MOOC8/75.5 - WILLEM JACOBUS VAN HEERDEN, SOMERSET, DOORN RIVIER, SNEEUWBERG, SOMERSET, SLAAVEN, CLARA, SOMERSET, GALANT, DINA, DOORN RIVIER, SNEEUWBERG

MOOC8/75.5 {18250930} 30 September 1825 Willem Jacobus van Heerden H: Somerset Huiden den derde September van den jaare een duizend acht hondert vyf en twintig. Compareerde voor Mynhardus Jacobus van Nuldt Onkruydt Notaris Publiek ter deser Gouvernemente geadmitteerd en beeedigd en thans resideerende in het district van Somerset aan de Kaap de Goede Hoop ter presentie der hierna tenoemene getuigen mejufvrouw Elizabeth Magdalena Theron, weduwe wylen Willem Jacobus van Heerden in dit district woonachtig my, Notaris en getuigen bekend, gezond van ligchaam haar verstand, zinnen en uitspraak volkomen machtig en gebruikende gelyk zulks onder het passeeren dezes is gebleeken te kennen geevende over haare met er dood natelatene goederen te willen disponeeren, doende zulx gelyk zy betuigde uit eigene vrye will zonder inductie of persuatie van iemand ter waereld, revoceerende ten dien einde alle testamenten, codicillen of eenige andere makingen van dien natuur die zy voor dato dezes, het zy afzonderlyk dan wel met iemand anders heeft afgerigt niet willende en begeerende dat een eenige van dien van de allerminste kragt of waarde zyn zal, maar in tegendeel gehouden en beschouwd moeten worden als nooit gepasseert, nul en van geene de minste waarde. Thans ter electie van erfgenaamen treedende zoo verklaarde de testatrice tot haaren eenigen en universeele erfgenaam te benoemen en aan te stellen haaren als nu nog in leeven zynde kind met naame Magdalena Johanna van Heerden, ofte by deszelfs overlyden haren wettige nakroost, hoofd voor hoofd, overeenkomstig de wetten dezes lands en wel in alle de door de testatrice met er dood natelatene goederen en effecten, niets ter waereld uitgezonderd, omme door haar ofte deszelfs nakroost te worden aanvaard als eigen en vryen en ediaal goed zonder iemands tegen spraak, edoch by aldien de hierin benoemde erfgenaame des testatrice zonder eenige wettige nakroost mogte komen te overlyden, als dan is het de wille en begeerte der testatrice dat de hiernatenoemene personen, in haare plaatze erfgenaamen van haaren boedel zal worden en wel invoege als volgt ofte by overlyden van een hunner deszelfs nakroost hoofd voor hoofd. Het is alverder de wille en het begeerte des testatrice dat in laatsgemelde geval de plaats Doorn Rivier geleegen agter Sneeuwberg in het district Somerset als dan aan Johannes Stephanus van Heerden, Willem Jacobus zoon, ofte by deszelfs overlyden aan zynen dogter met naame Elizabeth Magdalena van Heerden voor een somma van rd:s5000 door een hunner in den boedel uit te keeren, zal worden afgestaan. Voorts begeerde de testatrice dat na de overlyden van haaren hierin benoemde erfgenaam (mits dezelve zonder nakroost, zal komen te overlyden:) haaren kleederen, kleinnoodien en verdere cieraaden aan de hieronder te noemene kinderen van Johannes Stephanus van Heerden, Willem Jacobus zoon, met name Aletta Sophia van Heerden en Elizabeth Magdalena van Heerden, als meede aan Martha Margaretha Theron en Elsie Magdalena Lassenberg, huisvrouw van Jacobus Arnoldus Theron, zal komen te vervallen. Wyders is het als verder de begeerte van de testatrice dat na de overlyden van haaren meergemelde erfgenaame (mits dezelve meede zonder nakroost zal komen te overlyden) de in haar bezit zynde slaaven onder de hierinbenoemde erfgenaamen zal moeten worden verkogt, met uitzondering van de slavin Clara , dewelke in dat geval zonder eenige kosten uit slaverny en op vrye voeten moeten worden gesteld met verdere begeerte dat uit het bedraage des boedels door heeren executeuren, een duizend ryksdaalders op renten zal moeten worden gezet, welke renten door haar leven lang zal worden genooten en welke capitaal van 1000 ryksd:s by overlyden van gemelde Clara onder de hierin bepaalde erfgenaamen zal worden verdeeld. Het is verder de wille en begeerte van de testatrice dat naa haar overlyden /:nalatende haaren onmondige kind:/ den geheelen boedel dadelyk notarieel zal worden geinventariseerd en in het byweezen van de hiernatenoemene executeuren en dat van zodanige goederen, dewelke de onmondige erfgenaam ter eigene beheering schaade zoude komen te lyden, dezelve per publieke verkopingen ten gelden te maken, zodanige penningen onder securiteiten op renten te zetten en hiervan in tyd en wylen des noods rekenschap en verantwoording te doen, edoch by aldien de testatrice komt te overlyden en haare hierin benoemde dogter mondig mogte komen natelaten als dan de beheering van de haar natelatene boedel aan haar zal moeten vervallen, zonder iemands tegenspraak. Ende vermits de testatrice tot executeuren van dit haar testament redderaars van haaren boedel, mitsgaders voogden over haare natelatene onmondige erfgenaam, kwamen aan te stellen en te benoemen de burgeren Johannes Stephanus van Heerden Willem Jacobus zoon en Thomas Francois Theron, mede Jacobus Arnoldus Theron, allen thans in dit district woonachtig, met macht van assumptie en surrogatie, zoo begeerde de testatrice mits dien dat zich iemand anders met haaren boedel nalatenschap of onmondige erfgenaam zal hebben te bemoeien, secludeererde ten dien einde uit het zelve alle beampts of magistraats perzoonen die zich ex officio daarmede zoude kunnen of mogen in laaten, voornamentlyk het Eerwaarde Collegie van Heeren Weesmeesteren dezer steede hun eerwaardens voor de anderzints te neemene moeite beleefdelyk dankzeggende by deeze. Laatstelyk reserveerende de testatrice nog aan haar de magt en dat vermogen omme ten allen tyden aan den voet deezes dan wel by eene aparte acte door haare hand teekening bekragtig en nadere vermakingen van legaten en prelegaten of andere schenkingen te doen /:behoudende erfstelling in dit testament vervat:/ omtrend haare natelatene goederen ofte derzelver beheering zodanig nader te beschikken als zy in der tyd te raaden zal worden, begeerende dat al het geen invoegen voorschreeven of grond deezer clausule ter neder gesteld effect hebben zal, als of het in dit testament woordelyks geinserreerd waare. Al het geen voorsch: staat de testatrice van woord tot woord klaar en duidelyk voorgeleezen zynde, zoo verklaarde zy dit te zyn haar testament, laatste en uiterste wille met begeerte dat dezelve daarvoor zal valideeren en effect sorteeren. Aldus gedaan en getesteerd in het district van Somerset op jaar, maand en dag voorsch: ter presentie van den eerwaarde heer John Taylor en den eerste klerk ter Secretarye alhier, de heer Ryk Jacobus de Waal die de minute dezes benevens de testatrice en my Notaris behoorlyk op een zegul van vyftien ryksdaalders hebben onderteekend. Quod attestor: M:J: v:n N:dt Onkruydt, Not:s Ingevolge de clausule reservatoir in dit myn testament aan my voor behouden zoo is het myn begeerte dat na myn overlyden, zonder nogthans de hieringemelde erfgenaame nalatende door Jacobus Arnoldus Theron uit den boedel zal mogen kiezen vier (herzegge 4) slaven ofte slavinnen voor een somma van twee duizend (herzegge 2000:) ryksdaalders door hem in den boedel uittekeeren, welke slaven zoo verkoozen dadelyk door heeren executeuren aan gem: Theron zullen moeten worden afgegeeven, nogthans onder betaaling der hierin bepaalde somma van 2000 rd:s. Meede dat na myn overlyden /:zonder nogthans de hieringem: erfgenaame nalatende:/ door heeren executeuren aan Martha Margaretha Theron zal moeten worden ter hand gesteld eene goude gesp. Voorts is ’t meede myn wille en begeerte dat na myn overlyden /zonder nogthans de hieringem: erfgenaame nalatende:/ de slaaf Galant beneevens deszelfs wyf Dina zal mogen kiezen by wien zylieden by een der hier ingem: erfgenaamen zullen willen woonen aan wien zylieden als dan dadelyk door heeren executeuren zullen moeten worden overgegeeven zonder nogthans dat de gekoozene ooit ofte immer de magt zal hebben gem: slaaf Galant en deszelfs wyf Dina te moge verkoopen, veralinieeren ofte of eenige andere wyze ten gelde te maken, zullende in tegendeel gem: slaven beschouwd moeten worden als nooit verkogt, veralineert ofte op eenige andere wyze ten gelden te kunnen gemaakt worden, maar aan hunne keuze successivelyk gelaaten worden by wien zylieden onder de erfgenaamen zullen verkiezen te woonen. Gedaan ter plaatze genaamd Doorn Rivier geleege in het veldcornetschap agter Sneeuwberg op den 30:ste September 1825 en met mynen handteekening bekragtigd. Als getuijge: Thomas Ritchie Elizabeth Magdalena Theron weduwe Willim Jacobus van Heerden

1) Johannes Stephanus van Heerden, Willem Jacobus zoon

2) Jacobus Arnoldus Theron

3) Thomas Francois Theron

4) Pieter Francois Theron

5) Jacoba Johanna Theron

6) Elsie Maria Theron

7) Anna Catharina Theron

8) Martha Margaretha Theron