797

Praesentibus omnibus, demptis D.D. van Keulen, Breugel et Berg.49

Om de goede ingesetenen in rust en vrede de vrugten hares arbeids te doen genieten en haar van binnen tegens allen overlast door Kerckelijke en Politique wetten te wapenen, en van buijten tegens alle geweld en gevaar van inlandsche en uijtheemsche vijanden en derselver oppressien te versekeren, en alles dat tot haar welvaard, geluk en genoegen dienen kan, bij te brengen, en d’ E.Comp. van de sware onkosten deser besetting t’ ontlasten, en haar Edle. Ho. Achtb. eenmaal ‘t lang verwagte oogwit te doen bereiken om dese Colonie uijt haar selvs te doen bestaan; en nademaal ‘t God Almagtig gelievt heeft die an Stellenbosch met een ansienlijke anwas van menschen, vee en allerhande vrugten in korte jaren te segenen: So heeft d’ E.Hr.Commendeur dit heilsam werk met sijn gewoonlijken ijver behartigende, goed gevonden de gepraesenteerde nominatie des land-drosts en der heemraden ter voors. plaatse tot ‘t maken van enige so Politique als militaire officieren, mitsgs. hun geprojecteerde middelen tot een fonds, streckende tot onderhoud der bruggen, wegen en paden, nevens enige reglementen tot harer maintenu en welvaard in Rade bekend te maken.

Waarop gedelibereerd zijnde, so is ten ansien sijner bekwaamheden en goede diensten tot Secretaris van den Geregte der gemelte Colonie an Stellenbosch verkoren Sibrandus Mankedan,50 dewelke sig, na gedanen eed, in ‘t exigeren van sijn salaris sal gedragen volgens de coustumes en Statuten van India.

Tot geregtsbode, bidder of anspreker Pieter Gerritz.

Tot opsiender van ‘t kerkhof Douwe Gerbrantz Stijn.

Tot ‘t uijtvinden bekwamer middelen van een fonds, waar uijt de bruggen, wegen en paden onderhouden, en ‘t premie ‘t welke op ‘t vernielen en uijtroeijen der verscheurende wilde dieren gesteld is, mag betaald werden, Is verstaan ‘t versoek van een jaarlijxen impost haar t’ accorderen en te verwilligen, om ten fine voors. van ieder honderd schapen, mitsgs. ook van twintig grove beesten bij d’ inwoonders van Stellenbosch een gulden te mogen ligten.

Tot onderhouding van hun kerk en desselvs hof werd haar toegestaan, dat in ‘t toekomende alle diegene die daar komen t’ overlijden, ten dien einde ses guldens, en tot ‘t maken van ‘t grav drie guldens sullen betalen.

Om te verhoeden de schade die d’ ingesetenen daaglijx an hun gewas door onagtsamheid der veehoeders komen te lijden, werd verstaan dat ‘t vee ‘t gene op besaijde landen bevonden werd, mag geschut werden, en dat desselvs eigenaars voor ieder stucq grov vee drie, en twe stuijvers voor elk van ‘t kleine vee tot boete an den landdrost sullen betalen.

Om de schadelijke baatsugt eniger ingesetenen an Stellenbosch voor te komen, die haar onderstaan ‘t vee buijten de jurisdictie der voors. Colonie gehorende, binnen deselve om gewin te laten weiden, Is verstaan dat in ‘t toekomende diegene die alsulcke ruineuse maximes plegen, in een boete van 20 Rixds. sullen vervallen, een derde applicable an d’ E. Comp., een derde voor de gemene onkosten van ‘t dorp, en de rest voor den land-drost.

En eindelijk also enige ingesetenen door onagtsamheid dergener die ‘t schouwen van de rivier en waterleidingen is anvertrouwt, wegens ‘t stoppen en overlopen van deselve, an haar landen en gewas grote schade souden konnen lijden; So is verstaan dat t’ elkens die nalatig in ‘t schouwen bevonden werden, twe Rixds. sullen verbeuren.

En opdat de vrugten en gewassen an Stellenbosch vallende gevoeglijkst mogen verhandeld werden, en desselvs inwoonders hun wederom met enige benodigheden in ‘t tegendeel mogen versien: werd hun een vrijen jaar-merckt vergund, die om ‘t minste verlet van tijd, op den eersten October jaarlijx sijn begin sal nemen, en den veerthiende anvolgende eindigen, middelerwijl en in welken tijd sullen sij vermogen hun tenten en kramen op te slaan en de gepermitteerde waren opentlijk veilen: dog ingeval enige onder ‘t district van Stellenbosch niet gehorende, egter van meninge souden zijn aldaar hun goederen nevens d’ inwoonders te venten, en met soetelen of marquetenten haar profijt te soeken, sal ‘t selve hun vergund werden, mits dat bevorens an den geregte vijf-entwintig gulds. zullen betaald hebben en dat vier dagen voor d’ andere met hun tenten opbreken.

Daarbenevens om d’ ingesetenen in den wapenhandel meer en meer t’ oefenen en an te moedigen, en om haar bij voorvallende gelegentheden ten dienste van den lande en andersints vaardig te hebben, is beraamd onder dese navolgende articulen de Papagaij an Stellenbosch te laten schieten.

In ‘t centrum van een diameter van vijf roeden sal de paal staan.

De schutters sullen op den circul in de ronte staan, op dat een iegelijk even na an de papagaij zij.

‘t Schieten sal uijt vrijer hand geschieden.

Niemant sal vermogen met een getrocke loop of draadkogel te schieten.

Een jegelijk sal op sijn beurte schieten, die daar tegens doet sal een Rixd. verbeuren.

Die sig eerst op de rolle der schutters laat inschrijven, sal ook den eersten schoot doen, d’ andere vervolgens na dat opgeteikend staan.

Diegene die onder ‘t district van Stellenbosch gehooren, sullen voor ‘t inschrijven twe schellingen, en die van buijten komen, een Rixd. an de schutterie betalen.

Die geschoten heeft, sal sijn geweer volgens militaire exercitie en derselver handgrepen wederom laden, ten welken einde een drilmeester den schutters sal gegeven werden, die tot salaris een vijfde deel van ‘t praemie, dat voor ‘t afschieten van de papagaij gesteld is, sal genieten.

Onder gelijke boete sal in ‘t schieten behoorlijk interval en tijd gegeven werden om ieders schoot t’ onderscheiden.

‘t Weigeren van ‘t geweer sal voor een schoot gerekend werden.

Die ‘t hoofd van de papagaij afschiet, sal tot praemie een Rixd. genieten.

Die de regter vleugel afschiet, een halve Rixd.

Die de linker vleugel, sal genieten drie schell.

Die de staart, twe schell.

Die een splinter afschiet, een schell.

Die eindelijk de romp en ‘t laatste afschiet, sal tot praemie van wegens d’ E.Comp. vijfentwintig Rixd., mitsgs. de inlegs-geldren en andere emolumenten genieten, en met de geheele schutterie t’ huijs geconvoijeerd werden.

De questien of verschillen die omtrent ‘t schieten mogten ontstaan, sullen bij de sergeanten op approbatie van den lieutenant en vaandrager vereffend, en de boete op staande voet betaald werden.

‘t Schieten na de papagaij sal jaarlijx met den eersten October begin nemen en op den 14 desselvigen maands eindigen, en ingeval binnen dien tijd de papagaij niet afgeschoten wierde, sal men tot ‘t naastvolgende jaar wagten, als wanneer ‘t praemie dubbeld sal wesen.51

Aldus gearresteerd en besloten in ‘t Casteel de Goede Hoop. Jaar en dag als boven.

[Signed:] S. v. STEL.

[Signed:] ANDS. DE MAN.

[Signed:] J. CRUSE.

[Signed:] L. v. STEL.

[Signed:] CORNELIS PTS. LINNES.

[Signed:] J. H. BLUM.

[Signed:] Me praesente J. G. DE GREVENBROEK, Secrt.