560

Presentibus omnibus excepto den capteijn Dircq Jansz Smient en den coopman M. van Banchem, eenige tijt onpasselijck geweest en noch sijnde.

In conformite van onse jongste genoomen resolutie, soo hebben wij met advis van de Borgerraden goet gevonden de borgerije aan staande Vrijdagh een generaele parade te laten doen, en ‘t geweer ‘t geen wij bij haar defect bevinden te suppleeren, om bij schielijcken overval van vijandt daarom niet verlegen te sijn, om welcke redenen, en waarin hun bij soodanigen gelegentheijt na te reguleeren sullen hebben, geconcipieert sal werden een generael reglement invoegen hier na volgt ‘t welck haar niet alleen sal werden voorgelesen maar alomme geaffigeert, sullende de Borgerraden en voornaemste ministers van de Compa. met hunne vrouwen ten huijse van de E.Heer Gouverneur ‘s namiddaghs op een col[l]ation worden getracteert, mitsgaders de borgerije in ‘t generael beschonken met een soopje en vereert voor het versuijm van hun dienst met 2 vaten mom, een halff vat speck en twee lb. broot ijder, sijnde om merkelijcke consideratien een generale parade van ‘s Comps. dienaren tot nader opportuniteijt uijtgestelt.137

Ordre en reglement door den E. Heer Gouverneur en Raadt aan Cabo de Boa Esperance beraemt, waar na de inwoonders deser residentie, besonderlijck de vrijluijden, hun bij aankomst van eenigen vijandt sullen hebben te reguleeren:

Eerstelijck sal niemandt, ‘t sij wie het oock soude moogen wesen, sonder consent buijten sijn wooningh off bescheijden post hebben te vernachten, om te beter onse ordre en beveelen te connen nakomen.

Voorts wert alle en een ijgelijck gelast haar geweer schoon en bequaem te houden, om in tijt van noot te konnen gebruijcken.

Niemandt van dese vrije ingesetenen en sal vermoogen sonder speciael consent van de Overigheijt alhier hun beestiael wijt van de handt te laten weijden, uijtgenoomen diegeene die daartoe licentie hebben erlangt.

Wanneer der 12 canonschooten van ‘t casteel, ‘t sij bij daegh off bij nacht, dicht achter den anderen geschieden, en de vlagh aan de ruijterstal waeijt, sullen alle vrije ingesetenen en Comps. dienaaren onder onse gehoorsaemheijt remorerende, niemandt uijtgesondert van degeene die beestiael hebben, aan stonts sonder daarin in ‘t minste te versuijmen, al hun vee als runderen, schapen, paarden &a na de gemelte Ruijterstal hebben te drijven en overheveren aan de borgers, namentlijck: Hendrick Jacobsz Schaicq, Willem Teerlingh, Francois Bastiaen, Jacob de Eijerboer, Hans Rutgert Troost, Tomas Mulder. Welcke borgers bij soodanigen voorval aan de gemelte ruijterstal met hun geweer soo tijdigh sullen maeken te sijn als eenigsints doenlijck is om ‘t gemelte vee nevens dat van de Compa. met de veehoeders die haar van de Compa. sullen werden bijgevoegt, te drijven ten plaatse daar ‘t haar sal geordonneert werden.

En sullen alle borgeren en vrije ingesetenen met vrouw en kinderen, wanneer hun vee aan de ruijterstal overgelevert hebben, verlatende huijs en hoff met hun geweer en gereetste goederen als gelt, cleijnodien en andere cleenigheden, mitsgaders alderhande levensmiddelen ten eersten maeken in ‘t casteel te sijn om hun aldaar als voorstanders van ‘t vaderhandt te laten gebruijcken ter plaatse waar van nooden sullen wesen, sullende van de Compa. van kost en andere levensmiddelen werden versien, sonder nochtans haare wooninge off ‘t gewas op ‘t velt in brandt te steeken off te raseeren, ‘t welck door ordre van de overigheijt als sulcx nodigh wert geoordeelt, tijdigh genoech sal werden ondernoomen, op peene die bevonden wert dese onse beveelen tot welstandt van ‘t gemeene best te hebben over treden als verraders te sullen werden gestraft.

Ijmandt den een of den anderen verneemende die sigh in soodanigen voorval om na ‘t fort te gaan ongenegen soude toonen of sigh tragten te verbergen, off eenige woorden die na verraderij sijn smaekende quam uijt te stroijen off voor te wenden, sal gehouden wesen ‘t selve ter plaatse daar ‘t behoort aan te geven, op peene van selffs, als daaraan schuldigh, aangesproocken te werden.

Soo mede insgelijcx ijmandt elders te lande eenigh schip off schepen verneemende, sal daar van ten eersten ter plaatse daar ‘t behoort advertentie geven, verlatende sijn werck dat mocht onderhanden hebben, sullende ‘t versuijm off de schade die daardoor komt te lijden bij d’ E.Compa. werden vergoet en voldaen.

Belovende d’ E.Compa. de gesamentlijcke borgers alle de schade die deselve door den vijandt worden aangedaen, te sullen helpen soo veel als mogelijck vergoeden en in ‘t gemoet te komen.

Wijders geconsidereert sijnde den constapel Jacob Jansen, heden wederom bij ons in vergaderingh is verscheenen en seer demoedigh heeft versocht dat hij gratieuselijck mochte werden gepardonneert van de quade uijtstroijselen en sijn onbedacht seggen wegens de fortresse alhier, in vilipendie en cleijnachtingh van deselve, belovende hem voortaen daar van te sullen wagten en sijn dienst als een dienaar van soodanigen bedieningh betaemt, getrouwelijck waar te neemen, sonder daarin eenigsints te versuijmen, ende aangemerckt sijnde, ‘t selve uijt geen maligniteijt off boosaardigheijt is voortgekomen, maar sulcx eenelijck sijn onnosele snapigheijt kan werden g’imputeert en toegeschreven,behalve dat altoos getoont heeft een vigelandt, sorgdragent en nuchter persoon te wesen,138 soo hebben egter niet connen goetvinden den selven van straff t’ eenemael te releveren, maar van den selven geconfisqueert 3 maanden gagie t’ appliceeren de eene helft voor de Compa. tot betalingh van ‘t vervoeren van ‘t canon om hem leugenachtigh te maeken, en de wederhelft voor de Camer van Justitie.

Vermits de dubieuse oorlogstijden altans niet toelaten om de tapneringhe in ‘t openbaer aan de meest biedende op te veijlen, oock de Compa. niet evenveel139 sijnde wie deselve komt te pachten om aan haar bij een quaat jaar off andersints egter hun guarandt te konnen bekomen, Soo hebben wij goet gevonden alle de tappers soo van coele wijnen, starck dranck, Caapse wijn tot suijkerbier in cluijs, op de oude voet daarin te laten continueenen, mits dat in plaats van de wed. Thielmans die met ‘t suijkerbier is begiftigt geweest (nevens de ouderloose kinderen van Geertruijt Mentings, laast huijsvrou van den borger Joannes Pretorius, en Cornelis Adriaensz, vrijkuijper, de wed. vrou van Lourens Cornelisz, Gerrit Jansz en d’ wed, van den borger Gijsbert Dircxsz Verweij, welcke vier laaste persoonen sulcx noch blijft toegevoegt om haar schade die deselve hebben geleden met het afbreken van haare huijsinge dicht onder ‘t casteel gelegen, ‘t welck om nootsakelijcke insigte ten dienst der E. Compa heeft moeten geschieden, eeniger maeten te soulageeren) sal begunstigt werden, den baas timmerman Adriaen van Brakel en daar bij toegevoegt nevens Barbara Geens, het broot backen tot gerief van ons guarnisoen en ‘t volcq van de gaande en komende schepen, als een man sijnde die sulcx tot voorstandt van sijn familie behoeftigt is.

Mede gelet sijnde op het ernstigh versoeck van den crankbesoeker Gerrit Victor om sich in vrijdom te moogen erneeren en toegestaan werden het tappen van coele wijnen als staande desselffs huijs (sijnde dat van den overleden Borgerraet Wouter Mostaert) daar toe seer wel ter neringh in de vacante tappersplaats, Soo is hem sijn voors. versoeck geaccordeert, doch alles niet langer als ‘t aanstaande jaar.

Soo is mede geresolveert den Borgerraet Joannes Valckenrijck op desselffs versoeck te continueeren in de coele wijntap, mitsgaders daar nevens te voegen den meergemelte Victor, en dat ijder voor ƒ600 ‘s jaers, sijnde de pachters van de brandewijn gebleven de borgers Willem van Dieden en Tobias Marcquart, ijder ten somma van ƒ1500 ‘s jaers. En geseijde Marcquart als voorleden jaar de Caapse wijn alleen ter somme en op die eijgen voorwaarde (als ao. passado.)140

Gemerct de wagens van dese vrije ingesetenen voor als noch sijn aangehouden tot het rijden van de aarde uijt de graften rontsom het casteel, ‘t welck d’ E. Compa. vrij costelijck valt, en dewijle wij altans soo verre daarin sijn geadvanceert dat ons al tamelijck in postuir van defensie bevinden en voor een aanloop bevrijt sijn, en ‘t geen noch aan ‘t diepen van de graft komt te mancqueeren met ‘s Comps. wagens sal dienen en mettertijt konnen volbragt werden, Soo is nochmaels verstaen ‘t rijden van de vrijluijden wagens niet langer als dese loopende maandt te laten continueeren en alsdan op te seggen.

En dewijle ‘t hoekertje de Posthoorn uijt de Saldaniabaeij weder is komen te retourneren, Soo is bij ons in consideratie genoomen hoe dat ons ‘t gemelte bodemtje bij aankomst van eenige vijandtsschepen alhier in de baaij maar tot een last soude dienen, als bij soodanigen voorval niet soude connen uijt de baaij geraeken en wellicht beset werden, dat geen advis souwde konnen geven, Soo hebben wij ten dienst van de E.Compa. best g’oordeelt ‘t gemelte bodemtje na de Vissersbaaij in de Caap Fals 141 af te senden, van waar werwaerts men wil kan versonden werden, alvoorens voor 6 maanden te provideeren (sullendealdaarinterim142 met vissen in occupatiewerdengehouden143 en deselve in souten,144 waartoe hem genoechsaem vaetwerck en een goede, stercke segen sal werden mede gegeven, mitsgaders oock principael om off ons middelerwijle eenige vijandt mochte bij comen, om door dat middel bequamelijck daar van na India off na ‘t Patria te connen preadvertentie geven.

Aldus gearresteert datum ut supra.

[In die kantruimte, naas die handtekeninge staan]: Wij sijn ons met de voorenstaande resolutie in ‘t geheel confirmeerende, datum als vooren.

[Signed:] J. BAX g.v. HERENTALS.

[Signed:] CRUDOP.

[Signed:] J. CRUSE.

[Signed:] Ms. VAN BANCHEM, Secrets.

[Signed:] Mij present als daar toe geadmitteert A. DE MAN, CLERQ.