754

Door56 d’ Edle. Heer Commissaris van Goens ter vergaderinge voorgestelt zijnde de swacheijt van den jegenwoordigen Politijcken Raet deeser residentie en dat deselve met een a twee bequame persoonen, soo men die daer toe conde uijtvinden, nootsaeckelijck diende te werden versterckt om in alle occagien met te meerder omsichticheijt en overlegh de belangens van de Comp. te connen helpen dirigeeren, hebbende daertoe niemandt anders connen uijtgevonden werden van de daer toe vereijste bequaemheijt als den fiscael Albert van Breugel, die dan tot een meede lit deeser vergaederingh is aengestelt, om vortaen naest den luijt. Jan Babtist in Rade cessie te neemen.

Insgelijx in consideratie genomen zijnde de swacheijt van den Justitieelen Raet deeses Casteels, en dat ‘t gem. collegie van een bequaem persoon Secs. meede onvo[o]rsien is, waer toe tot een meede lit is voorgedragen en aengestelt den dispencier, Joan Blesius, die meede tot nader occagie is gedefereert ‘t ampt van Secretaris van opgem. collegie.

Aengesien alhier tot noch toe niet is gevolgt off in practijcq gebragt een regte methode omtrent ‘t openen en nasien der medicamenten, die uijt ‘t vaderland voor deese residentie werden gesonden, Soo meede in ‘t reguard van de verstreckingh aen de medicinale winckel, om welck ingecroopen misbruijck te redresseeren, is goet gevonden en verstaen, dat vo[o]rtaen op den ontfangh van de medicamentkisten deselve ten overstaen van gecommitteerdens zullen werden geopent, naergesien en met de catalogus daer nevens overgesonden, geconfronteert in presentie en bijweesen van den administrateur, wanneer daer van aen de medicinale winckel geen verstreckingh sal werden gedaen als op schriftelijcke ordonnantie de qt. en qualiteijt van ijder inhoudende om ‘t ware costende van dien bij de negotieboecken jaerlijx te connen afschrijven.

In aenmerckinge genoomen dat ‘s Comps. hospitael alhier vrij cleen en tot het vereijste accommodemt. van de impotenten van de passeerende scheepen in verre na niet groot genoegh noch bequaem is, waer door dan dickmalen is comen te gebeuren bij aencomst van veel scheepen, die met groot getal impotenten zijn beladen, dat men genootsaeckt is geweest de siecken hier en daer op afgeleegen en daertoe onbequaeme plaetsen te logieren, sonder dat die miserabile menschen ‘t vereijste gemack heefft connen aengedaen werden, zijnde nochtans een van de essentieelste belangens van d’ Ed. Comp. te deesen plaetse, dat ‘t volck van de passeerende scheepen spoedich gereconvalisceert en bij haer gesontheijt soo veel als doenelijck geconserveert werden, om de scheepen in hare verdere reijse na Indien en ‘t Patria daer na tot excessive lasten van d’ Comp. niet op te houden, daer dan hoog nodich in diende te werden versien, te meer zulx voor ‘t meerder gedeelte met ‘t besolderen van ‘t voorn. hospitael en eenige weijnige veranderinge met geringe costen voor d’ Comp. soude connen werden geremedieert en bequaem gemaekt tot berginge van 200 menschen, en oversulx de helft meerder als jegenwoordich daer in te connen werden gelogieert, na ‘t project daer van opgemackt en heeden in Rade verthoont en nagesien, Weshalven met eenparige advijsen is g’arresteert ‘t hospitael na ‘t opgemelte project te veranderen, mitsgaders doorgaens te besolderen met de in voorra[e]t zijnde plancken van 1 1/2 duijm; soo meede onder off beneeden de vloer tot aen de beddingen te beleggen met de hier meede in v[o]orraet zijnde cust vloersteenen; de plaets, nu tot berginge van eenige equipagie goederen dienende, meede aen ‘t hospitael zullende werden getrocken, om dat de plaets der impotenten tot te meerder gemack aen malcanderen sal weesen, zullende de equipagiemeester werden aen de westzijde van ‘t gem. hospitael een andere plaets nevens het daerbij staende afdack werden ingeruijmt, zijnde wijders nevens de presenten regenten den capn. Jeronimus Cruse, den fiscael Albert van Breugel, tot meede regent aengestelt om benevens den opperchirurgijn te helpen besorgen dat de impotenten wel getracteert en d’ ordres aldaer in goede observatie werden gehouden.

Dewijle ons door de vrijluijden, die nu en dan met communicatie en consent van den Heer Commandeur gelicentieert werden tot sustentatie harer familien in ‘t land zeekoeijen en ander wilt te gaen schieten, verscheide clagten te vooren komen over de onveijligheijt der wegen en passagien in ‘t land der Soeswase natie off Hottentots met ons Neederlanders feijtelijck aen te tasten, mitsgaeders van beesten, wagens, ja selfs van ‘t leeven te berooven, onder voorwendingh dat ‘t selve door een natie, Obiquas gent., wert gepleegt, daer nochtans niet sonder reedenen de voornt. Soeswase natie ‘s Comps. g’allieerden werden gesuspecteert haer daer onder te vermengen, en zodanige roverijen en geweltpleegingen uijtvoeren, off ten minsten de voornoemde Obiquas daer in komen te assisteeren, gelijck noch jongst door eenige onser vrijluijden is ervaren, daer nochtans in voorige tijden ‘t gemelde Soeswase lant gantsch veijligh en sonder de minste schroom is te passeeren geweest, Soo is tot weeringe van alle vordere onheijlen en geweltpleegingen met gemeen advijs goetgevonden en g’arresteert den capn. off hooft der voorn. Soeswase natie, die sigh present alhier noch aen ‘t Casteel bevint, te doen injungeeren en aenseggen dat vo[o]rtaen die ordre in het district van zijn land sal moeten stellen, dat niemand van onse Europianen vo[o]rtaen zodanigh aldaer werden gejegnet off in eeniger maniere qualijck gehandelt, off dat bij contrarie bevindinge hij capn. gehouden sal weesen ons dien aengaende satisfactie en voldoeninge te geeven.

Veerder57 door d’ Edle. Heer Commissaris gelet zijnde dat de vrije ingeseetenen alhier, en in sonderheijt de onvermogenste die de Comp. met beestiael assisteert om den lantbouw met te meerder vigeur te connen voortsetten, sonder haer om de voldoeningh van dien noch voor eerst lastigh te vallen, haer niet ontsien het beestiael dat haer door de Comp. in maniere voors. wert verstreckt, sonder consent en op prive authoriteijt aen anderen verre beneden de waerde weeder vercoopen, tot prejuditie en nadeel van de Comp. om aen haer guarant te comen, wanneer zodanige vrijluijden maer naer occagie wagten om met de retourscheepen van hier naer ‘t vaderland te geraken, gelijck noch jongst met de vloot eenige zodanige haer fugatieff hebben begeeven, soo is goet gevonden bij placcaet58 strictelijck te interdiceeren en verbieden dat vo[o]rtaen niemand deeser vrij ingeseetenen sal vermoogen eenigh groff beestiael off schapen aen malcanderen te vercoopen als met voorgaende communicatie en gedragen consent van de ovrigheijt alhier, op verbeurte van ‘t verkogte beestiael voor den vercooper, ten proffijte van d’ Comp. en confiscatie van de coop penningen, die daer voor zullen weesen g’accordeert voor den cooper te appliceeren a uso, gelijck ‘t placcaet ten dien eijnde te concipieeren breeder sal tracteeren en inhouden.

Met aendagt gereeflecteert59 zijnde hoe gantsch oneijgentlijck en tot prejuditie van ‘t ampt van den fiscael voor eenige jaren is ingevoert een vreemde maxime van ‘t stellen van een schiltwagt op ‘t hooft off d’ ordinarij aencomstpla[e]ts van de chialoupen en boots van de ter rheede leggende scheepen tot de visite en aenhoudingh van alle goederen, niets exempt, datter aen lant wert gebragt ‘t zij dat de Comp. off ijemant anders daer bij prejuditie leijt off niet, en aengesien ‘t selve gants niet is convenieerende met ‘t respect en d’ authoriteijt van den fiscael daer door zijn vereijste gesach benomen wert, en ‘t stellen van zodanigen schiltwagt vreemde gedachten soude connen geeven, soo is verstaen den voornoemden schiltwagt van daer in te trecken, blijvende van ‘t officie van den fiscael op den aen en inbrengh van alle particuliere goederen, tot prejuditie van d’ Comp. scherpelijck te letten, en doen letten, mitsgaders tegens contraventeurs na de ordre van ‘s Comps. welgestelde mandaten te procedeeren, zullende ‘t doen van de patrolje door een corporael met 6 soldaten bij nagt de zeestranden bij ‘t aenweesen van scheepen hier ter rheede werden gecontinueert, oock selfs wanneer geen scheepen hier soude mogen weesen om den fiscael bij nagt in voorvallende occagie in zijn ampt te adsisteeren, waer den selven zulx soude mogen noodigh oordeelen.