618

In Rade aangemerckt sijnde dat ingevalle52 de beddingen onder ‘t canon op d’ respective bolwercken van ‘t nieuwe casteel soude werden affgebroocken, niet alleen d’ materiaelen van spijckers soude verloren wesen, maar oock selffs daar door veel plancken onbruijcbaar gemaeckt: weshalven ‘t selve met den dienst van d’ E.Compa. niet en is overeencomende, sijnde ten dien opsichte verstaan d’ gemelte beddingen te laeten blijven, gelijck als althans sijn opgemaect en metteen successivelijck t’ onderhoud[en] om voor ‘t vergaan te preserveren: soo mede ‘t canon op den wallen in d’ affuijten te laeten staan, soo als ‘t geschut althans op d’ wallen geplaatst staat: mitsgaders het navelijntje53 aan d’ zeekant tusschen de twee zeebolwercken tot bevrijding van d’ poort opgemaect, met een bedding onder ‘t canon te versien mitsgaders ‘t geschut daar op te planten; en wijders geconsidereert sijnde dat van affuijten niet wel sijn versien, Soo is goet gevonden tot het maecken van 50 a 60 van verscheijde calibre ordre te stellen om successivelijck op te maecken om ons daar van in tijdt van noot te connen bedienen en ons selven uijt verlegentheijt te houden en onder een dack voor ‘t vergaan te preserveren.

Dewijle d’ smidts, wagenmaeckers en cuijperswinckels altans binnen ‘t nieuwe casteel in d’ oude kerck sijn geplaast, welcke kerck door sijn bouwvallich en wanschickelijcheijt in ‘t casteel nootsaeckelijck sal moeten werden affgebroocken, gelijck bij desen wert g’arresteert: welcke ambachtswinckels weder sullen werden geplaast in de helft van d’ zeecortijn, waarin althans partij lijffeijgenen sijn geplaast die van daar buijten ‘t casteel aan ‘s Comps. thuijn een wooning werdt g’extrueert om daar in over te gaan, sullende de solder van gemelte packhuijs tot slaap-plaatsen voor de gemelte ambachtsluijden connen werden gebruijckt.

Insgelijcx is g’arresteert ‘t oude cassierswoonhuijsje binnen ‘t casteel mede maar wanschickelijck in ‘t fort staande en veel reparatie onderworpen sijnde, staande dit regensaisoen aff te breecken, mitsgaders de deuchtsaeme materialen van dien en die van de kerck te gebruijcken tot de wercken die noch onvolmaect sijn.

Aangesien d’ wapencamer in ‘t nieuwe casteel is begreepen ter plaatse all waar door de felle continuele Z.Ote. valwinden die in ‘t drooge saisoen alhier ongemeen fel doorwaeijen, ‘t geweer vol stoff en andere vuijlicheden niet soodanich can werden gepreserveert als wij wel ga[a]rne sagen, waar door ‘t geweer veel bederf is onderworpen: behalven dat daar aan bijna gedurich een a twee persoonen moeten werden gehouden om ‘t selve schoon te maecken en gevolglijck veel comt te costen; Soo is met gemeen goetvinden verstaan de wapencamer op een andere bequaeme plaats te begrijpen, namentlijck in d’ cortijn tusschen het Z.Ote. en Ooster bolwerck en boven de timmermanswinckel, alwaar een bequaeme wapencamer sal werden affgeschooten, breedt 18 voeten en lang 30 voeten; en om ‘t geweer des te beeter voor verroesting als andersints te preserveren, daar toe te maecken vier kassen, d’ onderste verdiepinge van 6 voeten en d’ bovenste van 4 voeten hoog, met deuren aan wedersijde opslaande en in d’ onderste verdieping ‘t schietgeweer, alvooren schoon gemaeckt sijnde, over ent te setten mitsgaders in d’ bovenste verdieping op te hangen bandeliers, draagbanden, patroontassen &a. als mede den rapiers en houwers daarin over ent te setten: als wanneer ‘t voorn. geweer niet meer als eens off uijtterlijck twee maal ‘s jaars sal behoeven schoon gemaect te werden en waarmede veel moeijten en costen met continueel daar aan d’ handt te moeten houden, sal wesen gespaart en d’ E. Compa. van de lasten bevrijdt blijven; sullende tot het maecken van gemelte cassen werden gebruijckt het houtwerck van het geraamte daar het geweer noch jegenwoordich op de wapencamer leijt, immers voor soo veel ‘t selve daar aan sal connen werden gebruijckt.

Ooc aangemerckt sijnde dat de deuren en vensters van de woon en packhuijsen in ‘t casteel tot noch toe niet en sijn geschildert, waar uijt dan is resulteren dat het houtwerck binnen corte jaren comt te vergaan en voornamentlijck in dit climaet door d’ starcke cracht van d’ son, mitsgaders daarvan ‘t rechte gebruijck niet en werdt getrocken en veel reparatie onderhevig sijn: soo is verstaan d’ meergemelte deuren en vensters met verwen voor ‘t vervallen sullen werden gepreserveert, met dien verstande dat daarbij successivelijck sal moeten werden gecontinueert en d’ handt aan gehouden.

Aangesien dat ‘t oude Heer gouverneurshuijs buijten het casteel staande door den gewesen Heer Gouverneur Bax saliger tot sijn E. overlijden bij hem is bewoont, daar nochtans ‘t gemelte woonhuijs om verscheijde hoogdringende redenen en sijn nabij gelegentheijt onder ‘t nieuwe casteel en swaere muiren bij overcomst van vijandt seer nadeelich soude wesen, en ‘t casteel daar door merckelijck werden g’incommodeert en ons daar door groot nadeel werden toegebracht; om welcke redenen voor twee jaeren reets is gepractiseert dat verscheijde borgers haar huijsen om haar nabij gelegentheijt onder ‘t casteel ten ordre van d’ regering alhier tot haarluijden merckelijcke schade hebben moeten affgebroocken werden; welcke borgers bij aldien ‘t gemelte oude Heer gouverneurshuijs niet wierdt affgebroocken, daar in met een quaat exempel soude werden voorgegaan en reden soude werden gegeven om haar misnoegen en doleantien dienaangaande uijt te storten, gelijck reedts all is geschiet, behalven dat oock geensints practicabel en gansch disordentelijck is dat die geene die ‘t commando is gedefereert, sijn residentie en verblijfplaats buijten ‘t casteel houdt; mitsgaders daarbesijden mede geconsidere[ert] dat aan d’ gemelte wooning om sijn bouwvallicheijt groote reparatie dient te werden gedaan, soo men na vereijsch ‘t selve will onderhouden; om alle welcke vooren g’allegeerde redenen ten dienst van d’ E.Compa. is goet gevonden d’ gemelte wooning t’ enemael aff te breecken mitsgaders de noch goede en deuchtsaeme materialen van houtwercken, pannen en steen, welcke laaste met cleij sijn opgemetselt, en gevolglijck noch van goede deuchsaamheijt, te gebruijcken tot noch verscheijde onvoltrocken gebouwen in ‘t nieuwe casteel waar toe veele van dien bijsonder wel te passe sullen comen.

Invoegen dan oock geconsidereert sijnde dat in ‘t nieuwe casteel voor een verwacht werdende Heer Commandeur noch geen wooning is g’extrueert, dewelcke nochtans nootsaeckelijck daar vereijscht, soo hebben om alle nieuwe timmeragien soo veel als enichsints practicabel is, t’ excuseren, goet gevonden tot een wooning voor den Heer Commandeur aan te wijsen de eene sijde van ‘t woonhuijs in ‘t nieuwe casteel, altans bewoont werdende door den capitain en winckelier, dewelcke wederom een bequaeme wooning sal werden aff geschooten ter plaatse alwaar althans de timmerluijden logeeren, sullende tot de binnenmuiren en solders werden gebruijckt de deuchtsaeme materialen van ‘t oude Heer gouverneurshuijs.

Doch aangesien ‘t oude Heer gouverneurshuijs tot dato heeft gedient tot logement van een Heer Commissaris off ander eminent minister die alhier sijn comen te passeren, en door gebreck van genoechsame wooningen in ‘t nieuwe casteel daar toe geen bequaeme gelegentheijt is, soo is goet gevonden daar toe te gebruijcken ‘t speelhuijsje in ‘s Comps thuijn aan de wech uijtcomende ‘t welc bij voorval daartoe sal connen werden gebruijckt, mits dat d’ geen die ‘t oppercommando alhier sal wesen gedefereert, gequalificeert sal wesen om in den thuijn wacht te stellen, dat door de domesticque van soodanich eminent minister, off ander gequalificeert persoon, die aldaar sal comen te logieren, geen schaade aan d’ vruchten en comen te geschieden, en in cas twee, off meer gequalificeerde in eenen tijdt alhier aan quamen, sal d’ mindere gequalificeerde t’ sijnen eijgen costen, geduirende sijn verblijf alhier, bij een borger connen ingaan.

Gemerckt dat d’ wooning van den fiscaal, staande boven den poort van ‘t oude gedemolieert hornwerck, ‘t welck ons all mede bij ontmoetinge van vijandt ter oorsaack van sijn sware muiren niet als tot groot nadeel dienen54 en genouchsaem tot voordeel van den vijandt soude strecken en ons daarmede connen benadelen: behalven dat ‘t selve almede gansch bouwvalligh en niet reparerenswaardich is, en veel oncosten daar aan te vergeefs soude werden gespilt;55 soo is verstaan d’ gemelte wooning van den fiscaal aff te breecken, mitsgaders hem in ‘t casteel d’ wooning van de vendrigh en Secretaris, ter syde d’ poort van ‘t casteel staande, ingeruijmt te werden en tot vergrooting van die wooning boven de poort noch een viercante camer daarbij aan te timmeren, mitsgaders daarboven op te maecken een wel geproportioneerde koepel off toorntje om daar in d’ cloek van ‘t casteel te hangen.

Aengesien alhier in ‘t casteel noch comt te deficieren een bequaeme gelegentheijt om te dienen tot berginge van materialen, affuijten, houtwercken, als andersints om de selve uijt reegen en windt voor verderf te preserveren, soo is goet gevonden in d’ cortijn aan d’ Z.Ote sijde van ‘t casteel geprojecteert tot een wooning voor d’ Heer Gouverneur off Commandeur waar van ‘t fondament reedts is geleijt, een timmering op te slaan ter lanckte van 96 voeten ter wedersijde van het verwulff van de cortijn en breete van 14 voeten en ‘t selve op te haelen tot soodanigen hoogte als d’ vordere woon en packhuijsen in ‘t casteel sijn op getimmert, waartoe mede sullen werden gebruijckt d’ materiaelen van ‘t oude Heer gouverneurshuijs en de oude kerck: sullende opgemelte timmeragie in tijde van beleegering mede connen dienen en bijsonderlijck wel te passe comen tot bracken voor de borgers en ‘s Comps. lijffeijgenen.

Soo is insgelijcx g’arresteert dat ter sijde de corps de guarde van d’ noorder zeepunt in d’ cortijn mede een wooning tot de vordere sluijting van de binnenwal, als noch defect sijnde, voor den Secretaris sal werden opgemaeckt van de materialen hier vooren veel maelen genoemt.

Geconsidereert sijnde dat alhier geen mortier bij d’ magasijnen is berustende om bij aancomst van vijandt tot defensie te connen dienen, die nochtans wel hoog nootsaeckelijck in een casteel comen te requireren en dat alhier een persoon in guarnisoen is bescheijden die om soodanigen canon te gieten goede capaciteijt schijnt te hebben; mitsgaders dat bij de magasijnen noch een partij cooper en metaelspijs in voorraat is, om daar toe te connen gebruijcken, soo is mede verstaan van die spetie mortiers te laten gieten van soodanigen calibre dat ijder 25 lb. ijsers sullen connen werpen, en daar van soo veel vervolgens te laten maecken als de spetie daar toe in voorraat sal connen toe rijcken: waar van bij tijde van attacque veel nuts en voordeel can werden getrocken.

Dewijle achtervolgens d’ jongste ordre van d’ Edle. Heeren Majores in ‘t Patria56 ‘t Caapse guarnisoen reets ten getalle van 60 militaire coppen hebben gereduceert om d’selve nae India te senden en dienvolgende soo veel hooge gegageerde militaire officieren als present alhier sijn guarnisoen houdende niet noodich requireren, en maar tot laste van d’ E. Compa. sonder nut van te trecken soude aan d’ handt houden, soo is ten meesten dienste van d’ E. Compa. goet gevonden den vendrich deses guarnisoens Jacob Croon, vermits expiratie van sijn verbonden tijdt met d’ verwacht werdende retourvloot te laten repatrieren off wel naar Batavia te senden, soo danich als hij selffs sal comen te verkiesen.

Noch wijders aangemerckt sijnde dat d’ vijff punten off bolwerck[en] van ‘t nieuwe casteel tot noch toe onbenaamt sijn gebleven, Soo is om verscheijde consideratien, dierweegen genomen, met gemeene toestemming goet gevonden d’ gemelte bolwercken ten respecte van sijn hoogheijt den Heere Prince van Orange te benamen als volgt:

d’ zuijder punt Orange , d’ zuijd-oost do. Nassouw , d’ ooster do. Catsenellebogen , d’ noorder do. Buiren , d’ wester do. Leerdam .

Eenen Jan Jansz van Woerden, een van d’ aanbrengers van de aangehaalde goederen uijt ‘t schip Tidoor , nevens sijn twee andere mackers, in d’ maant Januarij deses jaars, haar van hier g’absenteert hebbende, ter welcken tijdt alhier 6 paerden wierden vermist, sonder dat een van haar in den tijdt van een maant te voorschijn quam, onaangesien daartoe all verscheijde middelen waren aangewent, doch t’elckens vruchteloos uijt gevallen, tot dat eijndelijck d’ gemelte Jan Jansz buijten ten platten lande door een onser borgers in sijn wijngaart is g’attrappeert en gevanckelijck ons overgelevert; ter welcker tijdt, ter saecke van d’ fugie als gesuspecteerde paerdedieverije en ‘t vervoeren van slaven, den fiscaal is g’ordonneert hem soveel doenlijck op ‘t gesuspecteerde feijt t’ informeren, doch aangesien doenmaals uijt verscheijde consideratien bij onse resolutie van dato 22e. Februarij deses jaars in ‘t breede gededuceert, is verstaan met de rechtsvorderinge van die saeck ten principaelen tot d’ comst van den Heer Commissaris te supercederen en immiddels den fiscaal sich op ‘t teijt g’informeert en verdere stucken t’ sijner laste gerecouvreert hebbende, dewelcke als nu in Rade geleesen en geresumeert sijnde, soo is met gemeen advis in Rade verstaan tot handthavening van d’ Justitie den gedetineerde Jan Jansz voornoemt, op het gesuspecteerde feijt te hooren en examineeren en vorders na strengheijt van rechten hier in tegens hem te procedeeren, soodanich als men bevinden sal na stijl van rechten te behooren.57

Is mede g’arresteert dat volgens ‘t project binnen ‘t nieuwe casteel lancx d’ woon en packhuijsen sal werden gemaeckt een steene straat ter breete van twee roeden van keij steenen van d’ bergen te haelen, gelijck reedts lancx twee cortijnen is geschiet om te strecken tot vordere gereguleerde perfectie van ‘t casteel.