Cape Council of Policy
647
1680-03-11
Minute details
- Entry number
- 647
- Date
- 1680-03-11
- Year
- 1680
English translation
The Honourable Commissioner Sijbrant Abbama den Raet175 having again been summoned to deliberate on certain points or observations concerning the Cape and drawn up by the High Indian Government, to be brought to the attention of the Compe, if it were found to be in agreement with the services of the Compe, and to be brought to bear and put into practice here, and then firstly noting that, on the occasion of this,176 Your Honour would also be ordered to keep a close eye on the consumption of passing ships and that the accounts that must be kept for this be in good order and also always be smooth, without it being assumed that they can be used up in Batavia, etc. Which seems to have its aspect on the calculation of expenses of passing ships, which by its E. aforementioned, after the shortness of the time has been summarized in detail177 and having been reviewed, the measure of reasonableness has not been found to exceed in any way, but has nevertheless found the time of their laying days here in the river not to have been specified therein, also the sheep and cattle that were brought along pulled out in a mass, without specifying the days when they were enjoyed therein, which then for an Hr. The commissioner, not only finds the recapitulation of the books very difficult, but also needs to be informed about it verbally by others in detail, which causes many questions and trouble. Therefore, it is understood and considered advisable to specify in all ship reports from now on the time of their arrival and departure here, how many crews are on board, as well as explicitly specifying each day when any livestock is brought in for refreshments or for the voyage. This will then prevent any suspicion of fraud and serve as a basis for Her Highness in Batavia to accurately determine whether anything is being done outside the bounds of reasonableness.
Likewise, in the aforementioned commentary, it was noted that the fiscal here, according to the order and intention of Our Lord Principal, was properly maintained and respected in his office, without any hindrance being imposed on him or withheld the means he needed to do so. Whereupon the fiscal was asked whether there was any reason why, according to the aforementioned tenor, he was not maintained and a helpful hand was offered in everything to prevent private trade and interference with Justice; who thereupon declared before the present that he had the least reason to complain about the fact that, according to the order of the Compe., his office was not maintained and a helpful hand was offered in everything in accordance with the E.Hr. The Commander in Council, upon the recommendation of the Honourable Commissioner, has decided, in accordance with the intention and order of the Company, without any deviation from it in the least, and in the service of the Company, to continue to do so, as his E. intention has always been to do; furthermore, it has been taken into consideration that the Company's materials are not wasted but preserved, specifically that slats are placed between the beams, which would otherwise become stuck, to keep them airy and preserve them from rapid destruction. It has therefore been deemed good to the Company. To avoid all harm, the order stipulates that due regard will be paid to this, as has already been the practice.
Furthermore, in deliberation, the order was made that all Company officials be prohibited from trading in Dutch, Indian, or other goods, and that such trading will be permitted to citizens or colonists, only with such goods and businesses from which the Company expects no disadvantage. Therefore, after the foregoing consideration, the Company is not being significantly disadvantaged by such private trading and is not being frustrated in the profits it generates. nabilckheijt187 itself should be kept and no other private individuals were benefited from it, as has happened until now, it has been decided that the holding of all private shopping to Comps. servants would be interdicated by edict, as well as all free colonists, the last of such goods and businesses that could not be disadvantaged by the Royal Company, on the understanding that the counter-venturers of this order, in addition to the forfeiture of such goods or businesses, would be subject to a pecuniary amendment of 25 guilders, without using any connivance.
Regarding which, Lieutenant Jeronimus Cruse demonstrated to the meeting how, six or seven years ago, he had acquired from the Company a good portion of Dutch businesses, of which...n had indeed sold the majority, but nevertheless still had a good deal of it on hand without any apparent reason that it would still be able to debt in long due to its unwillingness, and that by taking the aforementioned resolution as now there was no way to get rid of it, wherefore it requested that the Company be allowed to repossess the goods that it still had in stock at the same price as it had accepted from the Company, considering that those goods were the property of the Company. but it would be detrimental and detrimental to remain in the warehouses191 and remain fruitlessly stored, without any apparent chance of ever being released, or at least for a long time. It has therefore been agreed and understood that the aforementioned Cruse may sell these goods, and none at all, within a period of one year from this date, provided that this must specify in writing the quantity of these goods, so as to better ensure that no other goods are bought up and peddled under this pretext.
To prevent all the oil burned elsewhere by the free Saldanha sailors and which they are contractually obligated to deliver to the European Company alone,192 without satisfying the citizens and residents with this solely in the Company. Should the company's suppliers become unavailing, it is agreed and understood that they should order them to supply all the oil they burn to the Royal Company at the usual price, as they themselves have already proposed, when the citizens and residents can obtain their provisions from the Company at a price comparable to that of oil.
Furthermore, it is stipulated that the burning of the lime will henceforth be left by the Royal Company or its servants and provided to the citizens,193 without requiring additional materials from the country or hindering the Company's ships.194 This point was taken up in deliberation and approved by the Hon. The Commander in Council having been advised that it would not only be entirely inconvenient, but also impossible for these free citizens to burn as much lime as the E. Compe. would require from time to time for the fortification works, besides that in times past, when there has been speculation about leaving such a thing to the freemen, it has been experienced that those who come to interfere with them completely abandon agriculture and disregard it without troubling them in the least, except that in that case nearly as much lime could not be burned and supplied to the Compe. supply as required, by which one is then obliged to let the work in progress go ahead, and moreover it is customary to pay the citizens ƒ3 for each ton of such burnt lime, which would amount to an extremely excessive sum of 196 to be assembled in the year and would seriously burden the Cape loads and would not be agreeable to the Honourable Men Majors in the Fatherland, especially since the E. Compa has two large sailing shells in hand here, which would have to be kept and used to navigate Robben Island and after all, on that occasion a load of shells (which was very convenient for the condescending people outside) would be very convenient Some of the smallest loads from the Company could be brought here together, which required nothing more than wood, which was transported by the Company's wagons and brought to the works, and a few from the sailors to make the ovens, which, however, could not be spared for daily use, without the slightest material being required from the homeland, with which the ships might be hampered, which has been excused from here for some time now, as the materials needed for this could be made here, a convenient and indisputable matter for the Company. It would be a great disadvantage to transfer this to the freeholder, for which reason it was deemed acceptable and understood that the lime burning by the Company will continue, as that seems to be where the greatest advantage resides.
Finally, the Dasseneijland, which until now was owned by a citizen, was leased out or could be used as pasture for the Company's cattle, with the addition that it is furnished with pleasant and thick grassy areas, where its noble... completely contrary to the truth200 g’informed, despite the fact that the same beautiful sheep are delivered and demonstrated by the Lord Commander in Raade that for the201 permits the citizen to whom the same has been granted, to the contrary, is obliged to deliver 40 stx. wethers annually to the Compa.202 which because of their respectability are worth203 ƒ500 to the Compe., on the contrary, when the Compe. came to keep sheep there that are of the utmost e in 4 a 500 stx. but could exist to be able to walk there from far away, if one wants to deduce the required decency204 from that, after all, the pain would be sufficient for the Company, which would then still require 2 or 3 Dutchmen to properly watch over the said cattle, for which monthly gas and rations are calculated, so it cannot be calculated that there would be any benefit for the E.Compe. in it, but rather a loss for the Company. that was to be expected of him and that in addition to that, those stationed there would shoot at him, otherwise the seal would be chased away and consequently great damage would be caused to the tear-burners and the Compe. great inconvenience was caused by this, besides the fact that little or no effort can be made to get the sheep from there, because due to the changeable wind sometimes 3 or 4 weeks or more are required before one can return from there, and where as a result often a large number of sheep come to perish, as well as to lease them out, since no one but this one of these inhabitants is provided with vessels to navigate that island and that by the Compe. if even that were not the case, none could be provided unless they were expressly requested from the homeland, for which reasons205 stated above, it was decided not to hold the said island for the Company, but, as before, to leave citizen Willem van Dieden in possession of it on the previous condition206, unless the Noble Lords Majores were able to arrange such things specifically.
Likewise, in the aforementioned commentary, it was noted that the fiscal here, according to the order and intention of Our Lord Principal, was properly maintained and respected in his office, without any hindrance being imposed on him or withheld the means he needed to do so. Whereupon the fiscal was asked whether there was any reason why, according to the aforementioned tenor, he was not maintained and a helpful hand was offered in everything to prevent private trade and interference with Justice; who thereupon declared before the present that he had the least reason to complain about the fact that, according to the order of the Compe., his office was not maintained and a helpful hand was offered in everything in accordance with the E.Hr. The Commander in Council, upon the recommendation of the Honourable Commissioner, has decided, in accordance with the intention and order of the Company, without any deviation from it in the least, and in the service of the Company, to continue to do so, as his E. intention has always been to do; furthermore, it has been taken into consideration that the Company's materials are not wasted but preserved, specifically that slats are placed between the beams, which would otherwise become stuck, to keep them airy and preserve them from rapid destruction. It has therefore been deemed good to the Company. To avoid all harm, the order stipulates that due regard will be paid to this, as has already been the practice.
Furthermore, in deliberation, the order was made that all Company officials be prohibited from trading in Dutch, Indian, or other goods, and that such trading will be permitted to citizens or colonists, only with such goods and businesses from which the Company expects no disadvantage. Therefore, after the foregoing consideration, the Company is not being significantly disadvantaged by such private trading and is not being frustrated in the profits it generates. nabilckheijt187 itself should be kept and no other private individuals were benefited from it, as has happened until now, it has been decided that the holding of all private shopping to Comps. servants would be interdicated by edict, as well as all free colonists, the last of such goods and businesses that could not be disadvantaged by the Royal Company, on the understanding that the counter-venturers of this order, in addition to the forfeiture of such goods or businesses, would be subject to a pecuniary amendment of 25 guilders, without using any connivance.
Regarding which, Lieutenant Jeronimus Cruse demonstrated to the meeting how, six or seven years ago, he had acquired from the Company a good portion of Dutch businesses, of which...n had indeed sold the majority, but nevertheless still had a good deal of it on hand without any apparent reason that it would still be able to debt in long due to its unwillingness, and that by taking the aforementioned resolution as now there was no way to get rid of it, wherefore it requested that the Company be allowed to repossess the goods that it still had in stock at the same price as it had accepted from the Company, considering that those goods were the property of the Company. but it would be detrimental and detrimental to remain in the warehouses191 and remain fruitlessly stored, without any apparent chance of ever being released, or at least for a long time. It has therefore been agreed and understood that the aforementioned Cruse may sell these goods, and none at all, within a period of one year from this date, provided that this must specify in writing the quantity of these goods, so as to better ensure that no other goods are bought up and peddled under this pretext.
To prevent all the oil burned elsewhere by the free Saldanha sailors and which they are contractually obligated to deliver to the European Company alone,192 without satisfying the citizens and residents with this solely in the Company. Should the company's suppliers become unavailing, it is agreed and understood that they should order them to supply all the oil they burn to the Royal Company at the usual price, as they themselves have already proposed, when the citizens and residents can obtain their provisions from the Company at a price comparable to that of oil.
Furthermore, it is stipulated that the burning of the lime will henceforth be left by the Royal Company or its servants and provided to the citizens,193 without requiring additional materials from the country or hindering the Company's ships.194 This point was taken up in deliberation and approved by the Hon. The Commander in Council having been advised that it would not only be entirely inconvenient, but also impossible for these free citizens to burn as much lime as the E. Compe. would require from time to time for the fortification works, besides that in times past, when there has been speculation about leaving such a thing to the freemen, it has been experienced that those who come to interfere with them completely abandon agriculture and disregard it without troubling them in the least, except that in that case nearly as much lime could not be burned and supplied to the Compe. supply as required, by which one is then obliged to let the work in progress go ahead, and moreover it is customary to pay the citizens ƒ3 for each ton of such burnt lime, which would amount to an extremely excessive sum of 196 to be assembled in the year and would seriously burden the Cape loads and would not be agreeable to the Honourable Men Majors in the Fatherland, especially since the E. Compa has two large sailing shells in hand here, which would have to be kept and used to navigate Robben Island and after all, on that occasion a load of shells (which was very convenient for the condescending people outside) would be very convenient Some of the smallest loads from the Company could be brought here together, which required nothing more than wood, which was transported by the Company's wagons and brought to the works, and a few from the sailors to make the ovens, which, however, could not be spared for daily use, without the slightest material being required from the homeland, with which the ships might be hampered, which has been excused from here for some time now, as the materials needed for this could be made here, a convenient and indisputable matter for the Company. It would be a great disadvantage to transfer this to the freeholder, for which reason it was deemed acceptable and understood that the lime burning by the Company will continue, as that seems to be where the greatest advantage resides.
Finally, the Dasseneijland, which until now was owned by a citizen, was leased out or could be used as pasture for the Company's cattle, with the addition that it is furnished with pleasant and thick grassy areas, where its noble... completely contrary to the truth200 g’informed, despite the fact that the same beautiful sheep are delivered and demonstrated by the Lord Commander in Raade that for the201 permits the citizen to whom the same has been granted, to the contrary, is obliged to deliver 40 stx. wethers annually to the Compa.202 which because of their respectability are worth203 ƒ500 to the Compe., on the contrary, when the Compe. came to keep sheep there that are of the utmost e in 4 a 500 stx. but could exist to be able to walk there from far away, if one wants to deduce the required decency204 from that, after all, the pain would be sufficient for the Company, which would then still require 2 or 3 Dutchmen to properly watch over the said cattle, for which monthly gas and rations are calculated, so it cannot be calculated that there would be any benefit for the E.Compe. in it, but rather a loss for the Company. that was to be expected of him and that in addition to that, those stationed there would shoot at him, otherwise the seal would be chased away and consequently great damage would be caused to the tear-burners and the Compe. great inconvenience was caused by this, besides the fact that little or no effort can be made to get the sheep from there, because due to the changeable wind sometimes 3 or 4 weeks or more are required before one can return from there, and where as a result often a large number of sheep come to perish, as well as to lease them out, since no one but this one of these inhabitants is provided with vessels to navigate that island and that by the Compe. if even that were not the case, none could be provided unless they were expressly requested from the homeland, for which reasons205 stated above, it was decided not to hold the said island for the Company, but, as before, to leave citizen Willem van Dieden in possession of it on the previous condition206, unless the Noble Lords Majores were able to arrange such things specifically.
Original Dutch transcription
Den Edle.Hr. Commissaris Sijbrant Abbama denRaat175 wederom hebbende doen convoceren om over eenige poincten ofte aenmerckinge d’ Caap concernerende en door d’ Hooge Indische regeringh opgestelt om, soo bevonden wert ‘t selve met den dienste van de Compe. over een te coomen, alhier in treijn gebracht en gepractiseert te werden, te delibereren, en dan voor eerst in aenmerckingh genoomen dat haar op geeme.176 Edle. daar bij comen te ordineeren goede toesicht te houden op de consumptie der passerende scheepen en dat de reeckeninge die daar van gehouden moet werden in goede ordre gestelt en oock altijt effen sijn, sonder het daar op te laten aencoomen dat se op Batavia kan werden opgemaackt &a. ‘t Welcke sijn adspect schijnt te hebben op de reeckeninge van oncosten der passerende scheepen, d’ welcke door sijn E. voormt. na de cortheijt des tijts te loops geresumeert177 ende nagesien sijnde, niet bevonden de maat van redelickheijt eenighsints te excederen, maar hebben echter bevonden den tijt van haar leghdaagen alhier ter rhede daar in niet te sijn gespecificeert, oock d’ verstreckte schaapen en runderenbeesten in een massa uijtgetrocken, sonder d’ daagen wanneer d’ selve sijn genooten daer in te specificeeren, ‘t welcke dan voor een Hr. Commissaris bij resumptie van de boecken niet alleen seer178 moejelijck valt, maar oock in ‘t breede daar van monderlingh door andre dient geinformeert dat veel navragen en moeijten causeert, weshalven verstaen ende goet gevonden is179 van nu voortaan in alle scheeps oncostreeckeninge te specificeeren den tijt van haar aencomst en vertrek alhier, met hoeveel coppen dat sijn bemant, mitsgaders pertinent ijder dagh wanneer eenigh vee tot verversinge ofte voor de reijs coomen te genieten, waar mede dan alle na bedencken van fraude sal wesen voorgecoomen en haar hoogh Edle. op Batavia mede sullen wesen gedient om pertinent te konnen nasien of daar in eenighsints buijten de maat van redelijckheijt wert gehandelt.
Insgelijckx bij opgemelte aenmerckinge aengehaelt staende dat den fiscaal alhier na d’ ordre en intentie van onse Heeren Principaale behoorlijck in sijn ampt gemaintineert enooc180 gerespecteert wert, sonder hem eenige verhinderingh te laaten aendoen ofte te onthouden d’ middelen die hij daar toe van noode heeft, waar op den fiscaal afgevraaght is off oock eenige reden had dat daar in volgensden181 gemelte teneur niet wiert gemaintineert en in alles d’ behulpsame hant gebooden tot weringe canalle182 particuliere handel en haveningh der Justitie; die daar op verclaerde voor jegenwoordigh in ‘t minste geen reden te hebben om daer over clachtigh te vallen dat niet na de ordre van de Compe. in sijn ampt wiert gemaintineert en in alles de behulpsame handt geboden in voegen d’ E.Hr. Commandeur in Raade op de recommandatie183 van den Edle. Hr. Commissaris heeft aengenoomen, volgens d’intentie184 en de ordre van de Compe., sonder om eenige particuliere consideratie in ‘t minste daer van afwijcken, ende ten dienste van de Compe. steets daar bij te sullen blijven continueeren, gelijck sijn E.intentie altoos daarheen185 heeft gestreckt; vorders in consideratie genoomen dat ‘s Comps. materialen niet onnuttelijck werden geconsumeert maar wel bewaart, specialijck datter latten tussen d’ balckdeelen die andersints komen te versticken, werden gelecht om deselv’ daar door luchtigh te houden en voor een spoedig verderf te preserveren, Soo is goet gevonden om de Compe. buijten alle schaade te houden, die ordrete186 stellen dat daar op behoorlijck acht sal werden genoomen, gelijck reets voor desen al in gebruijck is geweest.
Wijders in deliberatie genomen d’ ordre dat alle Comps. dienaaren sal werden verbooden het houden van winckelneeringh soo van vaderlantsche, Indische als andre waaren ende dat sulckx aen borgers off coloniers sal werden toegestaan, alleen met soodanige waren en coopmanschappen daar d’ Compe. geen nadeel bij t’ verwachten heeft, weshalve na voorgaande overwegingh dat d’ Compe. door soodanige particuliere winckelneringh niet als groote nadeel wert toegebracht ende gefrustereert van de winste die de Compe. nabilckheijt187 selfs behoorde te gauderen ende geen andre particuliere daer mede gebenificeert werden, gelijck tot nogh toe was geschiet, is gearresteert dat het houden van alle particuliere winckelneeringh aen Comps. dienaaren bij placcaat sal werden geinterdiceert, oock aen alle vrije coloniers de laaste van soo danige warenen188 coopmanschappen daer door d’ E.Compe.geen189 nadeel soude konnen werden toegebracht, op pene dat de contraventeurs van dese onse ordre boven de verbeurte van soodanige waren ofte coopmanschappen sullen vervallen in een pecun[i]eele amende van 25 rijsdaalders, pro fisco sonder daar in eenige conniventie te gebruijcken.190
Naar welcke g’arresteerde door den luijtenant Jeronimus Cruse ter vergaderingh is gedemonst[r]eert hoe voor ses a seven jaaren herwaarts van de Compe. hadde overgenoomen een goed gedeelte vaderlantsche coopmanschappen waar van wel ‘t meerendeel hadde vercocht, maer echter nogh een goede parthij daar van aen de hant hadt sonder apparentie dat deselve door haar ongewillightheijt nogh in lange soude konnen debitteeren en dat door het nemen van de voorenstaende resolutie als nu versteecken was om deselve te konnen quijtraaken, weshalven versocht dat d’ Compe. de goederen die daar nogh van in voorraat hadt, mochte te rugh nemen tegen soodanige prijse als d’ selve van de Compe. hadde aengenoomen waar tegens geconsidereert dat die goederen d’ Compe. maar tot schaade en nadeel soude aen dehant191 blijven en vruchteloos in de magasijnen blijven leggen, sonder apparentie van oijt ofte ten minste in een langen tijt daarvan ontslagen te raacken, Soo is goet gevonden en verstaen gemelte Cruse toe te staan die goederen en anders geen, binnen de tijt van een jaar van dato deses af te moogen vercoopen, mits dat in geschrifte sal moeten op geven in hoedanige quantiteijt die goederen bestaan om te beter te konnen letten dat onder dat pretext geen meer andre goederen komt op te coopen en weder uijt te venten.
Tot voorcominge dat alle den traan door d’ vrije Saldaniehavaarders elders gebrant en die sij volgens contract aen d’ E.Compe. alleen gehouden sijnte leveren,192 sonder de borgers en ingesetenen daar mede na genoegen te gerieven alleen in Comps. handen magh vervallen, soo is goet gevonden en verstaen de leveranciers van de selve te ordonneeren alle den traan die door haar gebrant wert tegen de gewoone prijs aen de E.Compe te leveren, gelijck sij reets selfs hebben gepresenteert, als wanneer d’ borgers en ingesetenen hun gerief van de Compe. tot soodanige prijs als van outs gebruijckelijck sullen connen becomen.
Nogh wijder daar bij opgestelt sijnde dat het brande van de calck door d’ E.Compe. ofte haare dienaaren voortaen nagelaten endeborgers sal aenbesteet193 worden, sonder daar toe meer materialen uijt het vaderlant te vereijsen en Comps. scheepen mede tebelemmeren,194 welcke point in deliberatie genoomen en door den E. Hr. Commandeur in Raade voorgedraagen sijnde dat dese vrij ingesetenen niet alleen gansch ongelegen, maar oock selfs niet wel moogelijck souw wesen om d’ E.Compe. van tijt tot tijt soo veel calck te branden als wel tot de wercken aan de fortificatie soude requireren, behalven dat in voortyden, wanneer al speculatie sijn geweest om sulckx aen de vrijluijden over te laaten, is ondervonden dat d’ geene die haar daar mede coomen te bemoeijen d’ ackkerbouw geheel laaten vaaren en van de hant wijsen sonder haar in ‘t minste daer mede te becommeren, behalven dat alsdan op verrena195 soo veel calcq niet konnen branden en aen de Compe. leveren als wel vereijst, waar door men dan genootsaackt is d’ onderhande sijnde wercken te laaten steecken, daar en boven is men gewoon aen de borgers voor yder ton van soodanige gebrande kalck ƒ3 te betaalen, dat in ‘t jaar al een essexcesive196 somma soude komen te monteren ende de Caapse lasten merckelijck te beswaren en gevoeghlijck d’ Ede.Hrn.Majores in ‘t Patria niet aengenaem sijn, te meer alsoo d’ E. Compa, alhier twee groote seijlschaloup[en] aen de hant heeft, die togh soude moeten werden aengehouden en gebruijckt om ‘t Robbeneijlant te bevaaren en immers bij die gelegentheijt seer bequaamlijck een last schulpen (die daer door de gecondemneerdens buijten eenige de minste lasten van de Compe. werden bij een gesamelt) konnen herwaarts voeren, waar toe dan niet anders requireert als hout, ‘t welcke door ‘s Comps. wagens gereden en daar toe bij de wercken wert gebracht, en eenige weijnige van de matrosen om de ovens te vervaerdigen die echter niet souden konnen werden gemist om tot dagelijckse voorvallen te werden gebruijckt, sonder dat daer toe yets de minste van materiaalen uijt het vaderlant wert geeijst, waermede de scheepen soude moogen belemmert werden, ‘t welcke al vooren wijle tijt197 van hier is geexcuseert, alsoo d’ materiaalen daar toe nodigh selfs alhier connen laaten maaken, gevoeghlijck en indisputabele saack dat de Compe. groot nadeel souw wesen omsulcx198 aen de vrijluijde over te doen om welcke redenen is goet gevonden en verstaen ‘t branden van calck door d’ Compe. sal blijven continueeren, alsoo daar in meeste voordeel schijnt te resideren.
Eijndelijck het Dasseneijlant ‘t welcke tot nogh toebij199 een borger gelijck als in eygendom beseten, wert verpacht ofte tot een weijdeplaats van ‘s Comps. vee gebruijckt soude konnen werden, ende met bij voeginge dat ‘t selve met lustige en gras dicke vlacktens is versien, waar in haar Edle. gansch tegens d’ waarheijtschijnen200 g’informeert, onaengesien ‘t selve schoone schaapen uijt levert en door d’ Hr.Commandeur in Raade gedemonstreert dat voor d’201 vergunninghe den borger aen wien ‘t selve tot wederseggen is toegestaan ‘s jaarsaen de Compa.202 gehouden is te leveren 40 stx. hamelen die om haar deuchtsaamheijt de Compe.wel203 ƒ500 waerdigh sijn, daar in tegendeel, wanneer d’ Compe. aldaar schaapen quam te houden die ter uijterste in 4 a 500 stx. maar soude connen bestaan om van wijde aldaar gevoet te konnen werden, wil men d’ vereijste deuctsaamheijt204 daar van trecken dat immers voor de Compe. qualijck d’ pijne waart souw wesen, waar toe dan nogh soude vereijschen 2 a 3 Nederlanders om ‘t gemelde vee na behooren gade te slaan, welcker maendelijckse gasie en rantsoen gecalculeert, soo kan daar immers niet bij bereeckent werden dat daar eenige voordeelen voor d’ E.Compe. in soude resideren, maar wel een schaade die d’ Compe. daar van soude staen te verwachten en dat dan nogh door de geene aldaar in besettinge soude leggen door ‘t schieten als andersints d’ robbe soude werden verjaaght en gevolghlijck d’ traenbranders groote schaade ende de Compe. groot ongerieff daar door aen gedaen werden, behalven dat men weijnigh off geen staat kan maaken om de schaapen van daar af te haalen alsoo door d’ wisselvalligheijt van de wint somtijts 3 a 4 en meer weecken wert soeck gebracht eer men van daar weder kan te rugh comen, en waar door veeltijts al een groot getal van de schaapen coomen te sneuvelen, mitsgaders om ‘t selve t’ verpachten, vermits niemant als dese eenige van dese ingesetenen van vaartuijgen om dat eijlant te bevaren is versien en dat haar door d’ Compe. als selfs daar van onversien sijnde, geen soude konnen werden verschaft ten waare deselve expres daar toe uijt het vaderlant wierden geeijst, om welcke vooren205 geallegeerde redenen, is gearresteert ‘t gemelde eijlant niet voor de Compe. aen te houden, maar, als vooren, den borger Willem van Dieden in possessie van ‘t selveop de vorige conditie206 te laten off ten ware de Edle.Hrn. Majores sulcx speciaelder quaamen te orduneeren.
Insgelijckx bij opgemelte aenmerckinge aengehaelt staende dat den fiscaal alhier na d’ ordre en intentie van onse Heeren Principaale behoorlijck in sijn ampt gemaintineert enooc180 gerespecteert wert, sonder hem eenige verhinderingh te laaten aendoen ofte te onthouden d’ middelen die hij daar toe van noode heeft, waar op den fiscaal afgevraaght is off oock eenige reden had dat daar in volgensden181 gemelte teneur niet wiert gemaintineert en in alles d’ behulpsame hant gebooden tot weringe canalle182 particuliere handel en haveningh der Justitie; die daar op verclaerde voor jegenwoordigh in ‘t minste geen reden te hebben om daer over clachtigh te vallen dat niet na de ordre van de Compe. in sijn ampt wiert gemaintineert en in alles de behulpsame handt geboden in voegen d’ E.Hr. Commandeur in Raade op de recommandatie183 van den Edle. Hr. Commissaris heeft aengenoomen, volgens d’intentie184 en de ordre van de Compe., sonder om eenige particuliere consideratie in ‘t minste daer van afwijcken, ende ten dienste van de Compe. steets daar bij te sullen blijven continueeren, gelijck sijn E.intentie altoos daarheen185 heeft gestreckt; vorders in consideratie genoomen dat ‘s Comps. materialen niet onnuttelijck werden geconsumeert maar wel bewaart, specialijck datter latten tussen d’ balckdeelen die andersints komen te versticken, werden gelecht om deselv’ daar door luchtigh te houden en voor een spoedig verderf te preserveren, Soo is goet gevonden om de Compe. buijten alle schaade te houden, die ordrete186 stellen dat daar op behoorlijck acht sal werden genoomen, gelijck reets voor desen al in gebruijck is geweest.
Wijders in deliberatie genomen d’ ordre dat alle Comps. dienaaren sal werden verbooden het houden van winckelneeringh soo van vaderlantsche, Indische als andre waaren ende dat sulckx aen borgers off coloniers sal werden toegestaan, alleen met soodanige waren en coopmanschappen daar d’ Compe. geen nadeel bij t’ verwachten heeft, weshalve na voorgaande overwegingh dat d’ Compe. door soodanige particuliere winckelneringh niet als groote nadeel wert toegebracht ende gefrustereert van de winste die de Compe. nabilckheijt187 selfs behoorde te gauderen ende geen andre particuliere daer mede gebenificeert werden, gelijck tot nogh toe was geschiet, is gearresteert dat het houden van alle particuliere winckelneeringh aen Comps. dienaaren bij placcaat sal werden geinterdiceert, oock aen alle vrije coloniers de laaste van soo danige warenen188 coopmanschappen daer door d’ E.Compe.geen189 nadeel soude konnen werden toegebracht, op pene dat de contraventeurs van dese onse ordre boven de verbeurte van soodanige waren ofte coopmanschappen sullen vervallen in een pecun[i]eele amende van 25 rijsdaalders, pro fisco sonder daar in eenige conniventie te gebruijcken.190
Naar welcke g’arresteerde door den luijtenant Jeronimus Cruse ter vergaderingh is gedemonst[r]eert hoe voor ses a seven jaaren herwaarts van de Compe. hadde overgenoomen een goed gedeelte vaderlantsche coopmanschappen waar van wel ‘t meerendeel hadde vercocht, maer echter nogh een goede parthij daar van aen de hant hadt sonder apparentie dat deselve door haar ongewillightheijt nogh in lange soude konnen debitteeren en dat door het nemen van de voorenstaende resolutie als nu versteecken was om deselve te konnen quijtraaken, weshalven versocht dat d’ Compe. de goederen die daar nogh van in voorraat hadt, mochte te rugh nemen tegen soodanige prijse als d’ selve van de Compe. hadde aengenoomen waar tegens geconsidereert dat die goederen d’ Compe. maar tot schaade en nadeel soude aen dehant191 blijven en vruchteloos in de magasijnen blijven leggen, sonder apparentie van oijt ofte ten minste in een langen tijt daarvan ontslagen te raacken, Soo is goet gevonden en verstaen gemelte Cruse toe te staan die goederen en anders geen, binnen de tijt van een jaar van dato deses af te moogen vercoopen, mits dat in geschrifte sal moeten op geven in hoedanige quantiteijt die goederen bestaan om te beter te konnen letten dat onder dat pretext geen meer andre goederen komt op te coopen en weder uijt te venten.
Tot voorcominge dat alle den traan door d’ vrije Saldaniehavaarders elders gebrant en die sij volgens contract aen d’ E.Compe. alleen gehouden sijnte leveren,192 sonder de borgers en ingesetenen daar mede na genoegen te gerieven alleen in Comps. handen magh vervallen, soo is goet gevonden en verstaen de leveranciers van de selve te ordonneeren alle den traan die door haar gebrant wert tegen de gewoone prijs aen de E.Compe te leveren, gelijck sij reets selfs hebben gepresenteert, als wanneer d’ borgers en ingesetenen hun gerief van de Compe. tot soodanige prijs als van outs gebruijckelijck sullen connen becomen.
Nogh wijder daar bij opgestelt sijnde dat het brande van de calck door d’ E.Compe. ofte haare dienaaren voortaen nagelaten endeborgers sal aenbesteet193 worden, sonder daar toe meer materialen uijt het vaderlant te vereijsen en Comps. scheepen mede tebelemmeren,194 welcke point in deliberatie genoomen en door den E. Hr. Commandeur in Raade voorgedraagen sijnde dat dese vrij ingesetenen niet alleen gansch ongelegen, maar oock selfs niet wel moogelijck souw wesen om d’ E.Compe. van tijt tot tijt soo veel calck te branden als wel tot de wercken aan de fortificatie soude requireren, behalven dat in voortyden, wanneer al speculatie sijn geweest om sulckx aen de vrijluijden over te laaten, is ondervonden dat d’ geene die haar daar mede coomen te bemoeijen d’ ackkerbouw geheel laaten vaaren en van de hant wijsen sonder haar in ‘t minste daer mede te becommeren, behalven dat alsdan op verrena195 soo veel calcq niet konnen branden en aen de Compe. leveren als wel vereijst, waar door men dan genootsaackt is d’ onderhande sijnde wercken te laaten steecken, daar en boven is men gewoon aen de borgers voor yder ton van soodanige gebrande kalck ƒ3 te betaalen, dat in ‘t jaar al een essexcesive196 somma soude komen te monteren ende de Caapse lasten merckelijck te beswaren en gevoeghlijck d’ Ede.Hrn.Majores in ‘t Patria niet aengenaem sijn, te meer alsoo d’ E. Compa, alhier twee groote seijlschaloup[en] aen de hant heeft, die togh soude moeten werden aengehouden en gebruijckt om ‘t Robbeneijlant te bevaaren en immers bij die gelegentheijt seer bequaamlijck een last schulpen (die daer door de gecondemneerdens buijten eenige de minste lasten van de Compe. werden bij een gesamelt) konnen herwaarts voeren, waar toe dan niet anders requireert als hout, ‘t welcke door ‘s Comps. wagens gereden en daar toe bij de wercken wert gebracht, en eenige weijnige van de matrosen om de ovens te vervaerdigen die echter niet souden konnen werden gemist om tot dagelijckse voorvallen te werden gebruijckt, sonder dat daer toe yets de minste van materiaalen uijt het vaderlant wert geeijst, waermede de scheepen soude moogen belemmert werden, ‘t welcke al vooren wijle tijt197 van hier is geexcuseert, alsoo d’ materiaalen daar toe nodigh selfs alhier connen laaten maaken, gevoeghlijck en indisputabele saack dat de Compe. groot nadeel souw wesen omsulcx198 aen de vrijluijde over te doen om welcke redenen is goet gevonden en verstaen ‘t branden van calck door d’ Compe. sal blijven continueeren, alsoo daar in meeste voordeel schijnt te resideren.
Eijndelijck het Dasseneijlant ‘t welcke tot nogh toebij199 een borger gelijck als in eygendom beseten, wert verpacht ofte tot een weijdeplaats van ‘s Comps. vee gebruijckt soude konnen werden, ende met bij voeginge dat ‘t selve met lustige en gras dicke vlacktens is versien, waar in haar Edle. gansch tegens d’ waarheijtschijnen200 g’informeert, onaengesien ‘t selve schoone schaapen uijt levert en door d’ Hr.Commandeur in Raade gedemonstreert dat voor d’201 vergunninghe den borger aen wien ‘t selve tot wederseggen is toegestaan ‘s jaarsaen de Compa.202 gehouden is te leveren 40 stx. hamelen die om haar deuchtsaamheijt de Compe.wel203 ƒ500 waerdigh sijn, daar in tegendeel, wanneer d’ Compe. aldaar schaapen quam te houden die ter uijterste in 4 a 500 stx. maar soude connen bestaan om van wijde aldaar gevoet te konnen werden, wil men d’ vereijste deuctsaamheijt204 daar van trecken dat immers voor de Compe. qualijck d’ pijne waart souw wesen, waar toe dan nogh soude vereijschen 2 a 3 Nederlanders om ‘t gemelde vee na behooren gade te slaan, welcker maendelijckse gasie en rantsoen gecalculeert, soo kan daar immers niet bij bereeckent werden dat daar eenige voordeelen voor d’ E.Compe. in soude resideren, maar wel een schaade die d’ Compe. daar van soude staen te verwachten en dat dan nogh door de geene aldaar in besettinge soude leggen door ‘t schieten als andersints d’ robbe soude werden verjaaght en gevolghlijck d’ traenbranders groote schaade ende de Compe. groot ongerieff daar door aen gedaen werden, behalven dat men weijnigh off geen staat kan maaken om de schaapen van daar af te haalen alsoo door d’ wisselvalligheijt van de wint somtijts 3 a 4 en meer weecken wert soeck gebracht eer men van daar weder kan te rugh comen, en waar door veeltijts al een groot getal van de schaapen coomen te sneuvelen, mitsgaders om ‘t selve t’ verpachten, vermits niemant als dese eenige van dese ingesetenen van vaartuijgen om dat eijlant te bevaren is versien en dat haar door d’ Compe. als selfs daar van onversien sijnde, geen soude konnen werden verschaft ten waare deselve expres daar toe uijt het vaderlant wierden geeijst, om welcke vooren205 geallegeerde redenen, is gearresteert ‘t gemelde eijlant niet voor de Compe. aen te houden, maar, als vooren, den borger Willem van Dieden in possessie van ‘t selveop de vorige conditie206 te laten off ten ware de Edle.Hrn. Majores sulcx speciaelder quaamen te orduneeren.