502

D’ E. Hr. Gouverneur en Raad Extraordinaris Isbrand Goske in Rade, (versterckt met de E. Luder Brummer, Commandeur der aanwesende retourschepen, en den ondercoopman Mattheus Sonnemans) onder anderen demonstrerende hoe sijn E. al van den beginne aff sijner aancomste te deser plaatse ‘s Comps. saken door quade comportementen en directie van dese en geene suppoosten tot soo grooten verval geraakt vindende, niet alleen voors. quaatwillige di[e]naers tot haer plicht aangehouden en geredresseert, ne[e] maar ook den coopman Albert van Breugel, secunde persoon en administrateur alhier van tijt tot tijdt soo met gemoede minnelijcke aanmaninge als ernstige dreijgementen van dechergie had g’adhorteert sijn dienst mede naar behooren t’ observeren, mitsgaders soo gerust en sorgeloos niet, gelijk voorheen alles op de mindere suppoosten te laten aancomen, maar selfs d’ oogen daarover te laten gaan, als ten principalen sijn bewint en verantwoordinge rakende, mitsgaders te besorgen dat de aangevaarde negotieboeken op ‘t arrive van sijn E. soo merckelijk verachtert leggende, en niet sonder d’ grootste fastidien door sijn E. vereffent en herformt wesende, na d’ aangewesen methode in debita forma wierden vervolgt en effen gehouden, doch dat sijn opgemelte E. geruijmen tijt met beloften sonder effect gepaaijt en gaande gehouden, bemerckende hoe gemelte Breugel inderdaat niet min als sulcx ter herten nam noch daar na poogde, alle iterative waarschouwingen en vermaningen van hem sonder operatie vruchteloos wederkerende, te duchten stont ‘s Comps. saken onder sijn directie sorterende wederom tot de voorige verwerringe en verval te sullen geraken, en sulcx uijt dien hoofde sijn E. dan genootsaakt was geweest d’ handelboeken van den jaare 73 op ultimo October noch niet eens geformeert zijnde, maar eenelijk een vitieus ontwerp bij forma van Journaal sonder uijtrekening van somma geheel confuselijk ingestelt voor den dag comende, onder sich te trecken en ongeacht desselfs eijgentlijcke moeyelijcke bedi[e]ning bij nacht en ontijden selff hant aan ‘t werk te slaan om deselve in behoorlijck form te redresseren, mitsgaders sijn E. ook niet alleen geseijde boeken van voors. jaare maar van de volgende tot heden heeft moeten aan de handt houden sondert dat bij gedachten Breugel tsedert eenige repititie daar aff gedaan ofte in ‘t minste daarna getaalt sij om deselve gelijck sijn functie medebracht weder aan te vaarden, desgelijcx vooraangetoogen Breugel hierdoor van die occupatien merckelijk ontlast, overvloedig tijt en gelegentheijt heeft becoomen, ingevolge van bijna ontallijcke sollicitatien en dreijgementen soo in ‘t bijsonder als openbaar en in Rade gedaan, sijn plicht ten reguarde van de administratie meerder te behertigen, met veelvoudige notoire demonstratien dat het omtrent sijn gewesen bottelier (d’welcke d’ vivres magasijnen langen tijt heeft onder sig gehadt) niet recht ging, maar elders anders most vandaan coomen dan van desselffs simpele gagie daar men soo magnefic van conde leven en festoyeren als somwijlen geschieden, en sulcx echter niet geholpen hebbende, maar daar uijt dan eijndelijk ontstaande het schadelijcke interesse dat d’ E. Compe. bij geseijden bottelier over ‘t te cort coomen van verscheijde provisien &a. door hem fraudeleuselijk t’ souk gebracht noch onlangs gestraft is, daar en boven gedachte Breugel dikmaals tegemoet gevoert voor alles responsabel was, sonder echter met alle practicabele middelen sooveel omtrent den persoon van meergeseijden Breugel te comen bewerken dat hem doch sulcx tot waarschouwinge mochte laten dienen en op sijn toevertroude packhuijsen en desselfs suppoosten daarover toegang hebbende beter als voorheen reguard nemen, maar datin alles veel tevergeefs was g’arbeijt,27 niet alleen bleeff continueren voor als na, bij sijn oude gewoonte van sorgeloosheijt en lassiviteijt, maar in plaats van de magasijnen te gaan besichtigen en daar op de noodige ordre te stellen, alderhande verkeerde recreatien en onnutte tijtcortinge prefererende, ja selfs de goede bevelen van sijn E. nergens anders toe als tot guarande van de E. Compe. en gemelte Breugels eijgen interesse gedirigeert, voordachtelijk contrarierende, onder anderen in dier voegen dat wanneer voor weijnig tijt na ‘t slot van de verleden jaarse negotieboeken, ondeckte een bijna ongelooffelijcke quantiteijt rijst te deficieeren, en zulcx de voorsiening wierde gedaan dat bij ‘t ontlossen van de fluijt Delfshaven , de partij daarmede aangebracht in een packhuijs van de resterende oude rijst speciaal affgesondert opgeleijt, om alsoo eijgentlijck te connen uijtvinden hoedanig het da[a]romtrent geschapen stont, hij directelijk daar tegen g’ordonneert heeft van die reijs per voors. Delfshaven becoomen, onder de oude te storten, waardoor het houte schot tusschen beyde gestelt, gebrooken zijnde, dese opgemelte granen t’ eenemaal sijn gemesleert en zulcx niet sonder nameten sal connen uijtgevonden werden hoeveel daar sal coomen te gebreeken, behalven veel en verscheijde andere diergelijcke ongeregeltheden en disordres, niet sonder bedenkinge bij den selven voor en naar meer gecommitteert en al te prolicx in desen van stuk tot stuk te verhalen; uijt alle ‘t welke dan sijn wandebvoiren, sorgloosheijt en traagheijt den waren dienst van de E. Compe. en ‘t behertigen van soo een estimabel bewint en qualiteijt soo lange soo meer is gebleken, sonder apparentie dat ooyt beter vruchten van hem te verwachten sullen wesen, mitsgaders ter vergadering in ‘t bijwesen van dikgemelten Sr. Breugel ‘t bovengemelte verhaal gedaan en deselve door sijn E. openlijck afgevraagt sijnde off sulcx alles niet d’ oprechte waarheijt was en off ook iets tot sijn verschooning daar tegen wist eenig belet off andere extraordinary occupatien aan te wijsen, waardoor geduurende sijn aanwesen eeniger maten van sijn dienst naar eijsch waar te nemen, mochte wesen gediverteert, doch bij hem niet ‘t minste te berde gebracht werdende, maar ter contrarie alle poincten van beschuldigingen hem soo in geenerale termen als besonderlijk van sijn E. voorgehouden, bewaarheedt en geaffirmeert hebbende, heeft sijn E. de twee ordinaire leden als ‘t gepasseerden tusschen de Hr. Gouverneur en veel gerepiteerden Breugel omtrent dit subject dicmalen soo in vergaderinge als particulierlijck bij gewoont hebbende, mede gelast haar verclaring dien aangaande cinceerlijk t’ uijten, bij de welke dan sulcx mede eenparig geconfirmeert sijnde, is door den Gouverneur aan de geassumeerde leden van den Raadt wijders versocht soo wel de eijgen confessie van voors. Breugel als d’ getuijgenis van d’ andere Raatspersoonen haar memorie t’ inbueren, mitsgaders gedachten Breugel aangesecht den Raad buijten sijn persoon alleen te laten, als wanneer dan dese sake bij den Raat aandachtelijck overwoogen en geconsidereert sijnde, geensints ten dienste van d’ E. Compa. heijlsaam, veel min verantwoordelijck soude wesen en meeraangetoogen Breugel op sijn gewoone voet te laten continueren en tot ogenschijnelijcke nadeel onser Heeren en Principalen, ja ruine van sijn eijgen persoon en familie daar in langer te conniveren, doch insiende dat echter present alhier van geen bequame stoffe versien waren om dit bewint absolutelyk te defereren, ende weijnige aanwesende ministers ieder in sijn vocatie vrij sooveel te doen hadden als uijtvoeren conden, Soo is dan eijndelijck ten meesten dienste van d’ E. Compa. goetgevonden en verstaan, de vivres packhuijsen, waaromtrent het wel meest sal haperen vooreerst door gecommitteerdens pertinent te laten opneemen, ende hem ‘t injungeeren, dat sig voortaan sal moeten onthouden sonder gedeputeerde in de magasijnen meer te gaan, maar ten overstaan van deselve iets daarin hebbende te verrichten off daar uijt te verstrecken, sijn affaires sal moeten doen28 , ter tijt dat de gelegentheijt toelaten sal hem in ‘t geheel van de administratie t’ ontlasten, Item dat in een bijsonder packhuijs daartoe g’approprieert, partij van alderhande provisien bij overslag gecalculeert voor sekeren tijt genoeg te wesen, bijeen gelecht, en daarvan uijtgereijct sal werden ‘t geen nodig is te verstrecken, de sleutels van alle de magasijnen naar gedaan werk onder de bewaring van den Gouverneur te laten, ende om voor te coomen het onnuttig tijt verquisten van geseijden Breugel met dese en geene divertissementen uijtwaarts te soeken, maar in plaats van dien de boeken en reecq. van sijn gewesen bottelier mochte revideren &a., dat hem sal werden aangesecht sich binnen sijn huijs t’ onthouden, sonder uijt te gaan als in de magasijnen tot tijt en wijle gelegentheijt sal aan de hant gecoomen wesen om nader en finalyck desen aangaande te connen resolveren.

Aldus geresolveert in ‘t Fort d’ Goede Hoop ten dage en jare voors.

[Signed:] ISBRAND GOSKE.

[Signed:] LUDER BRUMMER.

29

[Signed:] DIRCQ JANSZ. SMIENDT.

[Signed:] MATTHEUS SONMANS.

30

[Signed:] H.CRUDOP. In R. en Scrts.