481

Bij den Gouverneur in Raade (versterct met den Commandeur Hubert Hugo) gerapporteert wesende het verongelucken van het gewesen opperhooft tot Mauritius den ondercoopman Jurriaen Fredric Wreede, door het omslaan van sekere zeijlchaloup in dato 29en Feb. jongstleden, so als voorneemens was eenige nabij gelegen eijlanden nader te gaan ontdecken, Ende hoe dat staande desselfs tijt ooc daernae het gesach aen dese en geene uijt ‘et gemeen daertoe gekoren vervallen zijnde, mitsgaeders laest gecomen is tot eenen Pieter Philippe Col,109 van de opgemelde Commandeur Hugo metten hoeker d’ Goutvinck derwaerts afgesonden, de directie van ‘s Comps. saeken seer slordigh toegegaan hebben, selfs ooc tot diverse maelen aldaer muijterijen zijn geweest, mitsgaeders bij gebrek van kennisse en onverstant in veele misslaegen comen gecommitteert te werden, en zulx te dugten staat voor meerder onheijl, so daerjegens niet tijdigh wert versien, Soo is, alles naar haar importantie geconsidereert ende rijpelijk overwogen zijnde, verstaan dat den E. Hugo voormelt, gedesigneert uijt ‘t vaederlant tot çommandeur en opperste gesaghebber van ‘t geseijde eijlant, met den allereersten behoorde derwaerts te vertrecken, om zijn functie aldaer waer te nemen, ende d’ nodige redressen in ‘t werc stellen, ten eijnde also alles dies te spoediger in ordre en op zijn regte ploij geraeken magh, ende onse Heeren Principaelen aldaer naer behoren gediend mogen werden, gelijc dan, dewijl ‘t jacht d’ Pijl albevorens gerevictualieert ende van alles ‘t geen tot de reijse nodigh heeft gehadt, versien is, desgelijx g’embarqueer[rt] de behoefte voor Mauritius gevordert en bij gevolgh t’ eenemael zeijlvaardigh geworden, gemelte Zijn E. aannam, soo haast weer ende wint toelaet, sigh naer boort te sullen transporteren en d’ reijs in Godes Naame bevorderen sal; desgelijx daermede naar Mauritius zullen overgaan de drie vrijluijen met haare familien, onlangs quanswijs110 op hun eijgen versoek, doch door onvoorsigtige en quaade inductie van den provisionelen gesaghebber Pieter Philippe Col, ende dat haar genoegsaam alle middelen benomen heeft om te connen leven, per de Goutvincq vandaer te rugh gesonden, tot voorcominge dat in aanstaande andere aencomende coloniers door quaade informatie van na dat eyland te gaen, niet t’ absterreren.

Ende hoewel den voorschreven Commandeur Hugo van sentiment is, indien bij ons goet gevonden conde werden, andermael besendinge te doen naer Madagascar off wel consent draegen met ‘et jacht d’ Pijl van Mauritius t’ ondernemen, binnen den tijt van 2 a 3 maanden op Magelage den gezeijden bodem vol slaeven te negotieren soude wesen, mits tot den incoop hebbende Spaansche Realen en genoegsaame rijs om te spijsigen; Soo is, ingesien zijnde de constitutie van de jegenwoordige bedenckelijke tijt, en dat d’ Francen op Madagascar vast geseten zijnde, ons onbekent is hoe verre zij haer aldaer hebben uijtgebreijt, en van haar ontwijffelijc meer en meer ontdect en bevaeren wert, van gelijcken ooc d’ Engelse die voorseijde handelplaets met haare schepen om slaven te haelen aandoen, als met beijde nu in oorlogh wesende, naer rijpen b’raade verstaan en geresolveert, tot soo lange dat God de Heere weder vredige daegen te beleven sal gelieven te verleenen, de voijagie om slaeven en verdere ontdeckingh van d’ Majotsche eijlanden van hier off Mauritius te doen, sal werden gestaect ende wtgestelt, mitsgaeders het jacht d’ Pijl , nae dat den E. Hugo tot Mauritius zal wesen aangecomen, ten spoedigsten ontlost van d’ inhebbende goederen voor ‘t geseijde eijlant, voorts sonder uijtstel na Batavia gedimitteert met het gereetleggende ebbenhout, mitsgaeders ooc daermede sal voortgesonden werden het cargasoen tot den Majotsen handel geprojecteert geweest: Ende dat Zijn gemelte E. alleen daeraf zal aanhouden, soo veel ten behoeve van ‘t volc voor een, off uijtterlijc twee jaer nodigh is.

Soo is mede, geconsidereert wesende het voorstel van den meergemelden Commandeur, om meerder volcq te hebben, als wel het guarnisoen door de Heeren Majores is begroot, goed gevonden, doch op nader approbatie uijt ‘t vaderlant off van Batavia te consenteren, boven ‘t getal van 50 noch 17 coppen te behouden, daeronder begrepen 14 persoonen op d’ chaloup de Boogh bescheijden en van Madagascar naer Mauritius gesonden wesende, en zulx ten insigte den oorloghstijt, als, ter saeke vooreerst al vrij wat werck zal gedaan moeten werden om eenigsints in postuir van defensie te geraeken, sonder nogtans ‘t voorseijde getal te mogen excederen.

Wijders door dickgemelden111 Commandeur Hugo bekent gemaect zijnde, hoe eenige contanten, op d’ voijagie over Madagascar en Mosambijcque bij hem gedaan, uijt zijn eijgen capitael in d’ negotie voor d’ E. Compe. hadde ingeschoten, en zulx waeren van de penningen door de Heeren Majores wegen Zijn Es. kinderen mede te voeren toegestaan, ooc eenige penningen vereijst wierden, omme aen ‘t guarnisoen aldaar op reecq. te werden verstrect, Is goed gevonden, uijt onse cassa voor Mauritius af te steken ƒ4000: om sich in alle voorvallen daervan te connen dienen en niet verlegen te vallen.

Eijndelijc is bij dese occasie, dat den Raat sich tegenwoordigh met d’ presentie van ged.112 Commandeur Hugo versterct vint, door den Heere Gouverneur Zijn E. bekent gemaect, hoe gistern avond spaede resolutoir was verstaan, den coopman van ‘t rhede leggende schip Oldenburgh naemens Joan Joachim Pauli met d’ civielste maniere binnen sijn logement in gijselinge te houden, also niet hadde ontsien sekeren opperchijrurgijn van zijn gen. schip (vlugtig zijnde over ‘t periculeus grijven eener onser borgeren) met raad, daad, geld en mondcost, in vilipendie van ‘t welgefundeerde placcaet,113 dato 21en hujus daerjegens bij openbare clockeslagh g’emaneert, t’ adsisteren, en middelen tot zijn eschappade getracht te verschaffen, gelijck zulx niet alleen den gevangene chijrurgijn, maer hij coopman selffs vrijwilligh heeft bekent, ende dewijle ‘t gemelde coninxschip sich onder onse protexie en canon heeft begeven, mitsgaeders onse vrindschap g’amplecteert, en gevolgelijc d’ gemeene wetten so wel als d’ inhabitanten subject is, te meer, dewijle ‘t genoemde placcaet wel expresselijc die clausule (dat vremde sulx niet zouden bestaen te doen) contineerde, en wij ons om daerover regt te doen gequalificeert vinden, en vorders te considereren gegeven heeft, wat ons in die saeke, om ons competente regt te mainteneren en Sijne Majesteijt van Denemarcken geen redenen van offencie te geven, te doen staet, Is nae rijpen raade met overeencominge van stemmen verstaan, dat den capitain en coopman van gemelde Oldenburgh op morgen aanstaande door gecommitteerdens zullen werden versogt, een schriftelijke verclaeringe te laten ontwerpen, ondertekenen ende ons over handigen van de hoedanigheijt des tractements bij hun zeder ‘t114 arrivement van den 11en deses tot huijden toe genoten, en ‘t onthaal ‘s Comps. wegen aan haar gedaan, en na dat hetselve sullen hebben verleent, den gemelden coopman alsdan door de gemelte gecommitteerdens op ‘t civielste zal werden g’injungeert, van onse lantpaelen naer sijn bescheijden boort te vertrecken sonder dat vermogens sal zijn oijt off oijt, den tijt dat het schip hier nogh mogt comen te blijven leggen, weder aen lant te comen, onvermindert nogtans d’ licentie aan den capitain en vordere vaerende persoonen dier bodem, om haare vereijste behoefticheden van lant te haelen, met die restrictie nog-tans, dat, (Gods weer en wind zulx toelatende) zullen gehouden zijn hun ‘s avonts voor sonnenonderganck naer boort te transporteren, sonder bij vaerbaer weer in de nacht aen land te mogen pernocteren, om in toecomende diergelijke onheijlen, (als boven verhaelt) te prevenieren.

Aldus geresolveert en g’arresteert in ‘t Fort de Goede Hoope datum ut supra.

[Signed:] ISBRAND GOSKE.

[Signed:] ALBERT VAN BREUGEL.

[Signed:] DIRCQ JANSZ SMIENDT.

[Signed:] H. CRUDOP. In R. en Secrts.