Cape Council of Policy
567
1678-02-25
Minute details
- Entry number
- 567
- Date
- 1678-02-25
- Year
- 1678
English translation
By Governor Johan Bax of Herentals, summarized and presented, the material contained in the letter to us from the Cape with the galliot Snoepper, dated October 18, 1677, 110, written by the Noble Majors in the Country, concerning the reduction and downsizing of the garrison, with the reasons and circumstances cited, namely that in peaceful times one would have to make do with less, but now it has taken a different turn; as well as in a letter from the aforementioned highly esteemed meeting, dated September 8, 1677, 111, previously written and subsequently received, which reads, among other things, in this connection; and although it is uncertain where the French actually have it aimed, most people feeling that it will concern the American islands, it will nevertheless be necessary for You and Your Majesty to be on your guard, and to look into this further, in the event that the French with the fleet in question under Count de Estree112 should have targeted the Cape, that fleet would, according to all appearances, already have appeared here, and since we are present in a reasonable defensive position and have no fear of the arrival of any enemy, it should also be noted that with the leasing of the Company's lands located in Hottenoot Holland, the settlements there could conveniently be dispensed with. So is Your Honor. Orders were noted and, in satisfaction of this, approved of sending a portion of our garrison—officers, soldiers, and sailors—with the ships stationed here from China and the Land of Schouwen to India, as crews are generally greatly needed there.
Furthermore, it was noted that in the near future, without special orders, no voyage for the slave trade to the Bay of Magelage or Maningaer on the island of Madagascar is to be undertaken, and we rely on the authorization of the Noble Majors in the Country for the purpose of inspecting the Indian cargo from the ship Ternaten. 400 silver marks were collected, consisting of Spanish reales. It was also considered that these tokens should not be allowed to continue to India, but given that an excessive sum of cash was sent to India with the ships China and Schouwen, it was decided to retain this money here until Her Majesty in the Netherlands could, in the meantime, issue further orders to have the voyage resumed.
Allowed and notified by the free brothers, as of the E. Company. could not be accommodated with sufficient wheat at 12 guilders per square meter, and they consequently decided that, in order to somewhat accommodate the garrison and the crew of the passing ships, they had to buy the corn from the free farmers at the lowest price, to the tune of 16, 17, 18, 19, and even 20 guilders per square meter. It follows, of necessity, that if they were to cut the bread to the prescribed weight and sell it for the usual price, they would not be able to subsist, and yet, to keep them out of harm's way, they were constrained to do so. Therefore, they requested the Governor and Council to provide for this by some other means, and there were various considerations on this matter. taken, and found it good to allow all free farmers who can subsist on their own crops and grains, not to receive rice from the E. Company on a monthly basis, but that those who need rice will supply their grains to the E. Company and receive rice in return, namely 216 lbs. of rice per bushel of wheat, 180 lbs. of rice per bushel of rye, and 145 2/9 lbs. of rice per bushel of barley, calculated pro rata after the aforementioned grains each yield, in which case, to the convenience of the backers, the aforementioned wheat will be left to them by the E. Company for 14 guilders per bushel to the E. Company. to also make a decent profit on it, that is to at least make up for the spillage that falls on the grain. The Burgher Council appeared at this meeting, their aforementioned resolution was adopted in the regulations of the freebooters, made known, and also seriously noted by the Governor, as the Honorable The Majors in the Fatherland have kindly written to us to inform them that no colony can be called a colony that cannot cultivate its own grain, and therefore require us to subsist on our own, without being provided for from outside. We add that the means used last year to this end, with all practical means, were not as successful (God forbid) as we had hoped, and that therefore all free residents within our territory, sorting through the land, will have to make do with their own grain crops, without being accommodated by the Compa. And we note that we can well foresee that many needy farmers will find it impossible for them to survive on this. The heads will provide us with a memorandum of all the free residents, without exception, with a pertinent note of the size of each household, so that we can make a further reduction in the amount of rice each will receive monthly from the E. Company, provided they pay. We will also note down all those who can support themselves with their crops and who will henceforth not be allowed rice from the E. Company, as mentioned in detail above.
It is also understood that, because the Company's warehouses are provided with a large quantity of bread, the destruction of which is more detrimental than rice, the soldiers and sailors, who have so far received 10 lb. of rice monthly, are being deprived of their usual ration. Rice, provided everyone pays for their own needs, since their rations, due to their heavy labor, cannot suffice. From now on, instead of the aforementioned 10 lb. of rice per month at the cash sale, each person can enjoy 10 lb. of heartbread.
Similarly, several needy residents have been arrested who are eager to support agriculture, but due to their inability to keep animals, as is otherwise the case, are forced to abandon all this necessary work, since they cannot acquire any animals. The E. Compa. must provide them, and in order to lend a helping hand to these poor people and thereby achieve as much as possible in the eyes of the Noble Majors, they are given some of the Compa.'s animals. To grant a loan, provided that upon death or otherwise, the ordinary price is paid to the E. Company.
At the request of two of the Company's sheepwagoners, Hemminck Huijsen and Claas Gerrits, to keep a herd of sheep at the outermost tip of the Steenbergen, extending seaward and to Cape Fals, and to be allowed to keep them freely. We have noted that the location for keeping some livestock for the E. Company is completely unsuitable and too far away. Therefore, we have granted their request, on the condition that they pay the E. Company annually, namely by the end of December. are required to pay the tithe of their crop in good, fit wethers. During the first year, the E. Company will, upon payment, receive monthly allowances for each of them: 40 lb. of rice and the same number of pounds of heartbread. In subsequent years, they will continue to seek their bread revenue, without the E. Company being further bound in this respect. However, given that they have already served their time with the E. Company, they remain bound to continue their service for 10 years in freedom.
Given that the preferred tapsters, like other residents, are principally in the harvest of Cape wines, the E. Company. Because it was often difficult to make dishes, a means was devised with the Governor and Council to remedy this, and the free coppersmith Cornelis Adriaansz was summoned to a meeting and appeared. A memorandum was shown to us in which he requested 6 shillings for the making of a half-legger, one for five shillings, and a half for four shillings, on condition that he be provided with the sheaves and hoops by the E. Company. To the residents' satisfaction, it was deemed acceptable to grant him this and to accept this condition until December 31st of this year, to successively make as many such vessels as possible and deliver them to the E. Company, which would then, upon payment, leave them, including much of the Company's surplus. The coppersmiths believe they appear, and everyone should pay particular attention to the crockery.
Thus arrested in the Fort of Good Hope, date above.
[Signed:] J. BAX, lord of Herentals.
[Signed:] CRUDOP.
[Signed:] ...........................
[Signed:] J. CRUSE.
[Signed:] Presenting me, as hereby admitted, A. DE MAN, Clerk.
Furthermore, it was noted that in the near future, without special orders, no voyage for the slave trade to the Bay of Magelage or Maningaer on the island of Madagascar is to be undertaken, and we rely on the authorization of the Noble Majors in the Country for the purpose of inspecting the Indian cargo from the ship Ternaten. 400 silver marks were collected, consisting of Spanish reales. It was also considered that these tokens should not be allowed to continue to India, but given that an excessive sum of cash was sent to India with the ships China and Schouwen, it was decided to retain this money here until Her Majesty in the Netherlands could, in the meantime, issue further orders to have the voyage resumed.
Allowed and notified by the free brothers, as of the E. Company. could not be accommodated with sufficient wheat at 12 guilders per square meter, and they consequently decided that, in order to somewhat accommodate the garrison and the crew of the passing ships, they had to buy the corn from the free farmers at the lowest price, to the tune of 16, 17, 18, 19, and even 20 guilders per square meter. It follows, of necessity, that if they were to cut the bread to the prescribed weight and sell it for the usual price, they would not be able to subsist, and yet, to keep them out of harm's way, they were constrained to do so. Therefore, they requested the Governor and Council to provide for this by some other means, and there were various considerations on this matter. taken, and found it good to allow all free farmers who can subsist on their own crops and grains, not to receive rice from the E. Company on a monthly basis, but that those who need rice will supply their grains to the E. Company and receive rice in return, namely 216 lbs. of rice per bushel of wheat, 180 lbs. of rice per bushel of rye, and 145 2/9 lbs. of rice per bushel of barley, calculated pro rata after the aforementioned grains each yield, in which case, to the convenience of the backers, the aforementioned wheat will be left to them by the E. Company for 14 guilders per bushel to the E. Company. to also make a decent profit on it, that is to at least make up for the spillage that falls on the grain. The Burgher Council appeared at this meeting, their aforementioned resolution was adopted in the regulations of the freebooters, made known, and also seriously noted by the Governor, as the Honorable The Majors in the Fatherland have kindly written to us to inform them that no colony can be called a colony that cannot cultivate its own grain, and therefore require us to subsist on our own, without being provided for from outside. We add that the means used last year to this end, with all practical means, were not as successful (God forbid) as we had hoped, and that therefore all free residents within our territory, sorting through the land, will have to make do with their own grain crops, without being accommodated by the Compa. And we note that we can well foresee that many needy farmers will find it impossible for them to survive on this. The heads will provide us with a memorandum of all the free residents, without exception, with a pertinent note of the size of each household, so that we can make a further reduction in the amount of rice each will receive monthly from the E. Company, provided they pay. We will also note down all those who can support themselves with their crops and who will henceforth not be allowed rice from the E. Company, as mentioned in detail above.
It is also understood that, because the Company's warehouses are provided with a large quantity of bread, the destruction of which is more detrimental than rice, the soldiers and sailors, who have so far received 10 lb. of rice monthly, are being deprived of their usual ration. Rice, provided everyone pays for their own needs, since their rations, due to their heavy labor, cannot suffice. From now on, instead of the aforementioned 10 lb. of rice per month at the cash sale, each person can enjoy 10 lb. of heartbread.
Similarly, several needy residents have been arrested who are eager to support agriculture, but due to their inability to keep animals, as is otherwise the case, are forced to abandon all this necessary work, since they cannot acquire any animals. The E. Compa. must provide them, and in order to lend a helping hand to these poor people and thereby achieve as much as possible in the eyes of the Noble Majors, they are given some of the Compa.'s animals. To grant a loan, provided that upon death or otherwise, the ordinary price is paid to the E. Company.
At the request of two of the Company's sheepwagoners, Hemminck Huijsen and Claas Gerrits, to keep a herd of sheep at the outermost tip of the Steenbergen, extending seaward and to Cape Fals, and to be allowed to keep them freely. We have noted that the location for keeping some livestock for the E. Company is completely unsuitable and too far away. Therefore, we have granted their request, on the condition that they pay the E. Company annually, namely by the end of December. are required to pay the tithe of their crop in good, fit wethers. During the first year, the E. Company will, upon payment, receive monthly allowances for each of them: 40 lb. of rice and the same number of pounds of heartbread. In subsequent years, they will continue to seek their bread revenue, without the E. Company being further bound in this respect. However, given that they have already served their time with the E. Company, they remain bound to continue their service for 10 years in freedom.
Given that the preferred tapsters, like other residents, are principally in the harvest of Cape wines, the E. Company. Because it was often difficult to make dishes, a means was devised with the Governor and Council to remedy this, and the free coppersmith Cornelis Adriaansz was summoned to a meeting and appeared. A memorandum was shown to us in which he requested 6 shillings for the making of a half-legger, one for five shillings, and a half for four shillings, on condition that he be provided with the sheaves and hoops by the E. Company. To the residents' satisfaction, it was deemed acceptable to grant him this and to accept this condition until December 31st of this year, to successively make as many such vessels as possible and deliver them to the E. Company, which would then, upon payment, leave them, including much of the Company's surplus. The coppersmiths believe they appear, and everyone should pay particular attention to the crockery.
Thus arrested in the Fort of Good Hope, date above.
[Signed:] J. BAX, lord of Herentals.
[Signed:] CRUDOP.
[Signed:] ...........................
[Signed:] J. CRUSE.
[Signed:] Presenting me, as hereby admitted, A. DE MAN, Clerk.
Original Dutch transcription
Door den Gouverneur Johan Bax genaamt van Herentals, geresumeert en vertoont sijnde de materie vervat bij den brieff na de Caap met het galjoot de Snoepper in dato 18 October 1677110 door d’ Edle. Heeren Majores in ‘t Patria aan ons geschreven, rakende het verminderen en reduceeren van ‘t guarnisoen met de redenen en omstandigheden daar bij aangehaelt, namentlijck dat men bij vredige tijden met minder sal moeten afsien, maar nu heeft het nogh een ander aansien; mitsgaders bij een brieffje van opgemelte hooghg’achte vergaderingh van dato 8 September 1677111 bevoorens geschreven en naderhandt ontfangen luijdende onder anderen in deser voegen; en hoewel het onseker is waar de Franschen het eijgentlijck hebben gemunt, het meeste gevoelen wel sijnde dat het de Americaansche eijlanden sal gelden, sal het egter nodigh sijn dat U E. mede maeken op hare hoede te wesen, mitsgaders daarop nader ingesien, ingevalle de Franschen met de bewuste vloot onder den Grave de Estree112 het op de Caap mochte hebben gemunt, die vloot na alle apparentie reets hier soude sijn verscheenen, en dewijle wij ons tegenwoordigh in tamelijcke postuir van deffensi bevinden en geen duchtinge voor de aancomst van eenigen vijandt hebben, oock daar bij aangemerct dat met het verhuiren van ‘s Comps. landerijen in Hottentoots Hollandt gelegen de besettelingen vandaer gevoegelijck konnen werden gemist, Soo is haar Edle. Hooghagtb. ordre in opmerkinge genoomen en in voldoeningh van dien goet gevonden een gedeelte van ons guarnisoen, soo officieren, soldaten als matroosen, met de hier ter rhede leggende bodems China en ‘t Landt van Schouwen na India af te steeken, de wijle aldaar doorgaans om volcq seer benodigt sijn.
Wijders in aanmerckinge genoomen dat in aanstaande sonder speciale ordre geen vojagie tot den slavenhandel na de baaij van Magelage off Maningaer op ‘t eijlandt Madagascar gelegen, staat ondernoomen te werden, en door ons op de authorisatie van de Edle. Heeren Majoores in ‘t Patria tot die insichte van het Indische cargasoen uijt het schip Ternaten ao. passado gelicht 400 mark silver, bestaande in Spaanse realen, Soo is in consideratie genoomen off men die penningen niet na India behoorden te laten voortgaan, doch daar tegen ingesien dat met de schepen China en Schouwen een excessive somma contanten na India werden gesonden, soo is verstaan die spetie alhier noch aan te houden om off haar Edle. in ‘t Patria middelerwijle nader quamen te ordonneeren om die vojagie nochmaels t’ laten hervatten.
Door de vrije brootbacksters gedoleert en te kennen gegeven, dewijle van de E. Compa. niet met genoegsaeme tarw tegens 12 guldens ‘t mudde konde werden geaccommodeert en sij luijden gevolglijck genootsaeckt om het guarnisoen en ‘t volcq van de passeerende schepen eenigermaeten te gerieven, van de vrije landt-bouwers het coorn ten duirsten moeten opkoopen en dat tot 16, 17, 18, 19 ja 20 gulde ‘t mudde, waar uijt nootsakelijck volgt, ingevalle sij luijden ‘t broot op het gestelde gewicht backen en voor de ordinarij prijs vercoopen, dat sij in geenen deden konnen bestaan, en echter om haar buijten schade te houden geconstringeert sijn te doen, derhalven den Heer Gouverneur en Raadt versoekende daar in door d’ een off ander middel te willen voorsien, soo sijn daar over verscheijde consideratie genoomen, en goet gevonden alle vrije landtbouwers die uijt hun eijgen gewas en granen konnen bestaan, maandelijcx geen rijst van de E.Compa. te laten genieten, maar dat de alsulcke om rijst benodigt sijnde, aan de E. Compa. haare granen sullen leveren en daar voor rijst genieten, te weten voor ‘t mudde tarw 216 lb. rijst, voor een mudde rogge 180 lb. rijst en voor een mudde garst 145 2/9 lb. rijst, sijnde pro rato gecalculeert nadat de voors. granen ijder renderen, sullende als dan tot gerieff van de backers de voorn. tarw door d’ E.Compa. haar worden overgelaten tegens 14 guldens ‘t mudde om d’ E.Compa. mede een proper winstje daarop te doen gaudeeren, dat is ten minsten de spillagie die op de granen valt, goet te maken. De Borgerraden te deser vergaderingh verscheenen, is haar ons voorgaande besluijt in ‘t reguart van de vrijbackers genoomen, bekendt gemaeckt, wijders door den Heer Gouverneur serijeuselijck aangesegt, dewijle d’ Edle. Heeren Majores in ‘t Patria ons hebben gelieven aan te schrijven dat het geen Colonie magh genaamt werden die sijn eijgen coorn niet kan cultiveeren, ons derhalven gelasten op ons selven te moeten bestaan, sonder van buijten geprovideert te werden, invoegen de middelen voorleden jaare daar toe met alle practicable middelen reets sijn aangewent, doch soodanigh (Godt betert) niet geslaagt als wel hadden verhoopt, dat derhalven alle vrije ingesetenen onder ons gebiet sorterende, sullen moeten staat maeken met haar eijgen gewas van granen te moeten bestaan, sonder van de Compa. daar mede te werden geaccommodeert. En gemerct wij wel connen voorsien dat veele behoeftige landtbouwers voor eerst sulcx onmogelijck is, dat sij uijt dien hoofden ons sullen ter handt stellen, een memorie van alle de vrije ingesetenen, niemandt uijt gesondert, met pertinente aanteijckeningh van de groote van ijders huijshoudingh om door ons een nadere besnoeijinge te doen, wat rijst ijder maandelijcx van de E. Compa. mits betalende sal genieten, mitsgaders daar mede bij te noteeren alle soodanige die haar selve uijt hun gewas connen sustenteeren die voortaan geen rijst van de E. Compa. sal toegestaan werden, als in maniere als vooren in ‘t brede staat aangehaelt.
Soo is mede verstaan, dewijle Comps. magasijnen met een groote quantiteijt hart broot vinden versien, die de verderfflijckheijt meerder onderwaardigh is als den rijst, de soldaten en matroosen die tot nogh toe boven haar ordinarij rantsoen maandelijcx met 10 lb. rijst ijder mits betalende sijn gerieft, dewijle met haar rantsoen door haren swaren arbeijt niet konnen toereijcken, voortaan toe te staan in plaats van de voorn. 10 lb. rijst maandelijcx op de contante vercoopingh, hartbroot tot 10 lb. ijder te laten genieten.
Van gelijcken is gearresteert eenige behoeftige ingesetenen die gaarne den landtbouw soeken te behertigen, doch door onvermoogen van beesten als anders genootsaakt dat gansch nootsakelijcke werck te laten steken, dewijle deselve geen beesten konnen machtigh werden, off d’ E. Compa. moet haar deselve verschaffen, en om die arme luijtjes de behulpsame handt te bieden en daarin het oogwit van de Edle. Heeren Majoores soo veel doenlijck te bereijcken, haar eenige beesten van de Compa. in leeningh te vergunnen, mits bij afsterven off anders daarvoor aan d’ E.Compa. de ordinarij prijs betalende.
Op het versoeck van seekere twee ‘s Comps. schaapwagters, genaamt Hemminck Huijsen113 en Claas Gerrits, om op den uijttersten uijthoeck van de Steenbergen , streckende t’ zeewaarts en na de Caap Fals , een trop schapen te moogen houden en haar daarbij in vrijdom te moogen erneeren, Soo is bij ons in opmerkinge genoomen die plaats om eenigh vee voor d’ E.Compa. aan te houden, gansch niet dienstigh en te ver van de handt is afgelegen, soo hebben wij haar versoeck geaccordeert met die conditie nochtans dat sij jaarlijcx, te weten op ultimo December, aan de E.Compa. gehouden sijn te geven den tienden van haren aanteelt in goede slagbare hamels, sullende het eerste jaar van de E.Compa., mits betalende, maandelijcx genieten voor haar beijde 40 lb. rijst en gelijck getal ponden hart broot, en sullen de volgende jaren voorts haar brootcooren moeten soeken, sonder dat d’ E.Compa. daarin verder gehouden sal wesen, en uijt insichte dat deselve reets haar tijt bij de E.Compa. hebben uijtgedient, soo blijven sij egter verbonden 10 jaren in vrijdom te continueeren.
Uit insichte dat de gepreveligieerde drancktappers als andere ingesetenen, principaal in den ougst der Caapse wijnen, d’ E.Compa. om vaatwerck veel tijts comen moejelijck te vallen, Soo is bij den Heer Gouverneur en Raadt een middel beraamt om daarin te versien, en den vrij cuijper Cornelis Adriaansz in vergaderingh ontboden en verscheenen, en ons vertoont een memoritje waar bij denselven versogt voor het maaken van een halve legger 6 schellingen, een aam vijff schellingen, en een halff aam vier schellingen, mits dat hem van de E.Compa. de schooven en hoepen moeten werden verschaft, Soo is tot gerieff van de ingesetenen goet gevonden hem sulcx toe te staan, en dese conditie tot Ulto. December deses jaars aan te neemen, om successive soo veel alsulcke vaten te maeken als mogelijck is, en aan de E. Compa. te leveren, die dan deselve wederom mits betalende, sal overlaten, en waar mede veele morsserijen van ‘s Comps. cuijpers meenen voor te komen, en bijsonderlijck sal ijder op ‘t vaatwerck beter agt slaan.
Aldus g’arresteert in ‘t Fort de Goede Hoop, datum ut supra.
[Signed:] J. BAX g.v. HERENTALS.
[Signed:] CRUDOP.
[Signed:] ...........................
[Signed:] J. CRUSE.
[Signed:] Mij presendt als hier toe g’admitteert A. DE MAN, Clerq.
Wijders in aanmerckinge genoomen dat in aanstaande sonder speciale ordre geen vojagie tot den slavenhandel na de baaij van Magelage off Maningaer op ‘t eijlandt Madagascar gelegen, staat ondernoomen te werden, en door ons op de authorisatie van de Edle. Heeren Majoores in ‘t Patria tot die insichte van het Indische cargasoen uijt het schip Ternaten ao. passado gelicht 400 mark silver, bestaande in Spaanse realen, Soo is in consideratie genoomen off men die penningen niet na India behoorden te laten voortgaan, doch daar tegen ingesien dat met de schepen China en Schouwen een excessive somma contanten na India werden gesonden, soo is verstaan die spetie alhier noch aan te houden om off haar Edle. in ‘t Patria middelerwijle nader quamen te ordonneeren om die vojagie nochmaels t’ laten hervatten.
Door de vrije brootbacksters gedoleert en te kennen gegeven, dewijle van de E. Compa. niet met genoegsaeme tarw tegens 12 guldens ‘t mudde konde werden geaccommodeert en sij luijden gevolglijck genootsaeckt om het guarnisoen en ‘t volcq van de passeerende schepen eenigermaeten te gerieven, van de vrije landt-bouwers het coorn ten duirsten moeten opkoopen en dat tot 16, 17, 18, 19 ja 20 gulde ‘t mudde, waar uijt nootsakelijck volgt, ingevalle sij luijden ‘t broot op het gestelde gewicht backen en voor de ordinarij prijs vercoopen, dat sij in geenen deden konnen bestaan, en echter om haar buijten schade te houden geconstringeert sijn te doen, derhalven den Heer Gouverneur en Raadt versoekende daar in door d’ een off ander middel te willen voorsien, soo sijn daar over verscheijde consideratie genoomen, en goet gevonden alle vrije landtbouwers die uijt hun eijgen gewas en granen konnen bestaan, maandelijcx geen rijst van de E.Compa. te laten genieten, maar dat de alsulcke om rijst benodigt sijnde, aan de E. Compa. haare granen sullen leveren en daar voor rijst genieten, te weten voor ‘t mudde tarw 216 lb. rijst, voor een mudde rogge 180 lb. rijst en voor een mudde garst 145 2/9 lb. rijst, sijnde pro rato gecalculeert nadat de voors. granen ijder renderen, sullende als dan tot gerieff van de backers de voorn. tarw door d’ E.Compa. haar worden overgelaten tegens 14 guldens ‘t mudde om d’ E.Compa. mede een proper winstje daarop te doen gaudeeren, dat is ten minsten de spillagie die op de granen valt, goet te maken. De Borgerraden te deser vergaderingh verscheenen, is haar ons voorgaande besluijt in ‘t reguart van de vrijbackers genoomen, bekendt gemaeckt, wijders door den Heer Gouverneur serijeuselijck aangesegt, dewijle d’ Edle. Heeren Majores in ‘t Patria ons hebben gelieven aan te schrijven dat het geen Colonie magh genaamt werden die sijn eijgen coorn niet kan cultiveeren, ons derhalven gelasten op ons selven te moeten bestaan, sonder van buijten geprovideert te werden, invoegen de middelen voorleden jaare daar toe met alle practicable middelen reets sijn aangewent, doch soodanigh (Godt betert) niet geslaagt als wel hadden verhoopt, dat derhalven alle vrije ingesetenen onder ons gebiet sorterende, sullen moeten staat maeken met haar eijgen gewas van granen te moeten bestaan, sonder van de Compa. daar mede te werden geaccommodeert. En gemerct wij wel connen voorsien dat veele behoeftige landtbouwers voor eerst sulcx onmogelijck is, dat sij uijt dien hoofden ons sullen ter handt stellen, een memorie van alle de vrije ingesetenen, niemandt uijt gesondert, met pertinente aanteijckeningh van de groote van ijders huijshoudingh om door ons een nadere besnoeijinge te doen, wat rijst ijder maandelijcx van de E. Compa. mits betalende sal genieten, mitsgaders daar mede bij te noteeren alle soodanige die haar selve uijt hun gewas connen sustenteeren die voortaan geen rijst van de E. Compa. sal toegestaan werden, als in maniere als vooren in ‘t brede staat aangehaelt.
Soo is mede verstaan, dewijle Comps. magasijnen met een groote quantiteijt hart broot vinden versien, die de verderfflijckheijt meerder onderwaardigh is als den rijst, de soldaten en matroosen die tot nogh toe boven haar ordinarij rantsoen maandelijcx met 10 lb. rijst ijder mits betalende sijn gerieft, dewijle met haar rantsoen door haren swaren arbeijt niet konnen toereijcken, voortaan toe te staan in plaats van de voorn. 10 lb. rijst maandelijcx op de contante vercoopingh, hartbroot tot 10 lb. ijder te laten genieten.
Van gelijcken is gearresteert eenige behoeftige ingesetenen die gaarne den landtbouw soeken te behertigen, doch door onvermoogen van beesten als anders genootsaakt dat gansch nootsakelijcke werck te laten steken, dewijle deselve geen beesten konnen machtigh werden, off d’ E. Compa. moet haar deselve verschaffen, en om die arme luijtjes de behulpsame handt te bieden en daarin het oogwit van de Edle. Heeren Majoores soo veel doenlijck te bereijcken, haar eenige beesten van de Compa. in leeningh te vergunnen, mits bij afsterven off anders daarvoor aan d’ E.Compa. de ordinarij prijs betalende.
Op het versoeck van seekere twee ‘s Comps. schaapwagters, genaamt Hemminck Huijsen113 en Claas Gerrits, om op den uijttersten uijthoeck van de Steenbergen , streckende t’ zeewaarts en na de Caap Fals , een trop schapen te moogen houden en haar daarbij in vrijdom te moogen erneeren, Soo is bij ons in opmerkinge genoomen die plaats om eenigh vee voor d’ E.Compa. aan te houden, gansch niet dienstigh en te ver van de handt is afgelegen, soo hebben wij haar versoeck geaccordeert met die conditie nochtans dat sij jaarlijcx, te weten op ultimo December, aan de E.Compa. gehouden sijn te geven den tienden van haren aanteelt in goede slagbare hamels, sullende het eerste jaar van de E.Compa., mits betalende, maandelijcx genieten voor haar beijde 40 lb. rijst en gelijck getal ponden hart broot, en sullen de volgende jaren voorts haar brootcooren moeten soeken, sonder dat d’ E.Compa. daarin verder gehouden sal wesen, en uijt insichte dat deselve reets haar tijt bij de E.Compa. hebben uijtgedient, soo blijven sij egter verbonden 10 jaren in vrijdom te continueeren.
Uit insichte dat de gepreveligieerde drancktappers als andere ingesetenen, principaal in den ougst der Caapse wijnen, d’ E.Compa. om vaatwerck veel tijts comen moejelijck te vallen, Soo is bij den Heer Gouverneur en Raadt een middel beraamt om daarin te versien, en den vrij cuijper Cornelis Adriaansz in vergaderingh ontboden en verscheenen, en ons vertoont een memoritje waar bij denselven versogt voor het maaken van een halve legger 6 schellingen, een aam vijff schellingen, en een halff aam vier schellingen, mits dat hem van de E.Compa. de schooven en hoepen moeten werden verschaft, Soo is tot gerieff van de ingesetenen goet gevonden hem sulcx toe te staan, en dese conditie tot Ulto. December deses jaars aan te neemen, om successive soo veel alsulcke vaten te maeken als mogelijck is, en aan de E. Compa. te leveren, die dan deselve wederom mits betalende, sal overlaten, en waar mede veele morsserijen van ‘s Comps. cuijpers meenen voor te komen, en bijsonderlijck sal ijder op ‘t vaatwerck beter agt slaan.
Aldus g’arresteert in ‘t Fort de Goede Hoop, datum ut supra.
[Signed:] J. BAX g.v. HERENTALS.
[Signed:] CRUDOP.
[Signed:] ...........................
[Signed:] J. CRUSE.
[Signed:] Mij presendt als hier toe g’admitteert A. DE MAN, Clerq.