Cape Council of Policy
419
1670-03-04
Minute details
- Entry number
- 419
- Date
- 1670-03-04
- Year
- 1670
English translation
Pursuant to a resolution dated 25th of the past month, it was established to allocate a cliff-stone channel or watercourse by contract to these freemen, and to this end the E. Sybrandus Abbema and Sr. Cornelis de Cretser were commissioned from the Council to enter into agreement with any who might be inclining to do so, who then stated in Council that they would ultimately agree with the freeman Wouter Mostaart (with whom negotiations had now been going on for some days) for a sum of three thousand Rdrs. Upon approval by the Commissioner and the Council, it was agreed. After careful investigation and calculation, it was found that there was not much left for his work, but that he would certainly be able to earn a profit from it. Therefore, the aforementioned contractor signed this following deed confirming the same work (subsequently to fulfill the contracts made) in full session, worded as follows:
"The undersigned Wouter Mostaart, citizen and resident here, hereby declares that he has accepted a certain gutter or watercourse, under the conditions stipulated therein, for a sum of three thousand Rdrs. to complete and build up nine thousand guilders, promising in the execution thereof to regulate himself pertinently and precisely according to the contents of the aforementioned conditions, without seeking the slightest pretext to his detriment, and further acknowledged today, by order of the E. Commissioner and the esteemed Council from the Comps. cassa here, to have received satisfactorily the first payment amounting to one thousand guilders, and appointed Thielman Hendricx, fellow guarantor here, as surety and principal for the fulfillment of the aforementioned condition and the completion of the aforementioned. all under obligation of their persons and property, submitting them in accordance with the law, in full Council, dated March 4, 1670.
“WOUTER MOSTAERT.”
“Presenting us as commissioners,”
“SIBRT. ABBEMA.”
“TIELEMAN HENDRICKS.”
“CORN.” DE CRETSER.’
Last Thursday, the 25th of the month that has passed,[33] the E. Commissioner in Council submitted certain questions, including 19 articles, to be answered by Commander Jacob Borghorst and fiscal Cornelis de Cretser, with orders to each according to his opinion, in such a way as the true service of the E. Commissioner and the continuation of this colony will be deemed to require. These, having been answered today, were examined in a meeting, and were first noted thereon.
That the late His Eminence has desired to inquire why this place, and the bays and islands dependent upon it, as well as Mauritius, is occupied by a number of 236 engaged men, since Her Honor's letter from the Fatherland, dated August 24th of last year, expressly dictates that no more than 187 persons be retained here, as further evidenced by the aforementioned questions.
This having been answered and proper indication given of how these were distributed and condensed, and to what extent these were deployed, both individually and individually, for various land expeditions, and that these could not be reduced by neglecting the required services. All this having been carefully examined and deliberated upon, it has been decided that henceforth, no more than 187 heads, being the permitted number, should be retained, judging by the fact that the services of the Reverend Company can be properly provided.
The second, third, fourth, fifth, and sixth articles, among other things, requested, because this place is annually charged extra for taxes and other necessities, at excessive expense to the Reverend Company. provisioning must be provided, or no means could be found by which this residence could exist on its own, and how best to achieve this, as well as whether it would be impractical to meet these freemen with one or the other benefit, such as cutting and transporting fuelwood, or leasing the grain store, in return for which the tap would diminish, ultimately becoming extinct, or otherwise gaining a taste for the agriculture and development of this place, as is further evident from the aforementioned articles.
It should be noted that all the good land that this valley comprises does not exist in such a large quantity that, if sown, it could feed the garrison and these freemen; but that about twelve hours from the fort lies a certain place called Hot[t]entoos Hollandt, approximately two thousand acres in size, which is extremely good land, where twenty men of the Comps. must first be sent to work it, and that in this month it is still sown, without the addition of any fertilizer, would yield between 7 and 800 bushels of wheat or rye; and in case if some increases in the prices of grain were to be offered to the freemen, one would undoubtedly notice more zeal in agriculture, as could be seen from subsequent calculations with the current prices, namely the bushel of rye ƒ5.10: and wheat 7 guilders, did not exist; And if, instead of the valuable German servants, they were to be furnished with a party of slaves, they would, as if of their own accord, be driven to the plow in the hope of profit. This, having been thoroughly considered in Council, was unanimously decided to take possession of the aforementioned Hottentoes Holland, first and foremost, and to dedicate it to agriculture there, in order to achieve the right to exist on their own; the Companion's barn, together with the dependent lands (which currently yield little profit and are not very expensive, without being able to compensate for them in any way), would be auctioned off to willing freemen and leased to the highest bidder; And in order to somewhat encourage these poor farmers to take up arable farming, and so that the E. Compe. may in time be able to draw the desired fruits from it, it is also understood that the bushel of wheat ƒ10 and rye 7 guilders shall henceforth be paid to the freemen, being 3,000 lb. off the burden of the aforementioned wheat 60 Rdrs. (with the price of Batavia most likely coming first), provided that everything that is harvested shall be delivered to the E. Comps., and that whatever they need for their grain or for their household may be fetched again from the E. Compe. for the same price, understanding that those who are farmers, but others, such as tappers and the like, shall be given to the E. Compe. for the bushel of wheat, 12 guilders, and for rye, 9 guilders.
And in fact, most of these residents, or at least 18 or 20, seem to be drifting towards it due to the lazy life they are accustomed to at the barley field, and completely alienating themselves from agriculture. This is also satisfactory to Her Honor. Our superiors, in order to reduce the number of bartenders and other displaced people (who have not yet engaged in agriculture), decree that henceforth no one, except these aforementioned freemen, shall be allowed to keep inns, and this in the following manner:
Wouter Mostaart van Uijtregt from Borgerraet, and one of the oldest residents here, were hereby granted permission in his benefice, renovated by resolution dated June 28, 1668, to continue to sell the following strong drink to the passing friends of the ships and the garrison personnel, namely:
Also
Rhine wines, all at the prices stated there, plus the appropriate excise, and one hundred guilders. paying annually for the aforementioned benefit.
French and
Spanish
Mom
Rhine wines, all up to the prices set thereon, subject to the appropriate excise, and one hundred guilders annually for the aforementioned benefit.
French and
Spanish
Hendrick van Suerwaard van Oldenburgh, also from the Borger council here, was granted privileges by resolution dated August 4, 1661, to tap brandy and Spanish wine, and was hereby, in return, authorized to buy and sell the following strong drinks, namely:
Mom
Rhine wines, all up to the prices set thereon, provided that henceforth no brandy may be sold, paying to the E. Compe. one hundred guilders for the aforementioned benefit. the annual tax and the appropriate excise duty on the aforementioned drink.
French and
Spanish
Most
Rhine wines, all at the prices set thereto, provided that henceforth no brandy may be sold, paying to the E. Compe. for the aforementioned benefit one hundred guilders annually and the appropriate excise duty on the aforementioned drink. French and Spanish
Thielman Hendrickx van Uijtregt, granted by a deed dated April 23, 1662, to the Reverend Mr. Riebeecq, having shown that he had been granted the tapping at his country house called "de Uijtwijck,"[37] he was expressly forbidden to sell any other drink than brandy. This was nevertheless granted, provided he paid a proper excise, and that the tapping in his newly built house here at the fort ceases and ceases. Jochem Marquaart van Gorcum, free farmer and resident on a certain farm near the house in Rustenburgh, was mutually granted permission to tap a little brandy (and no other strong liquor) for the use of passers-by, provided he paid the appropriate excise to the E. Compe.
Jan Israelsz van Borkelo, free tailor, is mutually granted permission, since this has been requested with laxity by God's hand, and no other use is suitable for the brandy and arrack tap, on the understanding that the appropriate excise must be paid, and no other strong liquor is to be sold in addition.
Joris Jansen from Amsterdam, as an old resident of this place, and that With great commotion by God's hand, and as no other use is suitable, it is hereby permitted to continue selling brandy and arrack, provided that no other strong liquor may be sold henceforth, and that the appropriate excise duty must be paid to the E. Compe.
Steven Jansen of Wageningen, a Borger resident and resident here, was informed that since his arrival in this area, agriculture has been extremely successful, and as it remains in progress, at his humble request, the tapping of brandy and arrack is hereby permitted.
Elbert Diemer van Emmerick, servant of Borger-raat, by resolutions dated 15th June 1662,39 and 13th February 1669,40, being permitted to take all kinds of speck, meat, butter, olive and vinegar from the Comp's warehouses, and to peddle them again in small quantities to the garrison people for a small profit, was, at his humble request, confirmed in return in the benefice, and in addition permitted to take Spanish wine, with entire armies41 against two hundred rdres. per register, from the Comp's warehouse, provided that the dishes be returned to the Comp's. will have to deliver, and that this wine (which would be brought from outside in small measures, without setting any demands, nor leaving it to any tappers) would not be able to sell for more than 36, say thirty-six light stuivers, and that the pitcher of ten caps.
Mathijs Cooman42 of Ernstall, free baker, was present in the sight that there is little to be done with the baker, to the contrary43 licensed Spanish wine, by the whole register, at two hundred draughts per register, from the Comps. to be allowed to collect wine, and to sell it in small quantities, without paying any fees, nor to leave it to any tappers, for thirty-six light stuivers (a can of ten musjes).
Jacob Cornelisse van Rosendaal, a free farmer, who demonstrated particular diligence and vigilance in cultivating the vineyard, was permitted to sell his harvested wines in small and large quantities, both to these free residents and to the people of passing ships, for thirty-six light stuivers (a can of ten musjes), without excise, in exchange for mutual consent.
Barbertje Geems, wife of the former freeman Hendrick Reijnste, had until then served all kinds of strong liquor, and had humbly requested that a small allowance be made instead. She was, in return (as a clever and skillful woman, and very capable in this respect), permitted to fetch all kinds of small trinkets for the freemen from the shop in cash, provided that the same were purchased for light money, not for more than they could sell for heavy money.
Carel Broerse of Stockholm, a free fisherman, was still permitted to continue fishing in the South River, up to the Keert de Koe guardhouse, for a period of five years, on the understanding that this would remain his exclusive business, and that he would be required to supply the fish market with fresh fish, and to sell the remainder, salted or dried, to the garrison. The remainder would also be delivered to the Holy Roman Company at the set price. The other freemen, with their own blessings, may enter this bay as much as they need for their households, though their surplus, salted, would also be left to the Holy Roman Company at the set price.
And in order to encourage the remaining residents, who will all henceforth be required to cultivate crops, it has been established (in accordance with the Order of the Noble Lords Majors) that those who are employed in the rightful diligence, with draught animals for ploughing, cows for breeding, and whatever else may be done, will be given the hand, provided that care must be taken that none of their animals, or tools, come to be sold to the other, the E. Compe. will receive twelve guilders for each animal (which will be required of them on credit, or can be paid in cash), according to the old custom, and they will return the same or similar animals to the Compe for the aforementioned price when breeding them. surrender in case of embarrassment.
The benefit of the logging (as could be granted to the freemen) is understood to remain with the E. Compe., with regard to the forests they have damaged and ruined (which few ask),48 but they may (for so much the E. Compe. people cannot do) ride here for the E. Compe., for which they will receive the stipulated reward. Two strips of land are also equally defined in this Tafelvale, one being twelve to thirteen morgen in size, and stretching from behind the E. Compe.'s garden upwards to the ravine, between the Leeuwen and Tafelbergh, and the other also, starting near the aforementioned garden, and at the twelve tomorrow being large, it extends south and northwards towards the east corner of the aforementioned Tafelbergh, the former with coppice, and the latter with a good quantity of young alder trees to be planted (with all diligence and seriousness, as soon as this can be done), which are estimated to grow very luxuriantly there, so that the E. Compe. can in time be provided with wood, and have it close to the works; But planting trees on Robben and Dassen Islands has been deemed inadvisable, as the barrenness of the land would prevent any growth, and there is also no apparent way to collect any fuel wood from the surrounding bays by boat, as it grows too far from the beach and against the mountains (from which it can be obtained).
In Articles 7, 8, 9, and 10, His E. proposed that the stone and tiles required here should not be supplied by the freemen under contract; to allocate the corn mill and tannery to them, as well as shoes made from the hides prepared here, also at a fixed price, also if a good quantity of fire buckets could not be secured for India, as well as if there were no means of obtaining tiger, wild cat, or jackal skins, etc. here in good quantity, further specified in the aforementioned articles.
Serving in response, that the procurement of stone and tiles could be done appropriately in due course (as the E. Compe. derives no profit from it), and was done for various reasons, as mentioned above. In response, it was considered best to leave the corn mill and leatherworks, which require few people, to the E. Compe. as yet. Shoemaking would also make good progress if the shoemakers were not lacking, and it could be spent on it by someone who becomes free. Likewise, the fuel buckets, which can be supplied here in sufficient quantities for shipping to India, could be used. Fur goods, in particular, could also be collected in due course, if a reasonable price were set for them.
Accordingly, it has been decided to leave the stone and pancake making works to the freemen, if anyone is willing to do so, when the opportunity arises. but that the corn mill and tannery will still be retained at the E. Compe.; as regards shoemaking and fuel buckets, these will also be ordered at a reasonable price, if they can be obtained from someone with good knowledge of the matter; in the meantime, soldiers of all means and of that trade will have to make a good supply of shoes and buckets, which buckets, as they increase in number, will then have to be sent to India (where they will be of good use); Just as the furs here will also be acquired from the freemen at a reasonable price, and also in the land of the Hottentoes (where it is hoped that they will become abundant in time), they will be exchanged for taffy or copper from the landowners, to be used in such a way as will yield the greatest benefit to the E. Compe.
The second article asks, with regard to the potatoes here, to please grow very well, or whether it would be reasonable to focus on pig breeding, and to eventually allow this to the freemen, and to settle for a fixed price of 50.
Serving in response, the pigs, like devouring cattle, not only continually break into the gardens and destroy crops everywhere, but also the lambs, which cannot be kept away from them, are eaten, so that very few were kept here.
However, considering the considerable benefit that the E. Compe. would derive from this beastly cargo regarding their precious ships, a suitable location was considered, where they could best be kept and raised in quantity to ensure their harm; So it was finally decided to place them near Hout Bay, at a certain spot called the farm house (located about four hours from here), where there was a good patch of land (and no gardens nearby), as it was determined that the potatoes would grow wonderfully. This, once properly prepared, had to be planted with it, so that the woodcutters stationed there could also keep an eye on the aforementioned livestock, so that they would not run wild, and which matter is most seriously recommended.
As all the pigs, so the Compe. and that of the freemen, for a reasonable price, to be sent there for breeding, and gradually multiplied, to be provided to the ships for refreshment; which pig breeding, along with it, can be left to the freemen at a fixed price.
The twelfth article requested how the fish should be treated acts, as the bays and beaches here are surrendered and reclaimed from the freemen, etc.
The answer is that this is distributed for the maintenance of the bondsmen and, if sufficient, is provided to passing ships.
This, considered well done and for a good cause, is understood to be continued.
By the 13th, 14th, and 15th Articles. Since the livestock here was left in very short supply upon the departure of the Eastern Quaalbergen, and now, upon his arrival, exists in considerable numbers, the question arises as to where this has been achieved, and whether, due to the numerous land purchases, the usual prices have not been excessively inflated, and whether it is not more true that these Hottentoos, or inhabitants of the country, themselves had their cattle brought here to the fort, moreover, according to the aforementioned questions.
Having carefully considered the answers, it is noted that it is considered best to first halt the multiple exchanges that have successively occurred inland, since the Hotentoos seem to be overgrown with copper and toeback, and are not willing to leave their livestock to us at great advantage; if half of them were to die along the way due to old age, illness, or otherwise, which would ultimately result in the Compe. being completely frustrated and deprived of the livestock trade, as these inhabitants are currently unwilling to part with the good livestock, unless they are compensated and paid for it at the last price.
In order to then restore the livestock trade to its previous price and the E. Compe. to traffic with greater profit, it has been resolved to cede this for the first time to these inhabitants of the country (as they have been invited by them and that one can gain a profit from it); noting that the freemen present are in possession of a considerable number of sheep, and that one of them is found to be as good as 2 or 3 Hotentoos. Accordingly, it has also been decided (in order to relieve these residents, in response to their frequent complaints and requests, of some of their sheep, and to encourage them to further breed) to deal for all the adult wethers at eight guilders apiece, for the Company to deal with, the dam sheep will be kept with them for breeding; Therefore, the trade with the Hottentoes could well be lost for a whole year, so that instead of now being lost, they will have to turn to us.
By the 16th Article, the question was asked what should be done with the grapes, both from the E. Compe. and private individuals, which are currently growing so abundantly here, while the wines, both from here, are used as provisions for the E. Hr. The Governor-General and Council of India, sent to Batavia, have completely rejected the idea of providing it to the ships' crews, as it would require too much labor, but would not be too costly. If they could not be purchased from the freemen at a reasonable price and sent to Batavia for the Company's share, then they could think of something else to do, not to support this cultivation, but instead to increasingly encourage farmers to do so.
The response to this was that the vineyard is indeed thriving; but whether sending it to Batavia for the Company's share... That it would succeed there was questionable, and to maintain them all here (although an abundance was provided to the ships) is impossible, as is more fully demonstrated by the aforementioned answer.
Therefore, considering everything,53 and in order not to hinder the zeal of the Indian residents, who are mostly responsible for planting it, it has been decided and decided to allow them, until further notice, to send the remaining wines, if they cannot sell them here, to private individuals for their own54 revenue to Batavia, provided that each must pay half a thousand pounds of three kings' wages, in addition to such dues as Her Honor. Should they see fit to order anything to Batavia, they may also send it from here without tax.
In the 17th, 18th, and 19th articles and their replies, it was found that the order issued by Commissioner Joan van Dam,55 by resolution dated May 28, 1667,56 had not been entirely properly observed regarding the work of the administration, and that, in accordance with this, some changes in the council members and administrators needed to be made. Therefore, to ensure that everything would be kept in good order and the service of the E. Compe. properly performed, it was resolved:
That the sub-merchant Cornelis de Cretser, occupying the position as second in command, shall have control over all warehouses and shall henceforth keep the trading books.
Lieutenant Joannes Coon, exercising his military duties, will also supervise all outposts and the Company's lands , forest, stables, and workmen, as has been done until now.
The sub-merchant Jacob Granaat, as fiscal, with a cash register, will have to keep a close eye on the vessels, islands, and the cattle grazing there.
The bookkeeper Antonij de Raaff of Amsterdam, moored here from the return ship Vlissingen, will act as dispenser in the warehouse, and in addition, upon the departure of the pay bookkeeper Willem van Dieden, will keep the garrison books and also fortify the council of this fortress.
Continued request to the new Commander, the Honorable Pieter Hackius, who was deputed daily to meet his needs upon his arrival, as it was necessary to strengthen the Council with another or more qualified person.
Among many and various requests submitted to the Honorable Commissioner during the meeting, this following request was also submitted to his Honor, with the content as follows:
To the Honorable Matheus van den Broeck, Ordinary Council of India, Admiral of this fleet and Commissioner of this residence, together with his Honorable Councilors.
Jan Verhaegen and Willem Joosten, freemen, having the privilege of navigating all the islands outside and within Saldanhia Bay, to settle there in terebinths, cattle grazing and otherwise, bought from Jochem Marquaart and Coenraat Urbanius57 for a considerable sum of money, among other things Dassen Island, where nearly three hundred of their sheep are grazing, but as the E. Compe., in violation of the laws of the free charter granted to our antecedents, came to attack us on the said island with such a large number of sheep that ours became meager and could hardly get enough to eat, yes, they came to die in great abundance; Therefore, trusting that the Reverend Company will not be served with such an excessive number of sheep as the Reverend Company has been grazing there to our great detriment, we request that the Reverend Company kindly allow fifty wethers to graze freely there, in anticipation of the return fleet.
And in this connection, the aforementioned Jan Verhaagen and Willem Joosten, as subordinates, hereby indicate that they, and not the Reverend Company, Dasseneijlant was coming, and in accordance with the prevailing knowledge thereof, handed down in Council, which had been carefully read out by His E. den Raat, it was not found that any sheep were allowed to graze there, much less that they were entitled to the island, such as that they were permitted to seal and tear-brand there, as well as to trade with the inhabitants of this country up to the northern corner of Saldanhia Bay. Thus the aforementioned privilege of keeping sheep, and the aforementioned trade, was understood in Council, provided that it was not to the detriment of the Company. is intended to alter the situation so that from now on, the aforementioned island will no longer be possessed by anyone, except with fishing, seal-beating, and tear-burning; the sheep grazing there, dealt with at the latter's humble request, and already belonging to the Company there for the Company's benefit, will be incorporated into the troop there, in order to further dispossess them of the aforementioned island.
Ensign Dirck Jansen Smient of Groningen, now for thirteen years the E. Company. both in India and here and on the island of Mauritius, in various qualities, he is behaved in such a way that no satisfaction can be given in it, being presently inclined to help this colony as a guarantor to continue with agriculture, cattle breeding, etc., and consequently in Raade, he has applied very earnestly for his freedom; furthermore requesting that, in exchange for payment, he might receive some draught animals (to haul firewood for the European Company)58 and cows for cultivation, in addition59 to a suitable piece of wild land, situated adjacent to his garden, scarcely a morgen, which could bring his good intention to fruition, as well as the benefit of the Company's milk. to keep and bring to the boat any animals (as previously granted to a freeman), if any were added and permitted, in return for his effort, labour and good supervision, not enjoying more than half of the churned milk: which request having been deliberated upon, it was agreed to grant him the same, however the accumulated benefit of the dairy cows, although present and provisionally granted to him, was left at the disposal of the future Commander; And in view of the fact that he is an old certified soldier,60 who is well aware of his service, he may be considered in case of death, departure or other necessity, in order to be employed again or advanced at his own request, but if he becomes inclined to leave for the Fatherland or India, such will be in his former capacity as ensign, and which was hereby also granted to him, since he could also be employed and used by election as a member of the Burghers' Council and especially as lieutenant of the Burghers' Council.
Thursday, March 6, 1670.
The New Year's meeting, in which the Noble Mr. Mattheus van den Broeck, as Commissioner of this residence, appeared, stated that "there were several people here present who had something to request, some whose time had expired, seeking their redemption, others who were engaged in crafts, land, and garden building, etc. were used for which they would not otherwise have received their soldiers' or sailors' wages, and yet they still had to perform those demanding duties. Thus, the Council permitted the applicants who had served their appointed time to depart with this fleet to the Patria. Furthermore, considering the applicants for improvement for their very heavy work and expeditions, etc., which they had to perform here, they were granted the same wages as their deeds clearly show below.
Christiaen Hasselbergh of Westkiel, soldier at ƒ10 per month per ship Z. Poolsbroeck 66 ao. '65, since which time the pen has largely been used here, the qualification of assistant was increased with twenty-four guilders per month under a five-year contract, due to the expiration of the term and the fact that the secretary has provisionally filled the year in which the capacity has been reasonably satisfied. Therefore, the position of assistant was increased with twenty-four guilders per month under a five-year contract, for which he is obliged to continue in the secretary's office as first clerk.
Jan Wittebol of Amsterdam arrived here in 1668 with the Crowned Peace for a soldier at ƒ10 per month, has continuously filled the position of surveyor and has been deployed as provisional assistant at the secretary's office, and is, in view of the shop as well as the aforementioned, The surveyor must take up the position of assistant and receive twenty guilders per month, remaining obligated to serve out his time and also to write to the Secretariat as a clerk.
Johannes Valkenrijck of Amsterdam arrived here as a soldier with the ship Amerongen in 1668 at ƒ10 per mt., and, because he is a good writer and regularly uses his pen in the Secretariat, was appointed as a provisional assistant.
Jacob Fabricius of Amsterdam in 1669 as a soldier at ƒ10 per mt. Arrived here with the ship Vrijheijt, and, as a good writer always employed at the pen, was appointed provisional assistant to perform his duties at the Secretariat.
Joan Pratorius van Goerhee, a soldier at ƒ10 per month with the flute Nuijtssenburgh, arrived here in 1966, and had performed his duties satisfactorily as Second Councillor and provisional assistant on the island of Mauritius for approximately four years. Upon his earnest request, he was confirmed in the capacity of assistant with a remuneration of twenty guilders per month, provided that, after the expiration of his term, he would be required to serve the E. Compe. for three consecutive years.
Hendrick Bruijnlocht van Arnhem, a soldier at ƒ10 per mt. arrived in the country in 1967 with the ship Batavia, and currently performing his duties as butler, was, in that capacity, granted seventeen guilders per month, with wages halved according to the article letter.
Jeronijmus Croese van Bilevelt, a sergeant for soldiers, and 9 guilders per mt. in 1967, landed here last year by the Noble Mr. Johan Thijssen, because the Royal Company provides good services with land expeditions and ferry services, of corps. Requisitioned as a sergeant with a reward of twenty-two guilders in exile, and since his term had expired for the second time, and was necessarily retained here to continue the cattle trade, he was given a two-guilder increase in his salary to continue his service.
Jan Brital van Dantsick, for a penny and 14 guilders per meter, arrived in India at sixty-two with the Arms of Amsterdam, and at sixty-seven by the E. Commissioner Jan van Dam, due to his competence and good knowledge of navigation, with thirty guilders per meter. and the quality of sub-steering officer, since 1669, which time the yacht "De Voerman" has sailed satisfactorily as skipper, both around the east of this Cape and to collect the returns from Mauritius. Therefore, since he is a well-experienced sailor, he was upgraded to the quality of sub-steering officer and forty guilders per meter under a three-year contract, for which he remains obligated to pay his time here.
Nicolaes Pieter Moor of Leem, boss, at ƒ10 per meter, arrived here in 1666, on the ship "De Beurs," because since his arrival These were used on the yacht "De Voerman" (the Carriage), as were other small vessels, and since it was the end of his term, he was re-enlisted on a three-year contract at twelve guilders per month, with wages and a contract starting from that date.
Jan Adamse of Rotterdam, as a sailor with the Rotterdam coat of arms, landed here in 1668 at 12 guilders per month. In view of the fact that he has since been employed as quartermaster on the boat and is satisfied with the position, he was confirmed with this quality, with wages halved, at thirteen guilders per month, for which he will be required to serve out his term.
Jan Zacharias of Amsterdam, corps of midshipmen, as a soldier. In 1654, the yacht Gideon landed here and, most recently, joined the Nobles. Mr. Zacharias Wagenaer, late in 1666, was endowed as a corps of midshipmen with 18 guilders per month, having mostly served as a steward on Robben Island, and having carried out the service of the Royal Company there with great zeal and vigilance. Due to the expiration of his term, the rank of sergeant was added, along with a reward of twenty-two guilders per month, under a three-year contract, wages and banishment commencing on that date.70
Pieter Walrand of Middelburgh, surgeon, arrived in India with the ship 't Wapen van Zeeland in 1663 with 24 guilders per month, and joined Her Nobles on Batavia in 1666. 1666, improved by four guilders, having, during his stay here, appointed that place as chief surgeon, a position which, due to the frequent arrivals of sick ships, entailed considerable difficulty. An experienced person was required for such a position, and he had given a satisfactory proof of capacity, and had appeared at the time. Upon his immediate request, he was granted the position of chief surgeon at forty guilders per month under a three-year contract, with the position and salary commencing today.
Joannes Schreijer van Louwestijn, enlisted at 10 guilders per month. 1668, he arrived here with the Eendracht, having regularly traveled the country as a surgeon with our cattle barterers, and consequently also being employed as a surgeon's assistant in the hospital, where he found himself to be so satisfied that the place was being well-served. Therefore, upon his humble request, he added eighteen guilders per month to the quality of surgeon's assistant.
Jan Arentse van Monnickendam71 for a standard measure and 14 guilders per month. Arrived here in 1669 with the Hollandse Thuijn, and having since been satisfied with the constabulary's position here, and having also served the crew house, which is quite important, to his satisfaction, he was requisitioned as constabulary with twenty-four guilders a month, for which he remains bound to serve.
Willem van der Hop, sailor, arrived here in 1669 with the ship Hollandsche Thuijn for 12 guilders a month, and from that time onwards has always served the position as provisional third guard on the yacht De Voerman, in which he has a good reputation. As an experienced sailor, he was appointed third guard with twenty guilders a month. added, for which his time here will have to be served.
Jan Vet van Zweers, ao. 1668, arrived here with the fluyt de Hasenbergh at ƒ10 per meter, and was requisitioned by the Honourable Jan Thijssen as a blacksmith's servant for ten to thirteen guilders. In view of the fact that he is currently acting as boss in the blacksmith's shop, fulfilling his duties to the satisfaction of the court, three guilders were allocated for improvement, for which he remains obligated to serve out his contracted time here.
Sijbert Jansz Boon van Enckhuijsen, ao. 1661, arrived in the country with the yacht de Meijboom as a soldier and ƒ9 per meter, and was requisitioned by Her Honour to Batavia ao. 1668, with 20 guilders per month as chief chartmaker, and now landed here with the return ship the Hollandsche Thuijn as chief surveyor, was present, since his time has already expired, because he had been persuaded to depart with the corner ship the Grundel around the north and east coasts of this Cape, (to describe and mark the harbors, if they might find out there), the quality of chief surveyor and thirty guilders per month added, wages commencing today. Next year, if there is an inclination to do so, they will be allowed to depart for the homeland. Anthoni Philipsen from Rotterdam arrived in India as a sailor at ƒ10 per month per the Wapen van Middelburgh and has now landed here with the boatman Zeelt van Batavia as a cook. Fourteen guilders were allocated for this service, for which he will have to serve out his time, wages commencing today.
Leendert Laurensz from Lolmo arrived in the country in 1665 with the fluyt Loosduijnen as a boatswain at ƒ24 per month, and in 1666, due to his ability to serve as a subordinate officer, was requisitioned thirty guilders per month (75) by the Honourable Balthasar Bort, Governor of Malacca.
Because currently on the return ship 't Wapen van Z. Zee 76, upon the death of the chief sailor, who is located there, the wages are halved to thirty-nine guilders per meter in this quality, confirming the aforementioned wages of 11th January, which were transferred from the Hollandsche Thuijn to the sea there.
Dirck Harmense van Oldenburgh arrived in India in 1661 with the yacht Achilles as a sailor at 11 guilders per meter, and in 1669 was requisitioned by the Honourable Mr. Rijkloff van Goens as a third guard at 22 guilders per meter, as he is a well-experienced sailor, and that since 1669. In January, upon the death of the second officer on the return ship "Het Wapen van Zirkzee," who had satisfactorily served in that position, the position was confirmed in that capacity and, with a halving of the salary, twenty-six guilders per month were added, with this salary to commence from the time the aforementioned position served.
Jan Jansz Smit of Amsterdam, ao. 1663, for boss at ƒ12 per meter with the small yacht "De Caneelboom" (Caneelboom), who arrived in India in 1666 with Her Honor at Batavia as a constabulary and twenty guilders per month were requisitioned. This was confirmed, because, with a vacant position, his service on the return ship "Het Wapen van Zirkzee" as third officer had satisfactorily served in that capacity with his current salary.
Jurgen Vrijdagh van Worms sold a ƒ9 term. ao. 1665 with the ship Z. Poolsbroeck landed here, and since his good knowledge and acquaintance with the vineyards, used in it, is, in view of this, absolutely necessary for its continued existence, and that its connection has expired, two guilders have been increased without any connection in his roach gagie.
Carel Tetherode from The Haegh ao. 1664 for soldier a ƒ9 per month landed here with 't Sloth Honingen 78 and by d' E. Hr. Commissioner Pieter de Bitter ao. In 1665, due to the demand for skills as a carpenter, he has mostly worked as a master woodcutter in the forest since then. At the end of his time, and in order to compensate for the heavy work he is doing there, eighteen guilders per month were added, with a three-year ban.
Jerigh Wallert van Bassa, for midshipman and 10 guilders per month, arrived here in 1666 with the ship "Tijger," the same year, by the Honourable Commissioner Jacob Cauw as a woodcutter with a reward of twelve guilders, currently being held as a pre-179th corpl. which place he satisfactorily observed, he was rewarded for his quality with a reward of fourteen guilders per month, provided he remained bound to serve the E. Compe. for another three years after the expiration of his term, with the salary commencing on that date.
Jan Corneiisz van Outbeijerland, since 1666, when the ship Walcheren landed here as a sailor and received ten and eighty guilders per month, has been regularly employed in the free service, and now humbly requests to be released from his exemption and accepted into the Compe. This, as a good farmer under a three-year contract and thirteen guilders per month, has been granted.
Cornelis Pietersz van Hoorn, third guard on the return ship the Jonge Prins, arrived in India in 1668 with twenty guilders a month and now, on his journey home, when a position became vacant, his service as first mate was well received. He is therefore confirmed as a well-experienced sailor in that capacity without an increase in wages.
Reijnier Martense van ...81 for first boatswain and twenty-four guilders a month. Arrived in India in 1668 on the ship 't Sticht van Utrecht and was present on the return ship Damiata, when a vacancy arose, as third guard. In this capacity, he conducted himself in such a way that exceptional satisfaction was expressed, and therefore, this position was confirmed.
Daniël Dooren van d' Cremp for …82 with ƒ …83 per month and the yacht Buijcksloot arrived in India in 1662, and was present on the ship Damiata, to depart for the Netherlands. It was stated, in view of the position of constabulary, that, in addition to halving the wages, the quality and twenty guilders per month were added.
Jan Bleijdts of Bruges, soldier, arrived here in 1666 on the ship Nieuw Middelburgh at ƒ8 per meter and since, due to his diligence, his wages were increased to ƒ11 by Commander Quaelbergen. As a good farmer, he was reinstated for a three-year contract with a reward of thirteen guilders per month, with wages and contracts commencing upon the expiration of his term.
As it has also been resolved,84 all the craftsmen who have no improvement of wages, and yet were employed as carpenters, masons, smiths, wheelwrights, leather workers, farmers, stone and tile backers, and otherwise, to receive some compensation for their work and extraordinary services, as having to work hard during the day.
labor and, in addition, perform their military duties and guard duties at night, consequently, it was considered good practice to revise the maxims for that date, as customary with the late E. Zacharias Wagenaer and Cornelis van Quaelbergen, and with the present Commander Jacob Borghorst. Upon his arrival, they were completely inappropriately abolished, but at the humble request of those poor workers, they were reinstated and put in place, namely:
The soldiers who perform their duties as carpenters will, as long as they are kept at work, receive three guilders per month from the Compes. Cash was added, and in addition, two reals, half of which were paid as board and lodging, were to provide for their own tools. However, as soon as they resume their soldierly duties, this will cease and they will receive their usual pay and salary. The other soldiers, who are employed on regular work and have not improved, will also, if they render such exceptional service for so long, receive two reals, half of which were paid as board and lodging, and receive two guilders monthly from the Compes cash for their wages, not exceeding the amount they were employed for the aforementioned work.
And with regard to the E. Compes. bondsmen also come to be complained about because of their meager subsistence, resulting in the rice being completely eaten away by the beetles, and consequently coming to receive their full measure, but with which, as only a shell, could not exist, this has been resolved and fixed in order not to make the small rice, which still consists of 60 or 70 lasts, become less virtuous, somewhat more generously to distribute to the garrison people than to the aforementioned bondsmen, so that according to this, until the end of this, in place of the ordinance 40, now 50 lb. per month will be distributed to each soldier, sailor and slave; And to treat the freedmen fairly and equally, they will pay 50 pounds of that rice, no more than 40 lbs., for each one purchased. However, once the spent rice has been consumed, the good and unspoiled rice will be resold and provided as rations, as usual.
Monday, March 10, 1670, in the Evening Assembly.
Despite the subsequent resolution of the 2nd of this month, which stipulated that we should depart from here on this date with the valuable return fleet and undertake the long journey to the fatherland, we have nevertheless, due to the extremely harsh weather that has increased considerably here for a few days now, so much deteriorated in our good intentions that it is necessary to postpone it for another 2 or 3 days, so that all the aldermen, especially the last five,87 with their necessities of water, firewood and so on, required for the journey, can be properly provided for. In the meantime, the matter of the suspended junior merchant Hendrick Lacus, who has remained in Mora, will be dealt with, if at all possible. could be dealt with and brought to an end:
Consequently, a couple of people decided to hold a farewell meal on the following Thursday, as is customary, and on Friday or Saturday at the latest, on the 15th of this day, allowing God's weather and wind, to raise the anchors and turn the stern face towards Patriam in the name of the Most High.
Thus done and resolved, as in the previous resolutions, dated 4, 5, 6, and 10 and Maert ao. 1670 in 't Fort de Goede Hoope aen Cabo de Boa Esperance.
[Signed:] MATTHS. VAN DEN BROUCK.
[Signed:] TIMAN CLOSE.
[Signed:] JACOB BORGHORST.
[Signed:] SIBRT. ABBEMA.
[Signed:] JOHANNES MASSIS.
[Signed:] JAN FERMENT.
[Signed:] JACOBS. THIERENS.
[Signed:] CORN. THE CRETSER.
[Signed:] JOHANNES COON.
[Signed:] J. GRENADE.
[Signed:] D. J. SMIENDT
"The undersigned Wouter Mostaart, citizen and resident here, hereby declares that he has accepted a certain gutter or watercourse, under the conditions stipulated therein, for a sum of three thousand Rdrs. to complete and build up nine thousand guilders, promising in the execution thereof to regulate himself pertinently and precisely according to the contents of the aforementioned conditions, without seeking the slightest pretext to his detriment, and further acknowledged today, by order of the E. Commissioner and the esteemed Council from the Comps. cassa here, to have received satisfactorily the first payment amounting to one thousand guilders, and appointed Thielman Hendricx, fellow guarantor here, as surety and principal for the fulfillment of the aforementioned condition and the completion of the aforementioned. all under obligation of their persons and property, submitting them in accordance with the law, in full Council, dated March 4, 1670.
“WOUTER MOSTAERT.”
“Presenting us as commissioners,”
“SIBRT. ABBEMA.”
“TIELEMAN HENDRICKS.”
“CORN.” DE CRETSER.’
Last Thursday, the 25th of the month that has passed,[33] the E. Commissioner in Council submitted certain questions, including 19 articles, to be answered by Commander Jacob Borghorst and fiscal Cornelis de Cretser, with orders to each according to his opinion, in such a way as the true service of the E. Commissioner and the continuation of this colony will be deemed to require. These, having been answered today, were examined in a meeting, and were first noted thereon.
That the late His Eminence has desired to inquire why this place, and the bays and islands dependent upon it, as well as Mauritius, is occupied by a number of 236 engaged men, since Her Honor's letter from the Fatherland, dated August 24th of last year, expressly dictates that no more than 187 persons be retained here, as further evidenced by the aforementioned questions.
This having been answered and proper indication given of how these were distributed and condensed, and to what extent these were deployed, both individually and individually, for various land expeditions, and that these could not be reduced by neglecting the required services. All this having been carefully examined and deliberated upon, it has been decided that henceforth, no more than 187 heads, being the permitted number, should be retained, judging by the fact that the services of the Reverend Company can be properly provided.
The second, third, fourth, fifth, and sixth articles, among other things, requested, because this place is annually charged extra for taxes and other necessities, at excessive expense to the Reverend Company. provisioning must be provided, or no means could be found by which this residence could exist on its own, and how best to achieve this, as well as whether it would be impractical to meet these freemen with one or the other benefit, such as cutting and transporting fuelwood, or leasing the grain store, in return for which the tap would diminish, ultimately becoming extinct, or otherwise gaining a taste for the agriculture and development of this place, as is further evident from the aforementioned articles.
It should be noted that all the good land that this valley comprises does not exist in such a large quantity that, if sown, it could feed the garrison and these freemen; but that about twelve hours from the fort lies a certain place called Hot[t]entoos Hollandt, approximately two thousand acres in size, which is extremely good land, where twenty men of the Comps. must first be sent to work it, and that in this month it is still sown, without the addition of any fertilizer, would yield between 7 and 800 bushels of wheat or rye; and in case if some increases in the prices of grain were to be offered to the freemen, one would undoubtedly notice more zeal in agriculture, as could be seen from subsequent calculations with the current prices, namely the bushel of rye ƒ5.10: and wheat 7 guilders, did not exist; And if, instead of the valuable German servants, they were to be furnished with a party of slaves, they would, as if of their own accord, be driven to the plow in the hope of profit. This, having been thoroughly considered in Council, was unanimously decided to take possession of the aforementioned Hottentoes Holland, first and foremost, and to dedicate it to agriculture there, in order to achieve the right to exist on their own; the Companion's barn, together with the dependent lands (which currently yield little profit and are not very expensive, without being able to compensate for them in any way), would be auctioned off to willing freemen and leased to the highest bidder; And in order to somewhat encourage these poor farmers to take up arable farming, and so that the E. Compe. may in time be able to draw the desired fruits from it, it is also understood that the bushel of wheat ƒ10 and rye 7 guilders shall henceforth be paid to the freemen, being 3,000 lb. off the burden of the aforementioned wheat 60 Rdrs. (with the price of Batavia most likely coming first), provided that everything that is harvested shall be delivered to the E. Comps., and that whatever they need for their grain or for their household may be fetched again from the E. Compe. for the same price, understanding that those who are farmers, but others, such as tappers and the like, shall be given to the E. Compe. for the bushel of wheat, 12 guilders, and for rye, 9 guilders.
And in fact, most of these residents, or at least 18 or 20, seem to be drifting towards it due to the lazy life they are accustomed to at the barley field, and completely alienating themselves from agriculture. This is also satisfactory to Her Honor. Our superiors, in order to reduce the number of bartenders and other displaced people (who have not yet engaged in agriculture), decree that henceforth no one, except these aforementioned freemen, shall be allowed to keep inns, and this in the following manner:
Wouter Mostaart van Uijtregt from Borgerraet, and one of the oldest residents here, were hereby granted permission in his benefice, renovated by resolution dated June 28, 1668, to continue to sell the following strong drink to the passing friends of the ships and the garrison personnel, namely:
Also
Rhine wines, all at the prices stated there, plus the appropriate excise, and one hundred guilders. paying annually for the aforementioned benefit.
French and
Spanish
Mom
Rhine wines, all up to the prices set thereon, subject to the appropriate excise, and one hundred guilders annually for the aforementioned benefit.
French and
Spanish
Hendrick van Suerwaard van Oldenburgh, also from the Borger council here, was granted privileges by resolution dated August 4, 1661, to tap brandy and Spanish wine, and was hereby, in return, authorized to buy and sell the following strong drinks, namely:
Mom
Rhine wines, all up to the prices set thereon, provided that henceforth no brandy may be sold, paying to the E. Compe. one hundred guilders for the aforementioned benefit. the annual tax and the appropriate excise duty on the aforementioned drink.
French and
Spanish
Most
Rhine wines, all at the prices set thereto, provided that henceforth no brandy may be sold, paying to the E. Compe. for the aforementioned benefit one hundred guilders annually and the appropriate excise duty on the aforementioned drink. French and Spanish
Thielman Hendrickx van Uijtregt, granted by a deed dated April 23, 1662, to the Reverend Mr. Riebeecq, having shown that he had been granted the tapping at his country house called "de Uijtwijck,"[37] he was expressly forbidden to sell any other drink than brandy. This was nevertheless granted, provided he paid a proper excise, and that the tapping in his newly built house here at the fort ceases and ceases. Jochem Marquaart van Gorcum, free farmer and resident on a certain farm near the house in Rustenburgh, was mutually granted permission to tap a little brandy (and no other strong liquor) for the use of passers-by, provided he paid the appropriate excise to the E. Compe.
Jan Israelsz van Borkelo, free tailor, is mutually granted permission, since this has been requested with laxity by God's hand, and no other use is suitable for the brandy and arrack tap, on the understanding that the appropriate excise must be paid, and no other strong liquor is to be sold in addition.
Joris Jansen from Amsterdam, as an old resident of this place, and that With great commotion by God's hand, and as no other use is suitable, it is hereby permitted to continue selling brandy and arrack, provided that no other strong liquor may be sold henceforth, and that the appropriate excise duty must be paid to the E. Compe.
Steven Jansen of Wageningen, a Borger resident and resident here, was informed that since his arrival in this area, agriculture has been extremely successful, and as it remains in progress, at his humble request, the tapping of brandy and arrack is hereby permitted.
Elbert Diemer van Emmerick, servant of Borger-raat, by resolutions dated 15th June 1662,39 and 13th February 1669,40, being permitted to take all kinds of speck, meat, butter, olive and vinegar from the Comp's warehouses, and to peddle them again in small quantities to the garrison people for a small profit, was, at his humble request, confirmed in return in the benefice, and in addition permitted to take Spanish wine, with entire armies41 against two hundred rdres. per register, from the Comp's warehouse, provided that the dishes be returned to the Comp's. will have to deliver, and that this wine (which would be brought from outside in small measures, without setting any demands, nor leaving it to any tappers) would not be able to sell for more than 36, say thirty-six light stuivers, and that the pitcher of ten caps.
Mathijs Cooman42 of Ernstall, free baker, was present in the sight that there is little to be done with the baker, to the contrary43 licensed Spanish wine, by the whole register, at two hundred draughts per register, from the Comps. to be allowed to collect wine, and to sell it in small quantities, without paying any fees, nor to leave it to any tappers, for thirty-six light stuivers (a can of ten musjes).
Jacob Cornelisse van Rosendaal, a free farmer, who demonstrated particular diligence and vigilance in cultivating the vineyard, was permitted to sell his harvested wines in small and large quantities, both to these free residents and to the people of passing ships, for thirty-six light stuivers (a can of ten musjes), without excise, in exchange for mutual consent.
Barbertje Geems, wife of the former freeman Hendrick Reijnste, had until then served all kinds of strong liquor, and had humbly requested that a small allowance be made instead. She was, in return (as a clever and skillful woman, and very capable in this respect), permitted to fetch all kinds of small trinkets for the freemen from the shop in cash, provided that the same were purchased for light money, not for more than they could sell for heavy money.
Carel Broerse of Stockholm, a free fisherman, was still permitted to continue fishing in the South River, up to the Keert de Koe guardhouse, for a period of five years, on the understanding that this would remain his exclusive business, and that he would be required to supply the fish market with fresh fish, and to sell the remainder, salted or dried, to the garrison. The remainder would also be delivered to the Holy Roman Company at the set price. The other freemen, with their own blessings, may enter this bay as much as they need for their households, though their surplus, salted, would also be left to the Holy Roman Company at the set price.
And in order to encourage the remaining residents, who will all henceforth be required to cultivate crops, it has been established (in accordance with the Order of the Noble Lords Majors) that those who are employed in the rightful diligence, with draught animals for ploughing, cows for breeding, and whatever else may be done, will be given the hand, provided that care must be taken that none of their animals, or tools, come to be sold to the other, the E. Compe. will receive twelve guilders for each animal (which will be required of them on credit, or can be paid in cash), according to the old custom, and they will return the same or similar animals to the Compe for the aforementioned price when breeding them. surrender in case of embarrassment.
The benefit of the logging (as could be granted to the freemen) is understood to remain with the E. Compe., with regard to the forests they have damaged and ruined (which few ask),48 but they may (for so much the E. Compe. people cannot do) ride here for the E. Compe., for which they will receive the stipulated reward. Two strips of land are also equally defined in this Tafelvale, one being twelve to thirteen morgen in size, and stretching from behind the E. Compe.'s garden upwards to the ravine, between the Leeuwen and Tafelbergh, and the other also, starting near the aforementioned garden, and at the twelve tomorrow being large, it extends south and northwards towards the east corner of the aforementioned Tafelbergh, the former with coppice, and the latter with a good quantity of young alder trees to be planted (with all diligence and seriousness, as soon as this can be done), which are estimated to grow very luxuriantly there, so that the E. Compe. can in time be provided with wood, and have it close to the works; But planting trees on Robben and Dassen Islands has been deemed inadvisable, as the barrenness of the land would prevent any growth, and there is also no apparent way to collect any fuel wood from the surrounding bays by boat, as it grows too far from the beach and against the mountains (from which it can be obtained).
In Articles 7, 8, 9, and 10, His E. proposed that the stone and tiles required here should not be supplied by the freemen under contract; to allocate the corn mill and tannery to them, as well as shoes made from the hides prepared here, also at a fixed price, also if a good quantity of fire buckets could not be secured for India, as well as if there were no means of obtaining tiger, wild cat, or jackal skins, etc. here in good quantity, further specified in the aforementioned articles.
Serving in response, that the procurement of stone and tiles could be done appropriately in due course (as the E. Compe. derives no profit from it), and was done for various reasons, as mentioned above. In response, it was considered best to leave the corn mill and leatherworks, which require few people, to the E. Compe. as yet. Shoemaking would also make good progress if the shoemakers were not lacking, and it could be spent on it by someone who becomes free. Likewise, the fuel buckets, which can be supplied here in sufficient quantities for shipping to India, could be used. Fur goods, in particular, could also be collected in due course, if a reasonable price were set for them.
Accordingly, it has been decided to leave the stone and pancake making works to the freemen, if anyone is willing to do so, when the opportunity arises. but that the corn mill and tannery will still be retained at the E. Compe.; as regards shoemaking and fuel buckets, these will also be ordered at a reasonable price, if they can be obtained from someone with good knowledge of the matter; in the meantime, soldiers of all means and of that trade will have to make a good supply of shoes and buckets, which buckets, as they increase in number, will then have to be sent to India (where they will be of good use); Just as the furs here will also be acquired from the freemen at a reasonable price, and also in the land of the Hottentoes (where it is hoped that they will become abundant in time), they will be exchanged for taffy or copper from the landowners, to be used in such a way as will yield the greatest benefit to the E. Compe.
The second article asks, with regard to the potatoes here, to please grow very well, or whether it would be reasonable to focus on pig breeding, and to eventually allow this to the freemen, and to settle for a fixed price of 50.
Serving in response, the pigs, like devouring cattle, not only continually break into the gardens and destroy crops everywhere, but also the lambs, which cannot be kept away from them, are eaten, so that very few were kept here.
However, considering the considerable benefit that the E. Compe. would derive from this beastly cargo regarding their precious ships, a suitable location was considered, where they could best be kept and raised in quantity to ensure their harm; So it was finally decided to place them near Hout Bay, at a certain spot called the farm house (located about four hours from here), where there was a good patch of land (and no gardens nearby), as it was determined that the potatoes would grow wonderfully. This, once properly prepared, had to be planted with it, so that the woodcutters stationed there could also keep an eye on the aforementioned livestock, so that they would not run wild, and which matter is most seriously recommended.
As all the pigs, so the Compe. and that of the freemen, for a reasonable price, to be sent there for breeding, and gradually multiplied, to be provided to the ships for refreshment; which pig breeding, along with it, can be left to the freemen at a fixed price.
The twelfth article requested how the fish should be treated acts, as the bays and beaches here are surrendered and reclaimed from the freemen, etc.
The answer is that this is distributed for the maintenance of the bondsmen and, if sufficient, is provided to passing ships.
This, considered well done and for a good cause, is understood to be continued.
By the 13th, 14th, and 15th Articles. Since the livestock here was left in very short supply upon the departure of the Eastern Quaalbergen, and now, upon his arrival, exists in considerable numbers, the question arises as to where this has been achieved, and whether, due to the numerous land purchases, the usual prices have not been excessively inflated, and whether it is not more true that these Hottentoos, or inhabitants of the country, themselves had their cattle brought here to the fort, moreover, according to the aforementioned questions.
Having carefully considered the answers, it is noted that it is considered best to first halt the multiple exchanges that have successively occurred inland, since the Hotentoos seem to be overgrown with copper and toeback, and are not willing to leave their livestock to us at great advantage; if half of them were to die along the way due to old age, illness, or otherwise, which would ultimately result in the Compe. being completely frustrated and deprived of the livestock trade, as these inhabitants are currently unwilling to part with the good livestock, unless they are compensated and paid for it at the last price.
In order to then restore the livestock trade to its previous price and the E. Compe. to traffic with greater profit, it has been resolved to cede this for the first time to these inhabitants of the country (as they have been invited by them and that one can gain a profit from it); noting that the freemen present are in possession of a considerable number of sheep, and that one of them is found to be as good as 2 or 3 Hotentoos. Accordingly, it has also been decided (in order to relieve these residents, in response to their frequent complaints and requests, of some of their sheep, and to encourage them to further breed) to deal for all the adult wethers at eight guilders apiece, for the Company to deal with, the dam sheep will be kept with them for breeding; Therefore, the trade with the Hottentoes could well be lost for a whole year, so that instead of now being lost, they will have to turn to us.
By the 16th Article, the question was asked what should be done with the grapes, both from the E. Compe. and private individuals, which are currently growing so abundantly here, while the wines, both from here, are used as provisions for the E. Hr. The Governor-General and Council of India, sent to Batavia, have completely rejected the idea of providing it to the ships' crews, as it would require too much labor, but would not be too costly. If they could not be purchased from the freemen at a reasonable price and sent to Batavia for the Company's share, then they could think of something else to do, not to support this cultivation, but instead to increasingly encourage farmers to do so.
The response to this was that the vineyard is indeed thriving; but whether sending it to Batavia for the Company's share... That it would succeed there was questionable, and to maintain them all here (although an abundance was provided to the ships) is impossible, as is more fully demonstrated by the aforementioned answer.
Therefore, considering everything,53 and in order not to hinder the zeal of the Indian residents, who are mostly responsible for planting it, it has been decided and decided to allow them, until further notice, to send the remaining wines, if they cannot sell them here, to private individuals for their own54 revenue to Batavia, provided that each must pay half a thousand pounds of three kings' wages, in addition to such dues as Her Honor. Should they see fit to order anything to Batavia, they may also send it from here without tax.
In the 17th, 18th, and 19th articles and their replies, it was found that the order issued by Commissioner Joan van Dam,55 by resolution dated May 28, 1667,56 had not been entirely properly observed regarding the work of the administration, and that, in accordance with this, some changes in the council members and administrators needed to be made. Therefore, to ensure that everything would be kept in good order and the service of the E. Compe. properly performed, it was resolved:
That the sub-merchant Cornelis de Cretser, occupying the position as second in command, shall have control over all warehouses and shall henceforth keep the trading books.
Lieutenant Joannes Coon, exercising his military duties, will also supervise all outposts and the Company's lands , forest, stables, and workmen, as has been done until now.
The sub-merchant Jacob Granaat, as fiscal, with a cash register, will have to keep a close eye on the vessels, islands, and the cattle grazing there.
The bookkeeper Antonij de Raaff of Amsterdam, moored here from the return ship Vlissingen, will act as dispenser in the warehouse, and in addition, upon the departure of the pay bookkeeper Willem van Dieden, will keep the garrison books and also fortify the council of this fortress.
Continued request to the new Commander, the Honorable Pieter Hackius, who was deputed daily to meet his needs upon his arrival, as it was necessary to strengthen the Council with another or more qualified person.
Among many and various requests submitted to the Honorable Commissioner during the meeting, this following request was also submitted to his Honor, with the content as follows:
To the Honorable Matheus van den Broeck, Ordinary Council of India, Admiral of this fleet and Commissioner of this residence, together with his Honorable Councilors.
Jan Verhaegen and Willem Joosten, freemen, having the privilege of navigating all the islands outside and within Saldanhia Bay, to settle there in terebinths, cattle grazing and otherwise, bought from Jochem Marquaart and Coenraat Urbanius57 for a considerable sum of money, among other things Dassen Island, where nearly three hundred of their sheep are grazing, but as the E. Compe., in violation of the laws of the free charter granted to our antecedents, came to attack us on the said island with such a large number of sheep that ours became meager and could hardly get enough to eat, yes, they came to die in great abundance; Therefore, trusting that the Reverend Company will not be served with such an excessive number of sheep as the Reverend Company has been grazing there to our great detriment, we request that the Reverend Company kindly allow fifty wethers to graze freely there, in anticipation of the return fleet.
And in this connection, the aforementioned Jan Verhaagen and Willem Joosten, as subordinates, hereby indicate that they, and not the Reverend Company, Dasseneijlant was coming, and in accordance with the prevailing knowledge thereof, handed down in Council, which had been carefully read out by His E. den Raat, it was not found that any sheep were allowed to graze there, much less that they were entitled to the island, such as that they were permitted to seal and tear-brand there, as well as to trade with the inhabitants of this country up to the northern corner of Saldanhia Bay. Thus the aforementioned privilege of keeping sheep, and the aforementioned trade, was understood in Council, provided that it was not to the detriment of the Company. is intended to alter the situation so that from now on, the aforementioned island will no longer be possessed by anyone, except with fishing, seal-beating, and tear-burning; the sheep grazing there, dealt with at the latter's humble request, and already belonging to the Company there for the Company's benefit, will be incorporated into the troop there, in order to further dispossess them of the aforementioned island.
Ensign Dirck Jansen Smient of Groningen, now for thirteen years the E. Company. both in India and here and on the island of Mauritius, in various qualities, he is behaved in such a way that no satisfaction can be given in it, being presently inclined to help this colony as a guarantor to continue with agriculture, cattle breeding, etc., and consequently in Raade, he has applied very earnestly for his freedom; furthermore requesting that, in exchange for payment, he might receive some draught animals (to haul firewood for the European Company)58 and cows for cultivation, in addition59 to a suitable piece of wild land, situated adjacent to his garden, scarcely a morgen, which could bring his good intention to fruition, as well as the benefit of the Company's milk. to keep and bring to the boat any animals (as previously granted to a freeman), if any were added and permitted, in return for his effort, labour and good supervision, not enjoying more than half of the churned milk: which request having been deliberated upon, it was agreed to grant him the same, however the accumulated benefit of the dairy cows, although present and provisionally granted to him, was left at the disposal of the future Commander; And in view of the fact that he is an old certified soldier,60 who is well aware of his service, he may be considered in case of death, departure or other necessity, in order to be employed again or advanced at his own request, but if he becomes inclined to leave for the Fatherland or India, such will be in his former capacity as ensign, and which was hereby also granted to him, since he could also be employed and used by election as a member of the Burghers' Council and especially as lieutenant of the Burghers' Council.
Thursday, March 6, 1670.
The New Year's meeting, in which the Noble Mr. Mattheus van den Broeck, as Commissioner of this residence, appeared, stated that "there were several people here present who had something to request, some whose time had expired, seeking their redemption, others who were engaged in crafts, land, and garden building, etc. were used for which they would not otherwise have received their soldiers' or sailors' wages, and yet they still had to perform those demanding duties. Thus, the Council permitted the applicants who had served their appointed time to depart with this fleet to the Patria. Furthermore, considering the applicants for improvement for their very heavy work and expeditions, etc., which they had to perform here, they were granted the same wages as their deeds clearly show below.
Christiaen Hasselbergh of Westkiel, soldier at ƒ10 per month per ship Z. Poolsbroeck 66 ao. '65, since which time the pen has largely been used here, the qualification of assistant was increased with twenty-four guilders per month under a five-year contract, due to the expiration of the term and the fact that the secretary has provisionally filled the year in which the capacity has been reasonably satisfied. Therefore, the position of assistant was increased with twenty-four guilders per month under a five-year contract, for which he is obliged to continue in the secretary's office as first clerk.
Jan Wittebol of Amsterdam arrived here in 1668 with the Crowned Peace for a soldier at ƒ10 per month, has continuously filled the position of surveyor and has been deployed as provisional assistant at the secretary's office, and is, in view of the shop as well as the aforementioned, The surveyor must take up the position of assistant and receive twenty guilders per month, remaining obligated to serve out his time and also to write to the Secretariat as a clerk.
Johannes Valkenrijck of Amsterdam arrived here as a soldier with the ship Amerongen in 1668 at ƒ10 per mt., and, because he is a good writer and regularly uses his pen in the Secretariat, was appointed as a provisional assistant.
Jacob Fabricius of Amsterdam in 1669 as a soldier at ƒ10 per mt. Arrived here with the ship Vrijheijt, and, as a good writer always employed at the pen, was appointed provisional assistant to perform his duties at the Secretariat.
Joan Pratorius van Goerhee, a soldier at ƒ10 per month with the flute Nuijtssenburgh, arrived here in 1966, and had performed his duties satisfactorily as Second Councillor and provisional assistant on the island of Mauritius for approximately four years. Upon his earnest request, he was confirmed in the capacity of assistant with a remuneration of twenty guilders per month, provided that, after the expiration of his term, he would be required to serve the E. Compe. for three consecutive years.
Hendrick Bruijnlocht van Arnhem, a soldier at ƒ10 per mt. arrived in the country in 1967 with the ship Batavia, and currently performing his duties as butler, was, in that capacity, granted seventeen guilders per month, with wages halved according to the article letter.
Jeronijmus Croese van Bilevelt, a sergeant for soldiers, and 9 guilders per mt. in 1967, landed here last year by the Noble Mr. Johan Thijssen, because the Royal Company provides good services with land expeditions and ferry services, of corps. Requisitioned as a sergeant with a reward of twenty-two guilders in exile, and since his term had expired for the second time, and was necessarily retained here to continue the cattle trade, he was given a two-guilder increase in his salary to continue his service.
Jan Brital van Dantsick, for a penny and 14 guilders per meter, arrived in India at sixty-two with the Arms of Amsterdam, and at sixty-seven by the E. Commissioner Jan van Dam, due to his competence and good knowledge of navigation, with thirty guilders per meter. and the quality of sub-steering officer, since 1669, which time the yacht "De Voerman" has sailed satisfactorily as skipper, both around the east of this Cape and to collect the returns from Mauritius. Therefore, since he is a well-experienced sailor, he was upgraded to the quality of sub-steering officer and forty guilders per meter under a three-year contract, for which he remains obligated to pay his time here.
Nicolaes Pieter Moor of Leem, boss, at ƒ10 per meter, arrived here in 1666, on the ship "De Beurs," because since his arrival These were used on the yacht "De Voerman" (the Carriage), as were other small vessels, and since it was the end of his term, he was re-enlisted on a three-year contract at twelve guilders per month, with wages and a contract starting from that date.
Jan Adamse of Rotterdam, as a sailor with the Rotterdam coat of arms, landed here in 1668 at 12 guilders per month. In view of the fact that he has since been employed as quartermaster on the boat and is satisfied with the position, he was confirmed with this quality, with wages halved, at thirteen guilders per month, for which he will be required to serve out his term.
Jan Zacharias of Amsterdam, corps of midshipmen, as a soldier. In 1654, the yacht Gideon landed here and, most recently, joined the Nobles. Mr. Zacharias Wagenaer, late in 1666, was endowed as a corps of midshipmen with 18 guilders per month, having mostly served as a steward on Robben Island, and having carried out the service of the Royal Company there with great zeal and vigilance. Due to the expiration of his term, the rank of sergeant was added, along with a reward of twenty-two guilders per month, under a three-year contract, wages and banishment commencing on that date.70
Pieter Walrand of Middelburgh, surgeon, arrived in India with the ship 't Wapen van Zeeland in 1663 with 24 guilders per month, and joined Her Nobles on Batavia in 1666. 1666, improved by four guilders, having, during his stay here, appointed that place as chief surgeon, a position which, due to the frequent arrivals of sick ships, entailed considerable difficulty. An experienced person was required for such a position, and he had given a satisfactory proof of capacity, and had appeared at the time. Upon his immediate request, he was granted the position of chief surgeon at forty guilders per month under a three-year contract, with the position and salary commencing today.
Joannes Schreijer van Louwestijn, enlisted at 10 guilders per month. 1668, he arrived here with the Eendracht, having regularly traveled the country as a surgeon with our cattle barterers, and consequently also being employed as a surgeon's assistant in the hospital, where he found himself to be so satisfied that the place was being well-served. Therefore, upon his humble request, he added eighteen guilders per month to the quality of surgeon's assistant.
Jan Arentse van Monnickendam71 for a standard measure and 14 guilders per month. Arrived here in 1669 with the Hollandse Thuijn, and having since been satisfied with the constabulary's position here, and having also served the crew house, which is quite important, to his satisfaction, he was requisitioned as constabulary with twenty-four guilders a month, for which he remains bound to serve.
Willem van der Hop, sailor, arrived here in 1669 with the ship Hollandsche Thuijn for 12 guilders a month, and from that time onwards has always served the position as provisional third guard on the yacht De Voerman, in which he has a good reputation. As an experienced sailor, he was appointed third guard with twenty guilders a month. added, for which his time here will have to be served.
Jan Vet van Zweers, ao. 1668, arrived here with the fluyt de Hasenbergh at ƒ10 per meter, and was requisitioned by the Honourable Jan Thijssen as a blacksmith's servant for ten to thirteen guilders. In view of the fact that he is currently acting as boss in the blacksmith's shop, fulfilling his duties to the satisfaction of the court, three guilders were allocated for improvement, for which he remains obligated to serve out his contracted time here.
Sijbert Jansz Boon van Enckhuijsen, ao. 1661, arrived in the country with the yacht de Meijboom as a soldier and ƒ9 per meter, and was requisitioned by Her Honour to Batavia ao. 1668, with 20 guilders per month as chief chartmaker, and now landed here with the return ship the Hollandsche Thuijn as chief surveyor, was present, since his time has already expired, because he had been persuaded to depart with the corner ship the Grundel around the north and east coasts of this Cape, (to describe and mark the harbors, if they might find out there), the quality of chief surveyor and thirty guilders per month added, wages commencing today. Next year, if there is an inclination to do so, they will be allowed to depart for the homeland. Anthoni Philipsen from Rotterdam arrived in India as a sailor at ƒ10 per month per the Wapen van Middelburgh and has now landed here with the boatman Zeelt van Batavia as a cook. Fourteen guilders were allocated for this service, for which he will have to serve out his time, wages commencing today.
Leendert Laurensz from Lolmo arrived in the country in 1665 with the fluyt Loosduijnen as a boatswain at ƒ24 per month, and in 1666, due to his ability to serve as a subordinate officer, was requisitioned thirty guilders per month (75) by the Honourable Balthasar Bort, Governor of Malacca.
Because currently on the return ship 't Wapen van Z. Zee 76, upon the death of the chief sailor, who is located there, the wages are halved to thirty-nine guilders per meter in this quality, confirming the aforementioned wages of 11th January, which were transferred from the Hollandsche Thuijn to the sea there.
Dirck Harmense van Oldenburgh arrived in India in 1661 with the yacht Achilles as a sailor at 11 guilders per meter, and in 1669 was requisitioned by the Honourable Mr. Rijkloff van Goens as a third guard at 22 guilders per meter, as he is a well-experienced sailor, and that since 1669. In January, upon the death of the second officer on the return ship "Het Wapen van Zirkzee," who had satisfactorily served in that position, the position was confirmed in that capacity and, with a halving of the salary, twenty-six guilders per month were added, with this salary to commence from the time the aforementioned position served.
Jan Jansz Smit of Amsterdam, ao. 1663, for boss at ƒ12 per meter with the small yacht "De Caneelboom" (Caneelboom), who arrived in India in 1666 with Her Honor at Batavia as a constabulary and twenty guilders per month were requisitioned. This was confirmed, because, with a vacant position, his service on the return ship "Het Wapen van Zirkzee" as third officer had satisfactorily served in that capacity with his current salary.
Jurgen Vrijdagh van Worms sold a ƒ9 term. ao. 1665 with the ship Z. Poolsbroeck landed here, and since his good knowledge and acquaintance with the vineyards, used in it, is, in view of this, absolutely necessary for its continued existence, and that its connection has expired, two guilders have been increased without any connection in his roach gagie.
Carel Tetherode from The Haegh ao. 1664 for soldier a ƒ9 per month landed here with 't Sloth Honingen 78 and by d' E. Hr. Commissioner Pieter de Bitter ao. In 1665, due to the demand for skills as a carpenter, he has mostly worked as a master woodcutter in the forest since then. At the end of his time, and in order to compensate for the heavy work he is doing there, eighteen guilders per month were added, with a three-year ban.
Jerigh Wallert van Bassa, for midshipman and 10 guilders per month, arrived here in 1666 with the ship "Tijger," the same year, by the Honourable Commissioner Jacob Cauw as a woodcutter with a reward of twelve guilders, currently being held as a pre-179th corpl. which place he satisfactorily observed, he was rewarded for his quality with a reward of fourteen guilders per month, provided he remained bound to serve the E. Compe. for another three years after the expiration of his term, with the salary commencing on that date.
Jan Corneiisz van Outbeijerland, since 1666, when the ship Walcheren landed here as a sailor and received ten and eighty guilders per month, has been regularly employed in the free service, and now humbly requests to be released from his exemption and accepted into the Compe. This, as a good farmer under a three-year contract and thirteen guilders per month, has been granted.
Cornelis Pietersz van Hoorn, third guard on the return ship the Jonge Prins, arrived in India in 1668 with twenty guilders a month and now, on his journey home, when a position became vacant, his service as first mate was well received. He is therefore confirmed as a well-experienced sailor in that capacity without an increase in wages.
Reijnier Martense van ...81 for first boatswain and twenty-four guilders a month. Arrived in India in 1668 on the ship 't Sticht van Utrecht and was present on the return ship Damiata, when a vacancy arose, as third guard. In this capacity, he conducted himself in such a way that exceptional satisfaction was expressed, and therefore, this position was confirmed.
Daniël Dooren van d' Cremp for …82 with ƒ …83 per month and the yacht Buijcksloot arrived in India in 1662, and was present on the ship Damiata, to depart for the Netherlands. It was stated, in view of the position of constabulary, that, in addition to halving the wages, the quality and twenty guilders per month were added.
Jan Bleijdts of Bruges, soldier, arrived here in 1666 on the ship Nieuw Middelburgh at ƒ8 per meter and since, due to his diligence, his wages were increased to ƒ11 by Commander Quaelbergen. As a good farmer, he was reinstated for a three-year contract with a reward of thirteen guilders per month, with wages and contracts commencing upon the expiration of his term.
As it has also been resolved,84 all the craftsmen who have no improvement of wages, and yet were employed as carpenters, masons, smiths, wheelwrights, leather workers, farmers, stone and tile backers, and otherwise, to receive some compensation for their work and extraordinary services, as having to work hard during the day.
labor and, in addition, perform their military duties and guard duties at night, consequently, it was considered good practice to revise the maxims for that date, as customary with the late E. Zacharias Wagenaer and Cornelis van Quaelbergen, and with the present Commander Jacob Borghorst. Upon his arrival, they were completely inappropriately abolished, but at the humble request of those poor workers, they were reinstated and put in place, namely:
The soldiers who perform their duties as carpenters will, as long as they are kept at work, receive three guilders per month from the Compes. Cash was added, and in addition, two reals, half of which were paid as board and lodging, were to provide for their own tools. However, as soon as they resume their soldierly duties, this will cease and they will receive their usual pay and salary. The other soldiers, who are employed on regular work and have not improved, will also, if they render such exceptional service for so long, receive two reals, half of which were paid as board and lodging, and receive two guilders monthly from the Compes cash for their wages, not exceeding the amount they were employed for the aforementioned work.
And with regard to the E. Compes. bondsmen also come to be complained about because of their meager subsistence, resulting in the rice being completely eaten away by the beetles, and consequently coming to receive their full measure, but with which, as only a shell, could not exist, this has been resolved and fixed in order not to make the small rice, which still consists of 60 or 70 lasts, become less virtuous, somewhat more generously to distribute to the garrison people than to the aforementioned bondsmen, so that according to this, until the end of this, in place of the ordinance 40, now 50 lb. per month will be distributed to each soldier, sailor and slave; And to treat the freedmen fairly and equally, they will pay 50 pounds of that rice, no more than 40 lbs., for each one purchased. However, once the spent rice has been consumed, the good and unspoiled rice will be resold and provided as rations, as usual.
Monday, March 10, 1670, in the Evening Assembly.
Despite the subsequent resolution of the 2nd of this month, which stipulated that we should depart from here on this date with the valuable return fleet and undertake the long journey to the fatherland, we have nevertheless, due to the extremely harsh weather that has increased considerably here for a few days now, so much deteriorated in our good intentions that it is necessary to postpone it for another 2 or 3 days, so that all the aldermen, especially the last five,87 with their necessities of water, firewood and so on, required for the journey, can be properly provided for. In the meantime, the matter of the suspended junior merchant Hendrick Lacus, who has remained in Mora, will be dealt with, if at all possible. could be dealt with and brought to an end:
Consequently, a couple of people decided to hold a farewell meal on the following Thursday, as is customary, and on Friday or Saturday at the latest, on the 15th of this day, allowing God's weather and wind, to raise the anchors and turn the stern face towards Patriam in the name of the Most High.
Thus done and resolved, as in the previous resolutions, dated 4, 5, 6, and 10 and Maert ao. 1670 in 't Fort de Goede Hoope aen Cabo de Boa Esperance.
[Signed:] MATTHS. VAN DEN BROUCK.
[Signed:] TIMAN CLOSE.
[Signed:] JACOB BORGHORST.
[Signed:] SIBRT. ABBEMA.
[Signed:] JOHANNES MASSIS.
[Signed:] JAN FERMENT.
[Signed:] JACOBS. THIERENS.
[Signed:] CORN. THE CRETSER.
[Signed:] JOHANNES COON.
[Signed:] J. GRENADE.
[Signed:] D. J. SMIENDT
Original Dutch transcription
Achtervolgens resolutie dato 25en der verleden maant vastgestelt zijnde omme een klipsteene goot off waterloop bij contrackt aan dese vrijeluijden te besteden, en daar toe uijt den Raat gecommiteert de E. Sybrandus Abbema en Sr. Cornelis de Cretser, om met diegeene, soo genegentheijt daarin mogten hebben, in accort te treden, de welcke dan in Raade te kennen gevende dat eijndelijck met den vrijborger Wouter Mostaart, (met wien nu eenige daagen in handelinge waaren geweest) voor een somma van drieduijsent Rdrs. op approbatie van de E. Commissaris en den Raat overeen gecomen waaren, Ingevolge alles naeukeurig ondersogt en gecalculeert wesende, is bevonden datter niet veel voor sijn arbeijt is overschietende, maar ‘t selve daaraan wel sal comen te verdienen, waaromme dan voorn. aannemer dese naarvolgende acte tot bevestinge van ‘t selve werck (agtervolgens de gemaeckte contracten te sullen volbrengen) in volle vergaderinge heeft onderteijckent, luijdende als volgt:
‘Den ondergeschreven Wouter Mostaart, borger in31 ingesetene alhier, verclaart bij desen aangenomen te hebben seeckre goot ofte waterloop, om deselve agtervolgens conditien daar op beraamt, voor een somma van drie duijsent Rdrs. off negenduijsent gulden te volbrengen en op te metselen, belovende in [‘t] voltrecken der selver, sigh pertinent en precijs naar den inhoude van voorn. conditien te sullen reguleren, sonder eenige de minste uijtwegen tot nadeel der selver te soecken, en bekenden32 voorts op heden door ordre van d’ E. Commissaris en den achtbaeren Raat uijt s’ Comps. cassa alhier de eerste paaij die duijsent Rdrs. bedraagt tot genoegen te hebben ontfangen, ende stelde hem Thielman Hendricx, mede vrijborger alhier, sigh als borge en principaal voor ‘t nakomen der voorn. conditie en ‘et voltoijen van voors. goot, alles onde[r] verbintenisse van hunne persoonen en goederen, deselve submiteerende te[n] bedwanck als naar regten ten oirkonden in vollen Raede getijckent datu[m] 4en Maart 1670.’
‘WOUTER MOSTAERT.’
‘Ons praesent als gecommitteerdens,’
‘SIBRT. ABBEMA.’
‘TIELEMAN HENDRICKS.’
‘CORN. DE CRETSER.’
Verleden Donderdagh, zijnde 25en der gepasseerde maant,33 door den E. Commissaris in Rade seeckre vraagpoincten, begrepen34 19 articulen, om bij den Commandeur Jacob Borghorst, en fiscaal Cornelis de Cretser te beantwoorden, overgelevert, met ordre ijder naar sijn gevoelen daarop te dienen, sodanig als sullen bevinden den waeren dienst van d’ E. Compe. en voortsettinge deser colonie sal comen te eijschen; de welcke heden beantwoort sijnde, in vergaderinge bennen geexamineert, en voor eerst daar uijt aangemerckt.
Dat de wijle Sijn E. heeft gelieven te vraagen, waarom dese plaatse, ende de daaraan dependente baaijen en eijlanden mitsgaders Mauritius , met een aantal van 236 gegagieerde coppen is beset, daar nogtans Haar Edle schrijvens uijt ‘t Patria, dato 24en Augusti des voorleden jaars, expresselijck dicteert, niet meer als 187 persoonen alhier aan te houden, breeder bij voorn. vraagpoincten blijckende.
Waar op geantwoort sijnde ende behoorlijcke aanwijsing gedaan hoe verspreijt en beknopt deselve leggen verdeelt, ende waar toe dese en geene, soo tot lant-togten als anders werden geimploijeert, en dat de selve niet als met veragteringe van de vereijste diensten souden connen sijn te verminderen, Dat alles naeukeurigh ondersogt, en in deliberatie geleijt wesende, is verstaan dat voortaan, niet meer als 187 coppen, sijnde ‘t gepermiteerde getal, sal moeten aangehouden, daar mede oordelen den dienst van d’ E. Compe. wel can waargenomen werden.
Bij den tweede, derden, vierden, vijffden en sesten articulen onder anderen gevraagt overmits dese plaatse s’ jaarlijcx van buijten met rijs, en andere nootsaeckelijckheden, tot excessive kosten van d’ E. Compe. moet werden geproviandeert, off geen middelen mogten sijn uijt te vinden waardoor dese residentie uijt sijn selven conde bestaan, en hoe men sulcx best meende te wege te connen brengen, mitsgaders off niet te practiseren soude sijn, dese vrijeluijden met d’ eene off d’ ander beneficie te gemoet te comen, als branthout kappen, en aan te voeren, de coornschuer te verpachten, waar tegens den tap verminderende, eijndelijck van sijn selven mogte te niet geraeken, off ijets ande[rs] daar door sijlieden smaeck in den lantbouw en voortsettinge deser plaatse mogten crijgen, breeder bij voorn. articulen blijckende.
Daar op gedient, dat al ‘et goede lant, soo dese valeij is behelsende, niet in soo grooten quantiteijt bestaat dat besaaijt wesende, ‘t guarnisoen en dese vrijeluijden soude connen voeden; maar dat ongeveer twaalff ueren van ‘t fort seekre plaats Hot[t]entoos Hollant genaamt gelegen, groot omtrent tweeduijsent morgen, dat een uijttermaten goet lant is, alwaar voor eerst twintigh man s’ Comps. wegen om ‘t selve te bearbeijden dienen gesonden, en in dese maant nogh besaaijt wesende, sonder toedoeninge van eenige mest, wel een 7 a 800 mudden taruw off rogge souden uijtleveren; ende ingevalle eenige verhoogingen van de prijsen in de graanen aan de vrijeluijden quamen uijt te looven, men dan ongetwijifelt meer ijver in den lantbouw soude bespeuren, als connende bij naerekeninge met de jegenwoordig[e] prijsen, namentlijck ‘t mudde rogge ƒ5:10: ende taruw 7 gl., niet bestaan; En mogten men haar dan in plaatse van de kostbare Duijtse dienaren met partij slaven versien, dan souden se haar als van selven op hoope van gewin, wel aan de ploegh weten te drijven, ‘t welck in Rade rijpelijck overwogen sijnde, is eenparelijck beslooten ‘t genoemde Hottentoos Holland , met den aller eersten in besit te nemen, en ‘t aldaar op den lantbouw toeleggen, omme alsoo tot ‘t regte oogwit, van op sigh selven te bestaan, te geraecken; sullende ‘s Comps. schuer, met d’ dependente landerijen (die tegenwoordigh weijnig voordeel sijn gevende en niet als al te groote costen, sonder de selve op verre naar te connen vergoeden, nae sigh nemende,) aan d’ vrijeluijden, daar toe genegen sijnde, opgeveijlt en alvorens aan de meest biedende verpagt werden; Ende om dese arme boeren eenigsints tot den ackerbouw te animeren, en dat d’ E. Compe. mettertijt de gewenste vrugten daar van magh connen trecken, is mede verstaan dat ‘et mudde taruw ƒ10 ende rogge 7 gl. voortaan aan de vrijeluijden sal werden betaalt, zijnde de 3000 lb. off ‘t last van de voors. taruw 60 Rdrs. (met den prijs van Batavia meest over een comende), mits dat alles wat gewonnen wert, aan d’ E. Comps. sullen leveren, en ‘t geene tot saatcoorn, of in hun huijshoudinge nodigh hebben, weder voor de selve prijs van d’ E. Compe.moogen35 haalen, verstaande die geene, dat lantbouwers sijn; maar andere, als tappers, en diergelijcke wesende, sullen aan d’ E. Compe. voor ‘t mudde taruw 12, ende rogge 9 gl. moeten betalen.
Ende ten aansien meest alle dese ingesetene, off immers wel tot een getal van 18 a 20, door ‘t luije leven dat sij bij den tap gewent sijn, geheel daar nae toe schijnen te hangen en gants van den lantbouw te vervremden; Is oock in voldoeninge van Haare Edle. onse Superiorens ordre om de tappers en andre gedeboucheerde menschen (tot nogh toe geene lantbouwerij ter hande genomen) met ‘er tijt te doen verminderen, gearresteert dat voortaan niemant, als dese ondergenoemde vrijeluijden, herbergen sullen vermogen te houden en dat eenlijck in manieren als volgt:
Wouter Mostaart van Uijtregt out Borgerraet, en een der ouste36 ingesetene alhier, wert bij desen toegestaan in sijn beneficie, bij resolutie dato 28en Junij 1668 gerenoveert, tot weder seggens te mogen continueren, ende de volgende stercke dranck aan de passeerde vrunden van de scheepen en ‘t guarnisoensvolck te vercopen namentlijck:
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot de daar op beraamde prijsen, mits den behoorlijcken accijs, en hondert gl. voor genoemde benificie jaarlijcx betaelende.
Fransche en
Spaanse
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot de daar op beraamde prijsen, mits den behoorlijcken accijs, en hondert gl. voor genoemde benificie jaarlijcx betaelende.
Fransche en
Spaanse
Hendrick van Suerwaerden van Oldenburgh, mede out Borger-raet alhier, bij resolutie dato 4en Augusti 1661 gepreviligeert, brande en Spaanse wijn te mogen tappen, wert bij desen, tot wederseggens vergunt, naarvolgende starcke dranck te coopen en vercoopen, namentlijck:
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot daar op gestelde prijsen, mits dat voortaan geen brandewijn sal mogen vercoopen, betalende aan d' E. Compe. voor gemelde benificie hondert gl. s' jaarlijcx en d' behoorlijcke accijs van voors. dranck.
Franse en
Spaanse
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot daar op gestelde prijsen, mits dat voortaan geen brandewijn sal mogen vercoopen, betalende aan d' E. Compe. voor gemelde benificie hondert gl. s' jaarlijcx en d' behoorlijcke accijs van voors. dranck.
Franse en
Spaanse
Thielman Hendrickx van Uijtregt bij seekre acte dato 23en April 1662 bij d’ E. Heer Riebeecq verleent, vertoont hebbende, dat hem de tapneringe op sijn buijtenwoningh genaamt de uijtwijck37 , was toegestaan, wort met expres verboth geen andere dranck als brandewijn te mogen vercoopen, sulcx als nogh tot wederseggens ingewilligt, mits behoorlijcke accijs daarvan gevende, en dat den tap in sijn nieuw gemaeckte huijs hier aan ‘t fort daarmede cesseert en ophout.
Jochem Marquaart van Gorcum, vrije lantbouwer en buiten op sekere hoffstede, bij ‘t huijs te rustenburgh wonagtigh, wert tot wederseggens vergunt, tot gerijff der passerende luijden een soopje brandewijn (en anders geen stercken dranck) te moogen tappen, mits aan d’ E. Compe. den behoorlijcken accijs goet doende.
Jan Israelsz van Borkelo, vrije kleermaecker, wort vermits dat met lammigheijt door Godes hant is besoght, en dat tot geene ander hanteringe bequaam is, den brandewijn, en arackx taptot wederseggens38 ingewilligt, verstaande dat den behoorlijcken accijs sal moeten betaelen, en oock geene andere stercke dranck daarnevens te vercoopen.
Joris Jansen van Amsterdam, als een oudt ingesetene deser plaatse, en dat met beroertenisse door Godes hant is besogt, en ingevolge tot geen andere hanteringe bequaam, wert tot wederseggens gepermiteer[t] in de brandewijn en arackstap te mogen continueren, mits dat voortaan geen andere stercken dranck sal mogen vercoopen, en dat de behoorlijcke accijs aan d’ E. Compe. sal moeten goet doen.
Steven Jansen van Wageningen, out-Borgerraat en ingesetene alhier, wert ten insigte dat zeedert sijn aancomste ter deser plaatse den lantbouw uijttermaten heeft voortgeset, en als nogh ter handen is houdende, op sijn ootmoedigh versoeck de tapneringe van brandewijn en arack tot wederseggens vergunt &a.
Elbert Diemer van Emmerick bedienent Borger-raat, bij resolutien dato 15en Junij 1662,39 en 13en February 1669,40 vergunt sijnde allerhande vivres van speck, vlees, booter, olij en asijn uijt s’ Comps. magasijnen te mogen haelen, en deselve met de kleijne maat voor een geringe winst aan ‘t guarnisoensvolck weder uijt te venten, wert op sijn ootmoedigh versoeck, tot wederseggens in do. beneficie geconfirmeert, en daar benevens vergunt Spaansche wijn, met geheele legers41 tegens tweehondert Rdrs. de legger, uijt s’ Comps. magasijn te haalen, verstaande dat ‘et vaatwerck weder aan d’ Compe. sal moeten leveren, en dat ditto wijn (die eenlijck van buijten bij cleijne maten sal werden gehaalt, sonder gelagen te setten, nogh aan geen tappers over te laten) niet deurder als 36, segge sesendartigh ligte stuijvers, sal vermogen te vercoopen, en dat de kan van tien mutsjens.
Mathijs Cooman42 van Ernstall, vrije backer, wert, ten insigte tegenwoordigh met ‘et backen weijnigh te doen valt,tot wederseggens43 vergunt Spaanse wijn, bij geheele leggers, tegen twee hondert Rdrs. de legger, uijt s’ Comps. magesjn te mogen haalen, ende deselve bij clejne maat, sonder gelagen te setten, nogh aan geen tappers over te laten, tegen sesendartigh ligte stuijvers (de canne van tien musjes44 ) weder uijt te venten.
Jacob Cornelisse van Rosendaal, vrije lantbouwer, wert, ten insigte een bijsonderen ijver en vigilantie in ‘t voortsetten der wijngaardt is betoonende, gepermitteert syn gewonnene wijnen bij cleijne en groote maat, soo aan dese vrije ingesetene als aan ‘t volck van de passerende scheepen, tot sesendartigh ligte stuijvers de kan van tien mutsjens, sonder accijs, tot wederseggens te mogen vercoopen.
Barbertje Geems,45 huijsvrouwe van de gewesene vrijborger Hendrick Reijnste, tot dato allerhande starcke dranck getapt, ootmoedelijck versogt hebbende dat in plaatse van dien, met een ander kleijne beneficie mogt werde begunstigt, wert tot wederseggens (als een knap en handigh vrouwtje, en daar toe seer bequaam) toegestaan allerhande kleijne kramerijen tot de gerijff der vrijeluijden uijt de winckel, voor haar contant te haelen, mits hetselve46 tot ligt gelt incopende, niet duerder als voor swaar gelt sal mogen vercoopen.
Carel Broerse van Stockholm, vrije visser, wert als nogh toegestaan in de Soute Rivier , tot aan wagthuijs Keert de Koe , ten tijt van vijff jaaren met vissen te continueren, verstaande dat sulcx voor hem alleen blijft, en dat gehouden sal sijn de vismarckt met varsse vis te besorgen, en de rest ingesouten off gedroogt aan ‘t guarnisoensvolck te vercoopen, oock ‘t overige aan d’ E. Compe. ter gestelde prijse te leveren, mogende de andere vrijeluijden, met hunne zegens, soo veel tot hunne huijshoudinge nodigh hebben, wel in dese baaij trecken, edogh hun overschot, gesouten sijnde, tot de ingesette prijsen, mede aan d’ E. Compe. overlaten.
Ende om de overige ingesetene, die alle voortaan tot den lantbouw moeten werden gehouden, mede eeniger maaten te courageren, is (achtervolgens d’ Edle Heeren Majores ordre) vast gestelt, die geene die daar in den regten ijver sijn aanwendende, met treckbeesten tot den ploegh, koeijen tot den aanteelt, en wes meer gevoegelijck sal connen geschieden, de hant te bieden, mits daar op moet gelet worden, dat genige van hun beesten, off gereetschappen, onder den ander47 comen te verquanselen, sullende d’ E. Compe. voor ijder beest (dat hun op crediet sal werden gelangt, off wel met contant comen te betaalen) naar ouder gewoonte twaalff gulden genieten, en sijluijden bij aanteelt, deselve off diergelijcke beesten, voor d’ voors. prijs, weder aan d’ Compe. bij verlegentheijt overleveren.
De beneficie van ‘t houtkappen (soo aan de vrijeluijden wel conde werden verleent) is verstaan dat aan d’ E. Compe. sal blijven, ten insigte de bossen, door hunluijden (dier weijnigh na vraagen)48 geschonden en verdorven werden, maar mogen het selve (voor soo veel s’ Compe. volck niet connen doen) wel voor d’ E. Compe. herwaarts rijden, daar voor de daar op gestelde beloningh sullen erlangen; zijnde oock eenparelijck beslooten in dese Tafelvalej twee streecke lants, sijnde ‘t eene wel twaalff a dartien morgen groot, en streckt sigh van agter ‘s Comps. thuijn opwaarts na de klooff, tussen de Leeuwen en Tafelbergh , en ‘t ander mede, begin omtrent voorn. thuijn nemende, en bij de twaalff morgen groot sijnde, streckt zuijt, en noorden opgaande na de oosthoeck van voors. Tafelbergh , ‘t eerste met kreupelbosch, en ‘t laaste met een goede quantitejt jonge elseboomen (met alle ijver en ernst soohaast sulcx can geschieden) te beplanten, die aldaar seer weeldrig wort geoordeelt te sullen groeijen, op dat d’ E. Compe. metter tijt van hout versien, ende ‘t selve digte bij de wercken hebben magh; maar boomen op ‘t Robben en Dasseneijlant te planten, is niet geraeden geoordeelt, vermits door de dorheijt des lants, niet souden connen voort comen, gelijck oock geene apparentie is, om uijt de omleggende baaijen eenig branthout met vaartuijgen te haalen, door dien dat te verre van de strant en tegen ‘t gebergte (daarvan te krijgen sij) is wassende.
Bij den 7, 8, 9 en 10 articul door Sijn E. voorgestelt off men niet behoorde de steen en pannen hier vereijschende, door de vrijeluijden bij contract te doen leveren; soo oock de coornmoolen, en leertouwerije aan deselve te besteeden, mitsgaders schoenen van de hier bereijden huijden, mede bij gesette prijs bij haar te doen maacken, oock off men niet goede quantiteijt brantemmers voor India souden connen versorgen, mitsgaders off ‘er geen middelen van tijger, boskatten, off jackhalse vellen &a. alhier in goede quantiteijt mogte sijn te becomen, breeder bij gemelte articulen.
Dienende tot antwoort, dat ‘et aanbesteden van steen en pannen, metter tijt wel gevoegelijck (alsoo d’ E. Compe. daar bij geen voordeel doet) soude connen geschieden, en wert om verscheijde redenen, als bij voorn. antwoordinge, voor best gehouden, de coornmoolen en leerbereijderije, daar weijnigh volck toe vereijst, als nogh aan d’ E. Compe. te laeten; quantiteijt schoenen te maacken soude oock wel goede progres nemen, indien ‘t aan de schoenmaekersniet49 manqueerde, en kan ‘t wel aan imant daarop vrij werdende, besteet worden; desgelijcx gedient op de brantemmers, die alhier genoegsaam, om naar India te versenden, connen toegestelt werden; voorn. bontwercken sullen mede, indien een redelijcke prijs daar op gestelt wiert, metter tijt bijeen connen versamelt werden.
Ingevolge is vast gestelt, de Steen en pannebackerije, ijmant daaraan willende, bij gelegentheijt aan de vrijeluijden over te laaten; maar dat de coornmoolen, en leertouwerij, als nogh bij d’ E. Compe. sal werden aangehouden; raakende ‘t schoen maeken, en de brantemmers, sal mede insgelijcx, indien men daartoe can geraecken, aan imant daar goede kennisse van hebbende, tot een redelijcke prijs bestelt worden, sullende inmiddels de soldaten, soo hier bescheijden en van dat ambaght sijn, een goet partij schoenen en emmers hebben te maecken, welcke emmers dan, in getal groot werdende, naar India (daar se wel te passe sullen comen) moeten gesonden worden; gelijck oock de bontwercken hier vallende, mede tot een maetelijcke prijse van de vrijeluijden sal overgenomen, en oock wel in ‘t lant van de Hotentoos (daar men hoopt wel metter tijt abondant sal sijn te becomen,) bij de lantgangers voor toebacq off coper ingeruijit werden, om deselve sodanig te gebruijcken als ‘t meeste voordeel van d’ E. Compe. sal comen te vereijschen.
Bij den II artikul gevraagt, ten opsigte de pattattesen alhier seer wel willen wassen, off niet apparentie soude sijn om ‘et op den varckenteelt aan te leggen, en sulcx metter tijt aan de vrijeluijden te laeten, en deselve tot een gesette prijs vanhun50 afhandelende.
Dienende tot antwoort, dat de varckens, als een verslindende vee, geduijrigh niet alleen in de thuijnen comen te breecken, ende gewassen alomme vernielen, maar oock de lammeren, daar niet aff te houden sijn, op eeten, oversulcx alhier niet als seer weijnigh, werden aangehouden.
Egter op ‘t merckelijck profijt gelet, dat d’ E. Compe. van dat bestiael51 omtrent hunne costelijcke scheepen soude connen trecken, is op eene bequaame plaatse gedagt, waar men deselve om van hun schaade seker te sijn, best soude cunnen houden, en in quantiteijt aantelen; Soo is eijndelijck goet gevonde om se omtrent de Houtbaaij , bij seekre plaatse de boerewoni[n]g genaamt (bij de vier ueren van hier gelegen) te plaatsen alwaar een goet stuck lants bevonden (en geen thuijnen omtrent sijn) daar men vast stelt, dat de pattattesen wonder wel sullen willen wassen, ‘t welck dan bequaam gemaeckt sijnde, daar mede moet beplant werden, cunnende de daar geplaaste houtkappers mede met eene een oogh op ‘t voors. vee houden, omdat niet souden comen te verwilderen, ende welcke saecke op ‘t ernstelijckst gerecommandeert wert.
Gelijck dan oock gearresteert is, al de varckens, soo d’ Compe. heeft, en die van de vrijeluijden, voor een redelijcke prijs sullen wesen te becomen, met den eersten tot den aanteelt derwaarts te senden, en mettertijt vermenigvuldigende, aan de scheepen tot verversinge te verstrecken; welcke varckensteelt met ‘er tijt mede aan de vrijelujden, om tot gesette prijs te leveren, can gelaten werden.
Bij den twaalffden articul gevraagt sijnde, hoedanig met de vis gehandelt, soo alhier de baaijen en stranden sijn uijtleverende en van de vrijeluijden ingecogt wert &a.
Dient tot antwoort, dat de selve tot onderhout der lijffeijgenen wert uijtgereijckt en, bij quantiteijt hebbende, aan de passerende schepen verstreckt.
‘t Welck dan als welgedaan, en voor een goede saecke geoordeelt, is verstaan daarinne te moeten continueren.
Bij den 13, 14, en 15 arte. naedien ‘t beestiael alhier bij ‘t vertreck van de E. Quaalbergen seer schaars is gelaaten, en jegenwoordigh, bij Sijn E. aancomste, in een merckelijcke getal bestaat, wort gevraagt, waar daaraan geraeckt, en off wel door de veelvoudige lantbesendinge de ordinarie prijsen niet al te veel en sijn verhoogt, en off niet beter waar dat men dese Hotentoose, off lantsinwoonderen, hun vee selffs de52 marck hier aan ‘t fort liet brengen, breeder bij voorn. vraagpoincten.
Op de antwoorde naeukeurig gelet sijnde, wort aangemerct, dat ‘et voor best wort gehouden dan veelvoudigen ruijlingh die successive tot nogh landwaart in is geschiet, voor eerst te staken, ten aansien de Hotentoos als van coper en toeback schijnen overcropt, en niet als met groot voordeel haar vee aan ons willen overlaten; wanneer nogh de helfte door ouderdom, sieckte, als andersints, onderwegens comen te sterven, waar door eijndelijck soude comen te resulteren, dat d’ Compe. geheel van den beestiaelhandel gefrustreert en ontbloot soude sijn, willende dese inwoonderen jegenwoordigh niet van ‘t goede vee scheijden, ten sij haar dat wel ten duersten vergoet en betaalt wort.
Omme dan den veehandel weder tot sijn vorige prijs te brengen ende d’ E. Compe. met meerder voordeel te doen trafiqueren, is geresolveert, deselve voor eerst met deese lantsinwoonderen (ten sij van haar selver wierden uijtgenodigt en dat men daarbij voordeel connen behaelen) te doen cesseren; gemerckt de vrijeluijden jegenwoordigh t’ samen een merckelijck getal schapen sijn besittende, en dat een van de selve wel soo goet als 2 a 3 Hotentoos dos. bevinden; Ingevolge mede beslooten (om dese ingesetene, op hun menigvuldige claegen en versoeck, wat van hun schaepen te ontlasten, en hun tot den verderen aanteelt te animeren) alle de volwassene hamels tot acht gulden ‘t stuck, voor d’ Compe. haar aff te handelen, sullende de moerschapen bij hunlieden tot voorteelinge gehouden worden; Daardoor dan genoegsaam den handel met de Hotentoosen wel langer als een geheel jaar cunnen derven, soo dat sijlieden in middels, in de plaats dat men nu haar, sij ons wel sullen moeten soecken.
Bij den 16en arte. gevraagt sijnde wat met de druijff, soo van d’ E. Compe. als particulieren, die alhier jegenwoordigh soo weeldrigh wast, best diende gedaan, terwijl de wijnen, soo van hier tot provisien voor d’ Edle Hr. Gouverneur generaal en Raeden van India naar Batavia gesonden, in ‘t geheel sijn affgeschreven, off die aan ‘t volck van de scheepen te verstrecken, als te veel arbeijts costende, niet te kostelijck soude vallen, en off men de selve uijtgeparst niet tot een redelijcke prijs van de vrijeluijden soude connen opcopen, en voor reecq. van d’ Comp. naar Batavia te senden om aldaar te werden vercogt, dan off ijets anders connen bedencken, om die culture niet te stutten, maar ter contrarie de lantbouwers daartoe meer en meer te animeren.
Daar op geantwoort sijnde, dat den wijngaart wel treffelijck staat te progresseren; maar off het versenden naar Batavia voor reecqe. van die Compe. aldaar wel sal willen succederen, was bedenckelijck, ende om deselve alle alhier te vertieren (schoon genoomen abondant aan de scheepen wierden verstreckt) is niet mogelijck, breeder bij voors. beantwoordinge blijckende.
Soo is alvorens op alles gelet,53 en om indese ingesetenen die merendeel ‘t aanplanten van dien ter handen sijn nemende, niet in hunnen ijver te stutten, goet gevonden en vast gestelt, haar tot naerder ordre te permiteren d’ overige wijnen, soo sij alhier niet connen uijtslijten, aan particuliere[n] voor haareygen54 reecqe. naar Batavia te senden, mits dat voor ijder halff aam drie Rijcxdrs. vragt sullen moeten betaalen, nevens sodanige geregtigheijt, als Haar Edle. tot Batavia mogten goet vinden t’ ordineren, Edogh sullen deselve van hier sonder impost mogen versenden.
Bij de 17, 18, en 19 arte. en antwoordinge van dien, bevonden dat de gegevene ordre van de Commissaris Joan van Dam,55 bij resolutie dato 28en Maij 1667,56 niet alte wel omtrent ‘et werck van die administratie was geobserveert, en ingevolge present wel eenige veranderinge in de raatspersoonen en administrateurs diende gedaan, waaromme, opdat alles in goede ordre soude mogen werden gehouden en den dienst der E. Compe. behoorlijck waargenomen, geresolveert:
Dat den ondercoopman Cornelis de Cretser, occuperende de plaats als tweede persoon, bewint over alle packhuijsen sal hebben en voortaan de negotieboecken sal houden.
Den lujtenant Joannes Coon, als sijn militair ampt excercerende, sal daar nevens toesight op alle buijteposten, s’ Comps. landerijen, bos, paardestal, en werckvolck hebben, gelijck tot nogh toe heeft gedaan.
Den ondercoopman Jacob Granaat als fiscaal, met eene de cassa houdende, sal goede opsigt over de vaartuijgen, eijlanden, en het daar op weijdende vee moeten houden.
Den boeckhouder Antonij de Raaff van Amsterdam, alhier van ‘t retourschip Vlissingen aan lant geligt, sal als dispencier ‘t magasijn waarnemen, en daar benevens, nu bij vertreck van de soldijboeckhouder Willem van Dieden, de guarnisoenboecken houden en mede den Raat deser Fortresse verstercken.
Blijvende vorder aan den nieuwe Commandeur d’ E. Pieter Hackius, die dagelijcx te gemoet wert gesien gedefereert, bij Sijn E. aancomste, sulcx nodigh sijnde, den Raat met nogh een off meer bequaame persoon te verstercken.
Onder veele en verscheijdende requesten in vergaderinge d’ E. Commissaris ter handen gestelt, is deese volgende Sijn E. mede overgelevert, van inhout als volgt:
Aan d’ Edle Heer Matheus van den Broeck Ordinaris Raat van India Admiraal deser vloot en Commissaris deser residentie, nevens Sijn E. geadjungeerde Raaden.
Jan Verhaegen en Willem Joosten vrijborgers, hebbende de preveligie omme alle d’ eijlanden buijten en binne d’ Saldanhiabaaij te bevaaren, haar daar op t’ erneren in traanbranderije, vee-weijdinge als andersints, voor een gewigtige somma gelts van Jochem Marquaart en Coenraat Urbanius57 gecogt, onder andere mede ‘t Dasseneijlant , waar op bij de drijhondert schaapen van haar sijn weijdende, maar alsoo d’ E. Compe. jegens de wetten van de vrijbrieff aan onse antecesseurs verleent, ons met soo een groot getal schaapen, op gemelte eijlant comt te overvallen, soo dat de onse daardoor mager werden, en naaulijcx aan de kost connen geraecken, jaa in groote abondantie comen te sterven; Versoeckende dierhalven, vertrouwende d’ E. Compe. met onse schade niet gedient te sijn, dat van soo een excessijv getal schaapen als d’ Compe. daar jegenwoordigh tot onser groote schaede heeft weijdende, ontslaagen mogen werden, sullende d’ E. Compe. gaarne toestaan een vijftig stx. hamels bij verwagtinge der retourvloot tot haar gerijff vrij daar op te moogen laaten graasen; dit doende &a.
Ende ten aansien genoemde Jan Verhaagen en Willem Joosten als suplianten daarmede te kennen wilde geven, dat hun, en niet d’ E. Compe. ‘t Dasseneijlant was toecomende, en ingevolge de preveligie soo daar van waaren hebbende, in Raade overgelevert, die dan wel naaukeurigh door sijn E. den Raat voorgelesen sijnde, is niet bevonden, dat eenige schaapen aldaar vermogens waaren te weijden, veel min aan ‘t eijlant geregtigt te sijn, eenlijck dat hun was vergunt aldaar robben te mogen slaan en traanbranden, mitsgaders tot aan de noorthoecke van de Baaij Saldanhia , met deses lantsinwoonderen te handelen; Soo is in Rade verstaan genoemde previligie van ‘et houden der schaapen, ende den voors. handel, overmits niet als tot nadeel van d’ Compe. is streckende, te altereren, soo dat voortaan niet als met vissen, robbenslaan, en traanbranden, ‘t genoemde eijlant tot wederseggens sal mogen besitten; zullende hun de daar weijdende schaapen, op desselffs ootmoedigh versoeck affgehandelt, ende aldaar tot ‘s Comps. voordeel, bij den troep alreets d’ Compe. toebehoorende, ingetrocken werden, omme hun soo des aangaande van ‘t genoemde eijlant te meer te dispossideren.
Den vaandrigh Dirck Jansen Smient van Groningen, nu al over de dartien jaaren d’ E. Compe. soo in India als hier ter plaatse en ‘t ejlant Mauritius in verscheijde qualiteijten gedient, sigh sodanigh alomme gedraagen, dat niet als genoegen daar in is comen te geven, jegenwoordigh g’ inclineert sijnde om dese colonie als vrijborger met den lantbouw, veeteelt &a. te helpen voort setten, en ingevolge in Raade, om sijn vrijdom gants ernstigh gesolliciteert; daar benevens versoeckende dat mits betalinge, eenige treckbeesten (om voor d’ E. Compe. brandthout te rijden)58 en koeijen tot den aanteelt mogte erlangen, neven59 een bequaam stuckje woest lants, aan sijn thuijn vast gelegen, groot schaars een morgen, daar op sijn goede voornemen ten effecte conde brengen, mitsgaders off hem de benificie van de melck van ‘s Comps. beesten (gelijck voor desen aan een vrijman gelaeten) te hanthavenen, en tot booter te brengen, mogte toegevoegt en vergunt werden, daarvoor dan eenelijck voor sijn moeijte, arbeijt en goede toesigt, niet meer als de helfte van de gekarrende melck genietende: welcke versoeck in deliberatie geleijt sijnde, is verstaan hem ‘t selve in te willigen, edogh d’ opgesmelte beneficie van de melckkoeijen, alhoewel present bij provisie hem toegestaan, ter dispositie van den aanstaande Commandeur gelaaten; Ende ten aansien hij als een oudt geverceert militair,60 die sijn dienst wel is verstaande, sal deselve bij versterff, vertreck off andere nootsaeckelijckheijt in considiratie mogen comen, om op desselffs versoeck weder g’ emploijeert ofte geadvanceert te worden, maar geneg[en] werdende om naar ‘t Patria off India te vertrecken, sal sulcx in sijn oude qualiteijt van vaandrigh mogen geschieden, en ‘t welck hem bij desen oock wert geaccordeert, cunnende hij mede bij verkiesinge als Borgerraat en beso[n]derlijck tot luijtenant van de borgerije, g’ emploijeert en gebruijck61 werden.
Donderdagh den 6en Maart anno 1670.62
De novo vergaederinge, daerin d’ Edle. Hr. Mattheus van den Broeck als Commissaris deser residentie voorgecomen zijnde, datt ‘er diverse luijden waeren hier ter plaetse bescheijden, die ijets te versoecken hadden, eenige, die haer tijt waren g’ expireert, om haere verlossinge, andere die tot ambachten, lant en thuijn bouwerijen &a. wierden gebruijckt, waervoor anders niet waeren genietende als haer soldaten off matrosen tractement, ende evenwel die zwaere diensten nogh daerbij mosten waernemen: Soo is bij den Raet de versoeckers die haeren verbonden tijt uijtgedient hadden,63 toegestaan met dese vlootenaer ‘t Patria64 te vertrecken, En verders in consideratie genomen de solliciteerders van verbeteringh over haeren seer swaeren arbeijt en land-tochten &a. die sij hier ter plaetse moeten doen, soo hebben deselve gebeneficieert met alsulcken gagie als hier onderbij65 haere actens claer sijn uijtwijsende.
Christiaen Hasselbergh van Westkiel soldaet a ƒ10 per maant per ‘t schip Z. Poolsbroeck 66 ao. ‘65 hier aangeland, zedert welcken tijt alhier meerendeels aan de penne is gebruijckt, wert, vermits tijtsexpiratie, en dat nu bij ‘t jaer de secretarije provisioneel heeft waergenomen, waerinne redelijck genoegen van capaciteijt is gevende, de qualiteijt van adsistent met vier en twintigh gulden ter mt. onder een vijffjaerigh verbant toegevoegt, daervoor gehouden blijff in de secretarije als eerste klerck te continueren.
Jan Wittebol van Amsterdam ao. 1668 met de Gecroonde Vreede voor soldaet a ƒ10 ter mt. hier aangelant, geduijrig de plaetse van landmeter vervult ende op de Secretarie als provisioneel adsistent g’imploijeert, wert, ten insigte voortaan de winckel benevens voors. landmetersplaetse sal moeten waernemen, met de qualiteijt van adsistent ende twintigh gulden ter maant binnen verband bevestigt, blijvende daervoor gehouden sijn tijt uijt te dienen, en als klerck mede op de Secretarije te schrijven.
Johannes Valkenrijck van Amsterdam met ‘et schip Amerongen als soldaet a ƒ10 per mt. ao. ‘68 hier aangeland, wert, vermits een goet schrijver is en geduijrig aan de penne in de Secretarije is gebruijckt, in de quailteijt van provisioneel adsistent bevestigt.
Jacob Fabricius van Amsterdam ao. 1669 voor soldaet aff 10 per mt. met ‘et schip de Vrijheijt hier aangelant, ende, als een goet schrijver sijnde altijts aan de penne gebruijckt, wert, om zijn dienst op de Secretarije te presteren, de qualiteijt van provisioneel adsistent toegevoegt.
Joannes Pratorius67 van Goerhee als soldaet a ƒ10 per mt. met de fluijt Nuijtssenburgh anno ‘66 hier aangelant, en omtrent de vier jaeren als tweede Raedspersoon en provisioneel adsistent op ‘t eijland Mauritius zijn dienst tot genoegen waergenomen, wert, op desselfs ernstig versoeck in de qualiteijt van adsistent met een belooningh van twintigh guldens ter maant bevestigt, mits gehouden sal sijn naer tijtsexpiratie, de E. Compe. nog drie achter eenvolgende jaeren daervoor te dienen.
Hendrick Bruijnlocht van Aernhem soldaet a ƒ10 per mt. ao ‘67 met ‘t schip Batavia in ‘t lant gecomen, en jegenwoordigh sijn dienst als bottelier waernemende, wert in die qualiteijt, bij halveering van gagie volgens den artikelbrieff, met seventien gulden ter maant binnen verbant begunstigt.
Jeronijmus Croese van Bilevelt68 sergeant vo[or] soldaet en 9 gulden per mt. ao. sestienhondert sestigh per ‘t Wapen Amsterdam hier aangelandt, voorleden jaer door den Edle. Hr. Johan Thijssen, overmits de E. Compe. met landtochten en veeruijlingh goede diensten toebrengt, van corpl. tot sergeant met een belooning van twee en twintigh gulden binnen verbant gevordert, ende ten aansien desselfs tijt jegenwoordigh voor de tweede mael staet g’expireert, en alhier nootsaeckelijck tot voortsettinge der veehandel dient aangehouden, wert denselven, om hier nogh te continueren in sijn gagie twee gulden verhoogt.
Jan Brital van Dantsick voor schiemansmaat en 14 gulden per mt. ao. twee-en-sestigh met ‘et Wapen van Amsterdam in India gecomen, en ao. sevenensestigh door den E. Commissaris Jan van Dam, vermits sijne bequaamhejt en goede kennisse der navigatie, met dertigh gulden ter mt. en de qualiteijt van onderstierman begiftigt, zeder ‘t69 welcken tijt ‘t jachtje de Voerman , so om de oost van dese Caap, als tot ‘et affhaelen der retouren van Mauritius , als schipper tot genoegen heeft gevoert, so wert denselven, ten aansien een wel ervaeren zeeman is, in de qualiteijt van stierman en veertig guldens per mt. onder een driejarig verband verhoogt, waervoor gehouden blijft zijn tijt alhier te voldoen.
Nicolaes Pieter Moor van Leem bossr. a ƒ10 per mt. sodaenigh ao. 1666 per ‘t schip de Beurs hier aangeland, wert, om dat zedert zijn aanwesen op ‘t jachtje de Voerman als andere cleijne vaertuijgen is gebruijckt, ende vermits ‘t uijteijnde van zijn tijt, de novo onder een driejarig verband en twaelff ƒ per maant wederom aangenomen, gagie ende verband dato aanvanck nemende.
Jan Adamse van Rotterdam voor matroos met ‘et Wapen van Rotterdam ao. 1668 a ƒ12 ter maant hier aangelant, wert uijt insigte dat zedert geduijrende als quartiermeester op de boot is g’emploijeert en die plaetse tot genoegen waerneemt, met do. qualiteijt, bij halvering van gagie, a dertien gulden per maant bevestigt, daervoor sijn tijt gehouden sal zijn uijt te dienen.
Jan Zacharias van Amsterdam corpl. van de adelborsten voor soldaet ao. 1654 met ‘et jacht de Gideon hier aangelant en jongst bij de Edlen. Hr. Zacharias Wagenaer saliger ao. 1666 als corpl. van de adelborsten met 18 gulden ter maant begiftig[t], hebbende meestendeels als gesaghebber op ‘t Robbeneijland gelegen, en den dienst der E. Compe. aldaer met goeden ijver en vigilantie behertigt, wert, vermits tijtsexpiratie, de qualiteijt van sergeant nevens een beloningh van twee en twintigh gulden ter maant, onder een driejaerig verband toegevoegt, gagie ende verbant dato ingaende.70
Pieter Walrand van Middelburgh chijrurgijn met ‘et schip ‘t Wapen van Zeeland ao. 1663 met 24 gulden ter maant in India gecomen, en bij Haer Edle. op Batavia ao. 1666 met vier gulden verbetert, hebbende geduijrende zijn aanwesen alhier die plaetse als oppermeester becleet, welcke bedieninge, door de veelvoudige aancomende sieken der passerende schepen geen geringe moeijte is medebrengende, en ten opsicht tot sodanigen dienst een ervaren persoon vereijscht wert, ende hij genugsame preuve van capaciteijt is gevende, mitsgaeders jegenwoordig desselfs tijt is verscheenen, wert denselven op zijn instantelijck versoeck met de qualiteijt van opperchijrurgijn a veertigh gulden per mt. onder een driejaerigh verbant begunstigt, qualiteijt ende gagie heden aanvanck nemende.
Joannes Schreijer van Louwestijn soldaet met 10 gulden per mt. ao. 1668 met d’ Eendracht hier aangelant, zijnde geduijrig met onse vee-ruijlders als chijrurgijn in ‘t land-gaan g’emploijeert, en bij gevolg mede als ondermeester in ‘t hospitael gebruijckt, waerinne sig soodaenig comt te comporteeren, dat die plaetse tot genoegen is waernemende, weshalven denselven dan op sijn nedrig versoeck de qualiteijt van onderchijrurgijn met achtien gulden ter maant toegevoegt.
Jan Arentse van Monnickendam71 voor constaepelsmaet en 14 gulden per mt. ao. 1669 met de Hollandse Thuijn hier aangelant, zedert tot genoegen de plaetse van constapel alhier heeft waergenomen, en oock ‘t equipagiehuijs, daer al vrij veel aan gelegen is, tot contentement bedient hebbende, wert hij als constapel met vier en twintigh gulden ter maant binnen verbant gevordert, waervoor sijn tijt gehouden blijft uijt te dienen.
Willem van der Hop matroos ao. 1669 per ‘t schip d’ Hollandsche Thuijn a ƒ12 ter maant hier aangelant, hebbende van die tijt aff altijts de plaets72 als provisioneel derde waeck73 op ‘t jachtje de Voerman bediend, daerinne dan goede preuve van kennisse is gevende, en aangesien een ervaeren zeeman is, wert denselven als derde waeck met twintigh gulden ter mt. toegevoegt, waervoor sijn tijt alhier sal moeten uijtdienen.
Jan Vet van Zweers ao. 1668 met de fluijt de Hasenbergh a ƒ10 per mt. hier aangecomen, en door d’ Edle. Hr. Jan Thijssen tot smits-cnecht van tien tot derthien guldens gevordert, wert, ten insigte jegenwoordig als baes in de smitswinckel sijn dienst tot contentement is waernemende, drie gulden tot verbeteringh toegeleijt, daervoor gehouden blijft zijn verbondene tijt alhier uijt te dienen.
Sijbert Jansz Boon van Enckhuijsen ao. 1661 met ‘et jachtje de Meijboom voor soldaet en ƒ9 ter mt. in ‘t land gecomen, en door Haer Edle. tot Batavia ao. 1668 met 20 gulden ter maant als baes kaertemaeker bevestigt, en nu hier met ‘et retourschip d’ Hollandsche Thuijn als onderstierman aangelant, wert jegenwoordig, vermits sijn tijt alreets is g’expireert, om dat sig heeft laeten bewegen, met den hoecker de Grundel om de noort- en oostcust van dese Caap, (tot ‘et beschrijven en affteijckenen der bhaeijen, so aldaer mochten uijtvinden) te vertrecken, de qualiteijt van onderstierman ende dertigh gulden ter mt. toegevoegt, gagie heden ingaende, sullende toecomende jaer, indien daertoe geinclineert is, naer ‘t vaederland74 mogen vertrecken.
Anthoni Philipsen van Rotterdam voor matroos a ƒ10 anno passado per ‘t Wapen van Middelburgh in India gecomen en nu met de hoecker de Zeelt van Batavia als kocksmaet hier aangelant, wert voor die dienst veertien gulden toegeleijt, daervoor sijn tijd sal moeten uijtdienen, gagie heden ingaende.
Leendert Laurensz van Lolmo ao. 1665 met de fluijt Loosduijnen voor bootsman a ƒ24 per mt. in ‘t land gecomen, ende ao. 1666, vermits bequaamheijt tot onderstiermanen dertigh guldens ter maant75 door de E. Hr. Balthasar Bort, Gouverneur op Malacca , gevordert, wert, omdat jegenwoordig op ‘t retourschip ‘t Wapen van Z. Zee 76 bij overlijden van d’ opperstierman, die plaetse is becledende, bij halveering van gagie metnegen en77 dertigh guldens per mt. in do. qualiteijt bevestigt, sullende hem voorn. gagie van ulto. Januarij, dat van de Hollandsche Thuijn in zee daerop is overgegaen, goet gedaan werden.
Dirck Harmense van Oldenburgh ao. 1661 met ‘et jacht de Achilles voor matroos a ƒ11 per mt. in India gecomen, en ao. 1669 door d’ Edle Hr. Rijkloff van Goens tot derdewaeck met 22 gulden ter mt. gevordert, wert vermits een goet ervaeren zeeman is, ende dat sedert ulto. Januarij bij overlijden van den onderstierman, op ‘t retourschip ‘t Wapen van Z. Zee , die plaetse tot genoegen heeft waergenomen, in do. qualiteijt bevestigt ende bij halveering van gagie ses-en twintigh guldens per maant toegevoegt, sullende die gagie aanvanck nemen van die tijt, dat genoemde plaetse heeft bedient.
Jan Jansz Smit van Amsterdam ao. 1663 voor bossr. a ƒ12 per mt. met ‘et jachtje de Caneelboom in India gecomen in 1666 bij Haer Edle. op Batavia tot constapel ende twintigh gulden ter maant gevordert, wert, om dat bij vacante plaetse, sijn dienst op ‘t retourschip ‘t Wapen van Zirkzee als derdewaeck tot genoegen heeft wae[r] genomen in do. qualiteijt met sijn presente gagie geconfirmeert.
Jurgen Vrijdagh van Worms soldaet a ƒ9 ter mt. ao. 1665 met ‘et schip Z. Poolsbroeck hier aangelandt, en geduijrig vermits sijn goede kennisse ende ommegang der wijngaerden, daerinne gebruijckt, wert, ten insigte alhier nootsaeckelijck tot voortsetten derselver vereijscht, en dat desselfs verbonden tijt is g’expireert, twee guldens sonder verband verhoogt in sijne voorn. gagie.
Carel Tetherode uijt Den Haegh ao. 1664 voor soldaet a ƒ9 ter maant met ‘t Sloth Honingen 78 hier aangeland en door d’ E. Hr. Commissaris Pieter de Bitter ao. 1665 vermits bequaamheijt tot huijs-timmerman gevordert, zedert welcken tijt meest als baes houtcapper in ‘t bos is geplaetst, wert, vermits ‘t uijteijnde van sijn tijt, en om sijn swaeren arbeijd so aldaer is doende, met een cleijne verbeteringh wat te versachten, achtien gulden ter maant onder een driejaerig verbant toegevoegt.
Jerigh Wallert van Bassa voor adelborst ende 10 gulden ter mt. ao. 1666 met ‘et schip de Tijger hier aangelant, tenselven jaere door de Edle. Hr. Commissaris Jacob Cauw tot houtcapper met een belooning van twaelff gulden gevordert, wordende jegenwoordig als prel.79 corpl. gebruijckt, welcke plaetse tot genoegen is waernemende, oversulcx hem do. qualiteijt met een belooning van veertien guldens ter mt. wert toegevoegt, mits gehouden blijft de E. Compe. naer ‘t expireren van sijn tijt, nogh drie jaeren te dienen, edog gagie dato ingaende.
Jan Corneiisz van Outbeijerland, zedert den jaere 1666 wanneer als matroos ende thien80 gulden ter mt. ‘et schip Walcheren hier aanlande, geduijrig in der vrijluijden dienst gebruijckt, jegenwoordig ootmoedig versoeckende, dat wederom van sijn vrijdom ontslaegen en in ‘s Comps. dienst mocht aangenomen werden, dat dan vermits een goet landbouwer onder een driejaerig verband ende dertien guldens ter maant is geschiet.
Cornelis Pietersz van Hoorn, derdewaeck op’t retourschip de Jonge Prins , soodaenig daermede ao. 1668 met twintig gulden ter maant in India gecomen ende nu op de t’ huijs reijse bij vacante plaets, sijn dienst als onderstierman tot genoegen waergenoomen, wort dierhalven als een wel ervaeren zeeman in die qualiteijt sonder verhoginge van gagie bevestigt.
Reijnier Martense van …81 voor hogebootsman en vierentwintigh gulden ter maant ao. 1668 met ‘et schip ‘t Sticht van Uijtrecht in India gecomen en jegenwoordigh op ‘t retourschip Damiata bij vacante plaets als derdewaeck bescheijden, in welcke bedieninghe sig soodaenig heeft gedraegen dat sonderling genoegen daerin is comen te geven, weshalven deselve in die qualiteijt wert geconfirmeert.
Daniël Dooren van d’ Cremp voor …82 met ƒ …83 ter maant en ‘t jacht Buijcksloot 1662 in India gecomen, jegenwoordig op ‘t schip Damiata om naer ‘t Patria te vertrecken, bescheijden, wert, ten insigte de plaets van constapel is becledende, bij halvering van gagie do. qualiteijt en twintigh gulden ter maent toegevoegt.
Jan Bleijdts van Brugge, soldaet, sodaenigh ao. 1666 met ‘et schip Nieuw Middelburgh a ƒ8 per mt. hier aangelant en zedert, om sijn neerstigheijdt van de E. Commandeur Quaelbergen tot ƒ11 in gagie verhoogt, wert, vermits een goet landbouwer, onder driejaerig verband, met een belooning van derthien gulden ‘s maents, de novo weder aangenomen, gagie en verband ingaende naer ‘t expireren van sijn tijt.
Gelijck dan mede is geresolveert,84 alle de ambachtslieden, die geene verbeteringe van gagie zijn hebbende, en echter tot timmerluijden, metselaers, smits, waegenmaekers, leerbereijders, landbouwers, steen- en pannebackers, en anders werden g’imploijeert, voor hun arbeijt en extraordinaerie diensten eeniger maeten te gemoet te komen, als moetende ‘s daegs swaeren arbeijt en daerbenevens ‘s nachts hun militaire dienst en schildwagten doen, gevolglijck goet gevonden de maximen voor dato bij den E. Zacharias Wagenaer saliger en Cornelis van Quaelbergen gebruijckelijck en bij den presenten Commandeur Jacob Borghorst, op zijn aencomste gans onbehoorlijck affgeschaft, weder op ‘t ootmoedigh versoeck van dat arme werckvolck te vernieuwen en plaets te laeten grijpen, namentlijck:
De soldaeten die als timmerl. hun dienst presteren, sullen, solange aen den arbeijd werden gehouden, drie gulden ‘s maents uijt ‘s Compes. cassa contant werden toegevoegt, ende daerbeneffen twee reaelen, daervan een halff op reecqe., tot kostgelt genieten, des haer eijgen gereetschap moeten besorgen, maer so drae weder hunne soldaetendienst waernemen, sal ‘t selve ophouden en sijl. hun ordinaerie gagie en tractement genieten; d’ andere soldaeten aan vasten arbeijt en daervoor niet verbetert sijnde, sullen mede, so lange extraordinarie diensten bewijsen, insgelijcks twee reaelen, daervan een halff op reecqe. tot kostgelt85 genieten en uijt ‘s Compes. cassa maandelijcks twee guldens voor hun arbeijdsloon ontvangen, verstaande niet langer als aan ‘t voors. arbeijt werden g’emploijeert.
Ende ten opsigte de E. Compes. lijffeijgene over hun sober onderhout mede als clagtig comen te vallen, ontstaende daeruijt, dat de rijs door de klander geheel van binnen uijtgegeten, en ingevolge schoon hun volle maet comen te erlangen, echter daermede, als maer bolster sijnde, niet en connen bestaen, oversulx is geresolveert ende vast gestelt om die slimme rijs, die nogh wel in 60 a 70 lasten bestaet niet ondeugender te doen werden, wat ruijmer so aan ‘t guarnisoensvolck als de genoemde lijffeijgene uijt te reijcken, zulx dat naer desen tot het eijnde van deselve in de plaetse van de ordinarie 40, nu 50 lb. ter maant aan ijder soldaet, matroos en slaaff zal uijtgedeelt werden; En om de vrijluijden oock recht ende gelijck te doen, sullen sijl. van die rijs copende deselve 50 ponden niet duijrder als tegen 40 lb. betaelen, edog, die uijtgegetene rijs geconsumeert sijnde, sal de goede en onbedorvene volgens gewoonte weder vercocht ende tot rantsoen verstreckt worden86 .
Maandagh den 10en Maart ao. 1670 in d’ Avondvergaderinghe.
Niet tegenstaende achtervolgens resolutie van den 2en deser vast gestelt hadde om met de kostelijcke retourvlooth op dato van hier te vertrecken, en de verdre reijse naer ‘t vaederlant te ondernemen, so sijn wij nogtans door ‘t geweldige harde weer dat nu eenige dagen herwaer[t]s seer heeft toegenomen, in ons goede voornemen sodaenig verachtert, dat genootsaeckt bennen ‘t selve nog een dag 2 a 3 uijt te stellen, als wanneer alle de schepenen besonderlijck de vijff laeste87 met hunne benodigtheden so van water, brandthout ende wes meer, tot de reijse vereijscht, behoorlijck connen zijn versien, sullende inmiddels de saecke van den gesuspendeerden ondercoopman Hendrick Lacus die als nog in mora is gebleven, immers so ‘t eenigsins mogelijck sij, cunnen affgedaan ende ten eijnde gebracht werden:
Gevolgelijck eenpaerlijck besloten op toecomende Donderdagh naer gewoonte affscheijtmael te houden ende ten uijttersten Vrijdag off Saturdag daeraanvolgende, sijnde den 15en deser, Gods weer en wind toelatende, de anckers te lichten, en in de naeme des Allerhoogsten de stevenen bhaeijwaert uijt, ad Patriam te wenden.
Aldus gedaen en geresolveert, als bij voorstaende resolutien, dato 4, 5, 6, en 10en Maert ao. 1670 in ‘t Fort de Goede Hoope aen Cabo de Boa Esperance.
[Signed:] MATTHS. VAN DEN BROUCK.
[Signed:] TIMAN SLOOT.
[Signed:] JACOB BORGHORST.
[Signed:] SIBRT. ABBEMA.
[Signed:] JOHANNES MASSIS.
[Signed:] JAN FERMENT.
[Signed:] JACOBS. THIERENS.
[Signed:] CORN. DE CRETSER.
[Signed:] JOHANNES COON.
[Signed:] J. GRANAAT.
[Signed:] D. J. SMIENDT
‘Den ondergeschreven Wouter Mostaart, borger in31 ingesetene alhier, verclaart bij desen aangenomen te hebben seeckre goot ofte waterloop, om deselve agtervolgens conditien daar op beraamt, voor een somma van drie duijsent Rdrs. off negenduijsent gulden te volbrengen en op te metselen, belovende in [‘t] voltrecken der selver, sigh pertinent en precijs naar den inhoude van voorn. conditien te sullen reguleren, sonder eenige de minste uijtwegen tot nadeel der selver te soecken, en bekenden32 voorts op heden door ordre van d’ E. Commissaris en den achtbaeren Raat uijt s’ Comps. cassa alhier de eerste paaij die duijsent Rdrs. bedraagt tot genoegen te hebben ontfangen, ende stelde hem Thielman Hendricx, mede vrijborger alhier, sigh als borge en principaal voor ‘t nakomen der voorn. conditie en ‘et voltoijen van voors. goot, alles onde[r] verbintenisse van hunne persoonen en goederen, deselve submiteerende te[n] bedwanck als naar regten ten oirkonden in vollen Raede getijckent datu[m] 4en Maart 1670.’
‘WOUTER MOSTAERT.’
‘Ons praesent als gecommitteerdens,’
‘SIBRT. ABBEMA.’
‘TIELEMAN HENDRICKS.’
‘CORN. DE CRETSER.’
Verleden Donderdagh, zijnde 25en der gepasseerde maant,33 door den E. Commissaris in Rade seeckre vraagpoincten, begrepen34 19 articulen, om bij den Commandeur Jacob Borghorst, en fiscaal Cornelis de Cretser te beantwoorden, overgelevert, met ordre ijder naar sijn gevoelen daarop te dienen, sodanig als sullen bevinden den waeren dienst van d’ E. Compe. en voortsettinge deser colonie sal comen te eijschen; de welcke heden beantwoort sijnde, in vergaderinge bennen geexamineert, en voor eerst daar uijt aangemerckt.
Dat de wijle Sijn E. heeft gelieven te vraagen, waarom dese plaatse, ende de daaraan dependente baaijen en eijlanden mitsgaders Mauritius , met een aantal van 236 gegagieerde coppen is beset, daar nogtans Haar Edle schrijvens uijt ‘t Patria, dato 24en Augusti des voorleden jaars, expresselijck dicteert, niet meer als 187 persoonen alhier aan te houden, breeder bij voorn. vraagpoincten blijckende.
Waar op geantwoort sijnde ende behoorlijcke aanwijsing gedaan hoe verspreijt en beknopt deselve leggen verdeelt, ende waar toe dese en geene, soo tot lant-togten als anders werden geimploijeert, en dat de selve niet als met veragteringe van de vereijste diensten souden connen sijn te verminderen, Dat alles naeukeurigh ondersogt, en in deliberatie geleijt wesende, is verstaan dat voortaan, niet meer als 187 coppen, sijnde ‘t gepermiteerde getal, sal moeten aangehouden, daar mede oordelen den dienst van d’ E. Compe. wel can waargenomen werden.
Bij den tweede, derden, vierden, vijffden en sesten articulen onder anderen gevraagt overmits dese plaatse s’ jaarlijcx van buijten met rijs, en andere nootsaeckelijckheden, tot excessive kosten van d’ E. Compe. moet werden geproviandeert, off geen middelen mogten sijn uijt te vinden waardoor dese residentie uijt sijn selven conde bestaan, en hoe men sulcx best meende te wege te connen brengen, mitsgaders off niet te practiseren soude sijn, dese vrijeluijden met d’ eene off d’ ander beneficie te gemoet te comen, als branthout kappen, en aan te voeren, de coornschuer te verpachten, waar tegens den tap verminderende, eijndelijck van sijn selven mogte te niet geraeken, off ijets ande[rs] daar door sijlieden smaeck in den lantbouw en voortsettinge deser plaatse mogten crijgen, breeder bij voorn. articulen blijckende.
Daar op gedient, dat al ‘et goede lant, soo dese valeij is behelsende, niet in soo grooten quantiteijt bestaat dat besaaijt wesende, ‘t guarnisoen en dese vrijeluijden soude connen voeden; maar dat ongeveer twaalff ueren van ‘t fort seekre plaats Hot[t]entoos Hollant genaamt gelegen, groot omtrent tweeduijsent morgen, dat een uijttermaten goet lant is, alwaar voor eerst twintigh man s’ Comps. wegen om ‘t selve te bearbeijden dienen gesonden, en in dese maant nogh besaaijt wesende, sonder toedoeninge van eenige mest, wel een 7 a 800 mudden taruw off rogge souden uijtleveren; ende ingevalle eenige verhoogingen van de prijsen in de graanen aan de vrijeluijden quamen uijt te looven, men dan ongetwijifelt meer ijver in den lantbouw soude bespeuren, als connende bij naerekeninge met de jegenwoordig[e] prijsen, namentlijck ‘t mudde rogge ƒ5:10: ende taruw 7 gl., niet bestaan; En mogten men haar dan in plaatse van de kostbare Duijtse dienaren met partij slaven versien, dan souden se haar als van selven op hoope van gewin, wel aan de ploegh weten te drijven, ‘t welck in Rade rijpelijck overwogen sijnde, is eenparelijck beslooten ‘t genoemde Hottentoos Holland , met den aller eersten in besit te nemen, en ‘t aldaar op den lantbouw toeleggen, omme alsoo tot ‘t regte oogwit, van op sigh selven te bestaan, te geraecken; sullende ‘s Comps. schuer, met d’ dependente landerijen (die tegenwoordigh weijnig voordeel sijn gevende en niet als al te groote costen, sonder de selve op verre naar te connen vergoeden, nae sigh nemende,) aan d’ vrijeluijden, daar toe genegen sijnde, opgeveijlt en alvorens aan de meest biedende verpagt werden; Ende om dese arme boeren eenigsints tot den ackerbouw te animeren, en dat d’ E. Compe. mettertijt de gewenste vrugten daar van magh connen trecken, is mede verstaan dat ‘et mudde taruw ƒ10 ende rogge 7 gl. voortaan aan de vrijeluijden sal werden betaalt, zijnde de 3000 lb. off ‘t last van de voors. taruw 60 Rdrs. (met den prijs van Batavia meest over een comende), mits dat alles wat gewonnen wert, aan d’ E. Comps. sullen leveren, en ‘t geene tot saatcoorn, of in hun huijshoudinge nodigh hebben, weder voor de selve prijs van d’ E. Compe.moogen35 haalen, verstaande die geene, dat lantbouwers sijn; maar andere, als tappers, en diergelijcke wesende, sullen aan d’ E. Compe. voor ‘t mudde taruw 12, ende rogge 9 gl. moeten betalen.
Ende ten aansien meest alle dese ingesetene, off immers wel tot een getal van 18 a 20, door ‘t luije leven dat sij bij den tap gewent sijn, geheel daar nae toe schijnen te hangen en gants van den lantbouw te vervremden; Is oock in voldoeninge van Haare Edle. onse Superiorens ordre om de tappers en andre gedeboucheerde menschen (tot nogh toe geene lantbouwerij ter hande genomen) met ‘er tijt te doen verminderen, gearresteert dat voortaan niemant, als dese ondergenoemde vrijeluijden, herbergen sullen vermogen te houden en dat eenlijck in manieren als volgt:
Wouter Mostaart van Uijtregt out Borgerraet, en een der ouste36 ingesetene alhier, wert bij desen toegestaan in sijn beneficie, bij resolutie dato 28en Junij 1668 gerenoveert, tot weder seggens te mogen continueren, ende de volgende stercke dranck aan de passeerde vrunden van de scheepen en ‘t guarnisoensvolck te vercopen namentlijck:
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot de daar op beraamde prijsen, mits den behoorlijcken accijs, en hondert gl. voor genoemde benificie jaarlijcx betaelende.
Fransche en
Spaanse
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot de daar op beraamde prijsen, mits den behoorlijcken accijs, en hondert gl. voor genoemde benificie jaarlijcx betaelende.
Fransche en
Spaanse
Hendrick van Suerwaerden van Oldenburgh, mede out Borger-raet alhier, bij resolutie dato 4en Augusti 1661 gepreviligeert, brande en Spaanse wijn te mogen tappen, wert bij desen, tot wederseggens vergunt, naarvolgende starcke dranck te coopen en vercoopen, namentlijck:
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot daar op gestelde prijsen, mits dat voortaan geen brandewijn sal mogen vercoopen, betalende aan d' E. Compe. voor gemelde benificie hondert gl. s' jaarlijcx en d' behoorlijcke accijs van voors. dranck.
Franse en
Spaanse
Mom
Rijnsche } wijnen, alles tot daar op gestelde prijsen, mits dat voortaan geen brandewijn sal mogen vercoopen, betalende aan d' E. Compe. voor gemelde benificie hondert gl. s' jaarlijcx en d' behoorlijcke accijs van voors. dranck.
Franse en
Spaanse
Thielman Hendrickx van Uijtregt bij seekre acte dato 23en April 1662 bij d’ E. Heer Riebeecq verleent, vertoont hebbende, dat hem de tapneringe op sijn buijtenwoningh genaamt de uijtwijck37 , was toegestaan, wort met expres verboth geen andere dranck als brandewijn te mogen vercoopen, sulcx als nogh tot wederseggens ingewilligt, mits behoorlijcke accijs daarvan gevende, en dat den tap in sijn nieuw gemaeckte huijs hier aan ‘t fort daarmede cesseert en ophout.
Jochem Marquaart van Gorcum, vrije lantbouwer en buiten op sekere hoffstede, bij ‘t huijs te rustenburgh wonagtigh, wert tot wederseggens vergunt, tot gerijff der passerende luijden een soopje brandewijn (en anders geen stercken dranck) te moogen tappen, mits aan d’ E. Compe. den behoorlijcken accijs goet doende.
Jan Israelsz van Borkelo, vrije kleermaecker, wort vermits dat met lammigheijt door Godes hant is besoght, en dat tot geene ander hanteringe bequaam is, den brandewijn, en arackx taptot wederseggens38 ingewilligt, verstaande dat den behoorlijcken accijs sal moeten betaelen, en oock geene andere stercke dranck daarnevens te vercoopen.
Joris Jansen van Amsterdam, als een oudt ingesetene deser plaatse, en dat met beroertenisse door Godes hant is besogt, en ingevolge tot geen andere hanteringe bequaam, wert tot wederseggens gepermiteer[t] in de brandewijn en arackstap te mogen continueren, mits dat voortaan geen andere stercken dranck sal mogen vercoopen, en dat de behoorlijcke accijs aan d’ E. Compe. sal moeten goet doen.
Steven Jansen van Wageningen, out-Borgerraat en ingesetene alhier, wert ten insigte dat zeedert sijn aancomste ter deser plaatse den lantbouw uijttermaten heeft voortgeset, en als nogh ter handen is houdende, op sijn ootmoedigh versoeck de tapneringe van brandewijn en arack tot wederseggens vergunt &a.
Elbert Diemer van Emmerick bedienent Borger-raat, bij resolutien dato 15en Junij 1662,39 en 13en February 1669,40 vergunt sijnde allerhande vivres van speck, vlees, booter, olij en asijn uijt s’ Comps. magasijnen te mogen haelen, en deselve met de kleijne maat voor een geringe winst aan ‘t guarnisoensvolck weder uijt te venten, wert op sijn ootmoedigh versoeck, tot wederseggens in do. beneficie geconfirmeert, en daar benevens vergunt Spaansche wijn, met geheele legers41 tegens tweehondert Rdrs. de legger, uijt s’ Comps. magasijn te haalen, verstaande dat ‘et vaatwerck weder aan d’ Compe. sal moeten leveren, en dat ditto wijn (die eenlijck van buijten bij cleijne maten sal werden gehaalt, sonder gelagen te setten, nogh aan geen tappers over te laten) niet deurder als 36, segge sesendartigh ligte stuijvers, sal vermogen te vercoopen, en dat de kan van tien mutsjens.
Mathijs Cooman42 van Ernstall, vrije backer, wert, ten insigte tegenwoordigh met ‘et backen weijnigh te doen valt,tot wederseggens43 vergunt Spaanse wijn, bij geheele leggers, tegen twee hondert Rdrs. de legger, uijt s’ Comps. magesjn te mogen haalen, ende deselve bij clejne maat, sonder gelagen te setten, nogh aan geen tappers over te laten, tegen sesendartigh ligte stuijvers (de canne van tien musjes44 ) weder uijt te venten.
Jacob Cornelisse van Rosendaal, vrije lantbouwer, wert, ten insigte een bijsonderen ijver en vigilantie in ‘t voortsetten der wijngaardt is betoonende, gepermitteert syn gewonnene wijnen bij cleijne en groote maat, soo aan dese vrije ingesetene als aan ‘t volck van de passerende scheepen, tot sesendartigh ligte stuijvers de kan van tien mutsjens, sonder accijs, tot wederseggens te mogen vercoopen.
Barbertje Geems,45 huijsvrouwe van de gewesene vrijborger Hendrick Reijnste, tot dato allerhande starcke dranck getapt, ootmoedelijck versogt hebbende dat in plaatse van dien, met een ander kleijne beneficie mogt werde begunstigt, wert tot wederseggens (als een knap en handigh vrouwtje, en daar toe seer bequaam) toegestaan allerhande kleijne kramerijen tot de gerijff der vrijeluijden uijt de winckel, voor haar contant te haelen, mits hetselve46 tot ligt gelt incopende, niet duerder als voor swaar gelt sal mogen vercoopen.
Carel Broerse van Stockholm, vrije visser, wert als nogh toegestaan in de Soute Rivier , tot aan wagthuijs Keert de Koe , ten tijt van vijff jaaren met vissen te continueren, verstaande dat sulcx voor hem alleen blijft, en dat gehouden sal sijn de vismarckt met varsse vis te besorgen, en de rest ingesouten off gedroogt aan ‘t guarnisoensvolck te vercoopen, oock ‘t overige aan d’ E. Compe. ter gestelde prijse te leveren, mogende de andere vrijeluijden, met hunne zegens, soo veel tot hunne huijshoudinge nodigh hebben, wel in dese baaij trecken, edogh hun overschot, gesouten sijnde, tot de ingesette prijsen, mede aan d’ E. Compe. overlaten.
Ende om de overige ingesetene, die alle voortaan tot den lantbouw moeten werden gehouden, mede eeniger maaten te courageren, is (achtervolgens d’ Edle Heeren Majores ordre) vast gestelt, die geene die daar in den regten ijver sijn aanwendende, met treckbeesten tot den ploegh, koeijen tot den aanteelt, en wes meer gevoegelijck sal connen geschieden, de hant te bieden, mits daar op moet gelet worden, dat genige van hun beesten, off gereetschappen, onder den ander47 comen te verquanselen, sullende d’ E. Compe. voor ijder beest (dat hun op crediet sal werden gelangt, off wel met contant comen te betaalen) naar ouder gewoonte twaalff gulden genieten, en sijluijden bij aanteelt, deselve off diergelijcke beesten, voor d’ voors. prijs, weder aan d’ Compe. bij verlegentheijt overleveren.
De beneficie van ‘t houtkappen (soo aan de vrijeluijden wel conde werden verleent) is verstaan dat aan d’ E. Compe. sal blijven, ten insigte de bossen, door hunluijden (dier weijnigh na vraagen)48 geschonden en verdorven werden, maar mogen het selve (voor soo veel s’ Compe. volck niet connen doen) wel voor d’ E. Compe. herwaarts rijden, daar voor de daar op gestelde beloningh sullen erlangen; zijnde oock eenparelijck beslooten in dese Tafelvalej twee streecke lants, sijnde ‘t eene wel twaalff a dartien morgen groot, en streckt sigh van agter ‘s Comps. thuijn opwaarts na de klooff, tussen de Leeuwen en Tafelbergh , en ‘t ander mede, begin omtrent voorn. thuijn nemende, en bij de twaalff morgen groot sijnde, streckt zuijt, en noorden opgaande na de oosthoeck van voors. Tafelbergh , ‘t eerste met kreupelbosch, en ‘t laaste met een goede quantitejt jonge elseboomen (met alle ijver en ernst soohaast sulcx can geschieden) te beplanten, die aldaar seer weeldrig wort geoordeelt te sullen groeijen, op dat d’ E. Compe. metter tijt van hout versien, ende ‘t selve digte bij de wercken hebben magh; maar boomen op ‘t Robben en Dasseneijlant te planten, is niet geraeden geoordeelt, vermits door de dorheijt des lants, niet souden connen voort comen, gelijck oock geene apparentie is, om uijt de omleggende baaijen eenig branthout met vaartuijgen te haalen, door dien dat te verre van de strant en tegen ‘t gebergte (daarvan te krijgen sij) is wassende.
Bij den 7, 8, 9 en 10 articul door Sijn E. voorgestelt off men niet behoorde de steen en pannen hier vereijschende, door de vrijeluijden bij contract te doen leveren; soo oock de coornmoolen, en leertouwerije aan deselve te besteeden, mitsgaders schoenen van de hier bereijden huijden, mede bij gesette prijs bij haar te doen maacken, oock off men niet goede quantiteijt brantemmers voor India souden connen versorgen, mitsgaders off ‘er geen middelen van tijger, boskatten, off jackhalse vellen &a. alhier in goede quantiteijt mogte sijn te becomen, breeder bij gemelte articulen.
Dienende tot antwoort, dat ‘et aanbesteden van steen en pannen, metter tijt wel gevoegelijck (alsoo d’ E. Compe. daar bij geen voordeel doet) soude connen geschieden, en wert om verscheijde redenen, als bij voorn. antwoordinge, voor best gehouden, de coornmoolen en leerbereijderije, daar weijnigh volck toe vereijst, als nogh aan d’ E. Compe. te laeten; quantiteijt schoenen te maacken soude oock wel goede progres nemen, indien ‘t aan de schoenmaekersniet49 manqueerde, en kan ‘t wel aan imant daarop vrij werdende, besteet worden; desgelijcx gedient op de brantemmers, die alhier genoegsaam, om naar India te versenden, connen toegestelt werden; voorn. bontwercken sullen mede, indien een redelijcke prijs daar op gestelt wiert, metter tijt bijeen connen versamelt werden.
Ingevolge is vast gestelt, de Steen en pannebackerije, ijmant daaraan willende, bij gelegentheijt aan de vrijeluijden over te laaten; maar dat de coornmoolen, en leertouwerij, als nogh bij d’ E. Compe. sal werden aangehouden; raakende ‘t schoen maeken, en de brantemmers, sal mede insgelijcx, indien men daartoe can geraecken, aan imant daar goede kennisse van hebbende, tot een redelijcke prijs bestelt worden, sullende inmiddels de soldaten, soo hier bescheijden en van dat ambaght sijn, een goet partij schoenen en emmers hebben te maecken, welcke emmers dan, in getal groot werdende, naar India (daar se wel te passe sullen comen) moeten gesonden worden; gelijck oock de bontwercken hier vallende, mede tot een maetelijcke prijse van de vrijeluijden sal overgenomen, en oock wel in ‘t lant van de Hotentoos (daar men hoopt wel metter tijt abondant sal sijn te becomen,) bij de lantgangers voor toebacq off coper ingeruijit werden, om deselve sodanig te gebruijcken als ‘t meeste voordeel van d’ E. Compe. sal comen te vereijschen.
Bij den II artikul gevraagt, ten opsigte de pattattesen alhier seer wel willen wassen, off niet apparentie soude sijn om ‘et op den varckenteelt aan te leggen, en sulcx metter tijt aan de vrijeluijden te laeten, en deselve tot een gesette prijs vanhun50 afhandelende.
Dienende tot antwoort, dat de varckens, als een verslindende vee, geduijrigh niet alleen in de thuijnen comen te breecken, ende gewassen alomme vernielen, maar oock de lammeren, daar niet aff te houden sijn, op eeten, oversulcx alhier niet als seer weijnigh, werden aangehouden.
Egter op ‘t merckelijck profijt gelet, dat d’ E. Compe. van dat bestiael51 omtrent hunne costelijcke scheepen soude connen trecken, is op eene bequaame plaatse gedagt, waar men deselve om van hun schaade seker te sijn, best soude cunnen houden, en in quantiteijt aantelen; Soo is eijndelijck goet gevonde om se omtrent de Houtbaaij , bij seekre plaatse de boerewoni[n]g genaamt (bij de vier ueren van hier gelegen) te plaatsen alwaar een goet stuck lants bevonden (en geen thuijnen omtrent sijn) daar men vast stelt, dat de pattattesen wonder wel sullen willen wassen, ‘t welck dan bequaam gemaeckt sijnde, daar mede moet beplant werden, cunnende de daar geplaaste houtkappers mede met eene een oogh op ‘t voors. vee houden, omdat niet souden comen te verwilderen, ende welcke saecke op ‘t ernstelijckst gerecommandeert wert.
Gelijck dan oock gearresteert is, al de varckens, soo d’ Compe. heeft, en die van de vrijeluijden, voor een redelijcke prijs sullen wesen te becomen, met den eersten tot den aanteelt derwaarts te senden, en mettertijt vermenigvuldigende, aan de scheepen tot verversinge te verstrecken; welcke varckensteelt met ‘er tijt mede aan de vrijelujden, om tot gesette prijs te leveren, can gelaten werden.
Bij den twaalffden articul gevraagt sijnde, hoedanig met de vis gehandelt, soo alhier de baaijen en stranden sijn uijtleverende en van de vrijeluijden ingecogt wert &a.
Dient tot antwoort, dat de selve tot onderhout der lijffeijgenen wert uijtgereijckt en, bij quantiteijt hebbende, aan de passerende schepen verstreckt.
‘t Welck dan als welgedaan, en voor een goede saecke geoordeelt, is verstaan daarinne te moeten continueren.
Bij den 13, 14, en 15 arte. naedien ‘t beestiael alhier bij ‘t vertreck van de E. Quaalbergen seer schaars is gelaaten, en jegenwoordigh, bij Sijn E. aancomste, in een merckelijcke getal bestaat, wort gevraagt, waar daaraan geraeckt, en off wel door de veelvoudige lantbesendinge de ordinarie prijsen niet al te veel en sijn verhoogt, en off niet beter waar dat men dese Hotentoose, off lantsinwoonderen, hun vee selffs de52 marck hier aan ‘t fort liet brengen, breeder bij voorn. vraagpoincten.
Op de antwoorde naeukeurig gelet sijnde, wort aangemerct, dat ‘et voor best wort gehouden dan veelvoudigen ruijlingh die successive tot nogh landwaart in is geschiet, voor eerst te staken, ten aansien de Hotentoos als van coper en toeback schijnen overcropt, en niet als met groot voordeel haar vee aan ons willen overlaten; wanneer nogh de helfte door ouderdom, sieckte, als andersints, onderwegens comen te sterven, waar door eijndelijck soude comen te resulteren, dat d’ Compe. geheel van den beestiaelhandel gefrustreert en ontbloot soude sijn, willende dese inwoonderen jegenwoordigh niet van ‘t goede vee scheijden, ten sij haar dat wel ten duersten vergoet en betaalt wort.
Omme dan den veehandel weder tot sijn vorige prijs te brengen ende d’ E. Compe. met meerder voordeel te doen trafiqueren, is geresolveert, deselve voor eerst met deese lantsinwoonderen (ten sij van haar selver wierden uijtgenodigt en dat men daarbij voordeel connen behaelen) te doen cesseren; gemerckt de vrijeluijden jegenwoordigh t’ samen een merckelijck getal schapen sijn besittende, en dat een van de selve wel soo goet als 2 a 3 Hotentoos dos. bevinden; Ingevolge mede beslooten (om dese ingesetene, op hun menigvuldige claegen en versoeck, wat van hun schaepen te ontlasten, en hun tot den verderen aanteelt te animeren) alle de volwassene hamels tot acht gulden ‘t stuck, voor d’ Compe. haar aff te handelen, sullende de moerschapen bij hunlieden tot voorteelinge gehouden worden; Daardoor dan genoegsaam den handel met de Hotentoosen wel langer als een geheel jaar cunnen derven, soo dat sijlieden in middels, in de plaats dat men nu haar, sij ons wel sullen moeten soecken.
Bij den 16en arte. gevraagt sijnde wat met de druijff, soo van d’ E. Compe. als particulieren, die alhier jegenwoordigh soo weeldrigh wast, best diende gedaan, terwijl de wijnen, soo van hier tot provisien voor d’ Edle Hr. Gouverneur generaal en Raeden van India naar Batavia gesonden, in ‘t geheel sijn affgeschreven, off die aan ‘t volck van de scheepen te verstrecken, als te veel arbeijts costende, niet te kostelijck soude vallen, en off men de selve uijtgeparst niet tot een redelijcke prijs van de vrijeluijden soude connen opcopen, en voor reecq. van d’ Comp. naar Batavia te senden om aldaar te werden vercogt, dan off ijets anders connen bedencken, om die culture niet te stutten, maar ter contrarie de lantbouwers daartoe meer en meer te animeren.
Daar op geantwoort sijnde, dat den wijngaart wel treffelijck staat te progresseren; maar off het versenden naar Batavia voor reecqe. van die Compe. aldaar wel sal willen succederen, was bedenckelijck, ende om deselve alle alhier te vertieren (schoon genoomen abondant aan de scheepen wierden verstreckt) is niet mogelijck, breeder bij voors. beantwoordinge blijckende.
Soo is alvorens op alles gelet,53 en om indese ingesetenen die merendeel ‘t aanplanten van dien ter handen sijn nemende, niet in hunnen ijver te stutten, goet gevonden en vast gestelt, haar tot naerder ordre te permiteren d’ overige wijnen, soo sij alhier niet connen uijtslijten, aan particuliere[n] voor haareygen54 reecqe. naar Batavia te senden, mits dat voor ijder halff aam drie Rijcxdrs. vragt sullen moeten betaalen, nevens sodanige geregtigheijt, als Haar Edle. tot Batavia mogten goet vinden t’ ordineren, Edogh sullen deselve van hier sonder impost mogen versenden.
Bij de 17, 18, en 19 arte. en antwoordinge van dien, bevonden dat de gegevene ordre van de Commissaris Joan van Dam,55 bij resolutie dato 28en Maij 1667,56 niet alte wel omtrent ‘et werck van die administratie was geobserveert, en ingevolge present wel eenige veranderinge in de raatspersoonen en administrateurs diende gedaan, waaromme, opdat alles in goede ordre soude mogen werden gehouden en den dienst der E. Compe. behoorlijck waargenomen, geresolveert:
Dat den ondercoopman Cornelis de Cretser, occuperende de plaats als tweede persoon, bewint over alle packhuijsen sal hebben en voortaan de negotieboecken sal houden.
Den lujtenant Joannes Coon, als sijn militair ampt excercerende, sal daar nevens toesight op alle buijteposten, s’ Comps. landerijen, bos, paardestal, en werckvolck hebben, gelijck tot nogh toe heeft gedaan.
Den ondercoopman Jacob Granaat als fiscaal, met eene de cassa houdende, sal goede opsigt over de vaartuijgen, eijlanden, en het daar op weijdende vee moeten houden.
Den boeckhouder Antonij de Raaff van Amsterdam, alhier van ‘t retourschip Vlissingen aan lant geligt, sal als dispencier ‘t magasijn waarnemen, en daar benevens, nu bij vertreck van de soldijboeckhouder Willem van Dieden, de guarnisoenboecken houden en mede den Raat deser Fortresse verstercken.
Blijvende vorder aan den nieuwe Commandeur d’ E. Pieter Hackius, die dagelijcx te gemoet wert gesien gedefereert, bij Sijn E. aancomste, sulcx nodigh sijnde, den Raat met nogh een off meer bequaame persoon te verstercken.
Onder veele en verscheijdende requesten in vergaderinge d’ E. Commissaris ter handen gestelt, is deese volgende Sijn E. mede overgelevert, van inhout als volgt:
Aan d’ Edle Heer Matheus van den Broeck Ordinaris Raat van India Admiraal deser vloot en Commissaris deser residentie, nevens Sijn E. geadjungeerde Raaden.
Jan Verhaegen en Willem Joosten vrijborgers, hebbende de preveligie omme alle d’ eijlanden buijten en binne d’ Saldanhiabaaij te bevaaren, haar daar op t’ erneren in traanbranderije, vee-weijdinge als andersints, voor een gewigtige somma gelts van Jochem Marquaart en Coenraat Urbanius57 gecogt, onder andere mede ‘t Dasseneijlant , waar op bij de drijhondert schaapen van haar sijn weijdende, maar alsoo d’ E. Compe. jegens de wetten van de vrijbrieff aan onse antecesseurs verleent, ons met soo een groot getal schaapen, op gemelte eijlant comt te overvallen, soo dat de onse daardoor mager werden, en naaulijcx aan de kost connen geraecken, jaa in groote abondantie comen te sterven; Versoeckende dierhalven, vertrouwende d’ E. Compe. met onse schade niet gedient te sijn, dat van soo een excessijv getal schaapen als d’ Compe. daar jegenwoordigh tot onser groote schaede heeft weijdende, ontslaagen mogen werden, sullende d’ E. Compe. gaarne toestaan een vijftig stx. hamels bij verwagtinge der retourvloot tot haar gerijff vrij daar op te moogen laaten graasen; dit doende &a.
Ende ten aansien genoemde Jan Verhaagen en Willem Joosten als suplianten daarmede te kennen wilde geven, dat hun, en niet d’ E. Compe. ‘t Dasseneijlant was toecomende, en ingevolge de preveligie soo daar van waaren hebbende, in Raade overgelevert, die dan wel naaukeurigh door sijn E. den Raat voorgelesen sijnde, is niet bevonden, dat eenige schaapen aldaar vermogens waaren te weijden, veel min aan ‘t eijlant geregtigt te sijn, eenlijck dat hun was vergunt aldaar robben te mogen slaan en traanbranden, mitsgaders tot aan de noorthoecke van de Baaij Saldanhia , met deses lantsinwoonderen te handelen; Soo is in Rade verstaan genoemde previligie van ‘et houden der schaapen, ende den voors. handel, overmits niet als tot nadeel van d’ Compe. is streckende, te altereren, soo dat voortaan niet als met vissen, robbenslaan, en traanbranden, ‘t genoemde eijlant tot wederseggens sal mogen besitten; zullende hun de daar weijdende schaapen, op desselffs ootmoedigh versoeck affgehandelt, ende aldaar tot ‘s Comps. voordeel, bij den troep alreets d’ Compe. toebehoorende, ingetrocken werden, omme hun soo des aangaande van ‘t genoemde eijlant te meer te dispossideren.
Den vaandrigh Dirck Jansen Smient van Groningen, nu al over de dartien jaaren d’ E. Compe. soo in India als hier ter plaatse en ‘t ejlant Mauritius in verscheijde qualiteijten gedient, sigh sodanigh alomme gedraagen, dat niet als genoegen daar in is comen te geven, jegenwoordigh g’ inclineert sijnde om dese colonie als vrijborger met den lantbouw, veeteelt &a. te helpen voort setten, en ingevolge in Raade, om sijn vrijdom gants ernstigh gesolliciteert; daar benevens versoeckende dat mits betalinge, eenige treckbeesten (om voor d’ E. Compe. brandthout te rijden)58 en koeijen tot den aanteelt mogte erlangen, neven59 een bequaam stuckje woest lants, aan sijn thuijn vast gelegen, groot schaars een morgen, daar op sijn goede voornemen ten effecte conde brengen, mitsgaders off hem de benificie van de melck van ‘s Comps. beesten (gelijck voor desen aan een vrijman gelaeten) te hanthavenen, en tot booter te brengen, mogte toegevoegt en vergunt werden, daarvoor dan eenelijck voor sijn moeijte, arbeijt en goede toesigt, niet meer als de helfte van de gekarrende melck genietende: welcke versoeck in deliberatie geleijt sijnde, is verstaan hem ‘t selve in te willigen, edogh d’ opgesmelte beneficie van de melckkoeijen, alhoewel present bij provisie hem toegestaan, ter dispositie van den aanstaande Commandeur gelaaten; Ende ten aansien hij als een oudt geverceert militair,60 die sijn dienst wel is verstaande, sal deselve bij versterff, vertreck off andere nootsaeckelijckheijt in considiratie mogen comen, om op desselffs versoeck weder g’ emploijeert ofte geadvanceert te worden, maar geneg[en] werdende om naar ‘t Patria off India te vertrecken, sal sulcx in sijn oude qualiteijt van vaandrigh mogen geschieden, en ‘t welck hem bij desen oock wert geaccordeert, cunnende hij mede bij verkiesinge als Borgerraat en beso[n]derlijck tot luijtenant van de borgerije, g’ emploijeert en gebruijck61 werden.
Donderdagh den 6en Maart anno 1670.62
De novo vergaederinge, daerin d’ Edle. Hr. Mattheus van den Broeck als Commissaris deser residentie voorgecomen zijnde, datt ‘er diverse luijden waeren hier ter plaetse bescheijden, die ijets te versoecken hadden, eenige, die haer tijt waren g’ expireert, om haere verlossinge, andere die tot ambachten, lant en thuijn bouwerijen &a. wierden gebruijckt, waervoor anders niet waeren genietende als haer soldaten off matrosen tractement, ende evenwel die zwaere diensten nogh daerbij mosten waernemen: Soo is bij den Raet de versoeckers die haeren verbonden tijt uijtgedient hadden,63 toegestaan met dese vlootenaer ‘t Patria64 te vertrecken, En verders in consideratie genomen de solliciteerders van verbeteringh over haeren seer swaeren arbeijt en land-tochten &a. die sij hier ter plaetse moeten doen, soo hebben deselve gebeneficieert met alsulcken gagie als hier onderbij65 haere actens claer sijn uijtwijsende.
Christiaen Hasselbergh van Westkiel soldaet a ƒ10 per maant per ‘t schip Z. Poolsbroeck 66 ao. ‘65 hier aangeland, zedert welcken tijt alhier meerendeels aan de penne is gebruijckt, wert, vermits tijtsexpiratie, en dat nu bij ‘t jaer de secretarije provisioneel heeft waergenomen, waerinne redelijck genoegen van capaciteijt is gevende, de qualiteijt van adsistent met vier en twintigh gulden ter mt. onder een vijffjaerigh verbant toegevoegt, daervoor gehouden blijff in de secretarije als eerste klerck te continueren.
Jan Wittebol van Amsterdam ao. 1668 met de Gecroonde Vreede voor soldaet a ƒ10 ter mt. hier aangelant, geduijrig de plaetse van landmeter vervult ende op de Secretarie als provisioneel adsistent g’imploijeert, wert, ten insigte voortaan de winckel benevens voors. landmetersplaetse sal moeten waernemen, met de qualiteijt van adsistent ende twintigh gulden ter maant binnen verband bevestigt, blijvende daervoor gehouden sijn tijt uijt te dienen, en als klerck mede op de Secretarije te schrijven.
Johannes Valkenrijck van Amsterdam met ‘et schip Amerongen als soldaet a ƒ10 per mt. ao. ‘68 hier aangeland, wert, vermits een goet schrijver is en geduijrig aan de penne in de Secretarije is gebruijckt, in de quailteijt van provisioneel adsistent bevestigt.
Jacob Fabricius van Amsterdam ao. 1669 voor soldaet aff 10 per mt. met ‘et schip de Vrijheijt hier aangelant, ende, als een goet schrijver sijnde altijts aan de penne gebruijckt, wert, om zijn dienst op de Secretarije te presteren, de qualiteijt van provisioneel adsistent toegevoegt.
Joannes Pratorius67 van Goerhee als soldaet a ƒ10 per mt. met de fluijt Nuijtssenburgh anno ‘66 hier aangelant, en omtrent de vier jaeren als tweede Raedspersoon en provisioneel adsistent op ‘t eijland Mauritius zijn dienst tot genoegen waergenomen, wert, op desselfs ernstig versoeck in de qualiteijt van adsistent met een belooningh van twintigh guldens ter maant bevestigt, mits gehouden sal sijn naer tijtsexpiratie, de E. Compe. nog drie achter eenvolgende jaeren daervoor te dienen.
Hendrick Bruijnlocht van Aernhem soldaet a ƒ10 per mt. ao ‘67 met ‘t schip Batavia in ‘t lant gecomen, en jegenwoordigh sijn dienst als bottelier waernemende, wert in die qualiteijt, bij halveering van gagie volgens den artikelbrieff, met seventien gulden ter maant binnen verbant begunstigt.
Jeronijmus Croese van Bilevelt68 sergeant vo[or] soldaet en 9 gulden per mt. ao. sestienhondert sestigh per ‘t Wapen Amsterdam hier aangelandt, voorleden jaer door den Edle. Hr. Johan Thijssen, overmits de E. Compe. met landtochten en veeruijlingh goede diensten toebrengt, van corpl. tot sergeant met een belooning van twee en twintigh gulden binnen verbant gevordert, ende ten aansien desselfs tijt jegenwoordigh voor de tweede mael staet g’expireert, en alhier nootsaeckelijck tot voortsettinge der veehandel dient aangehouden, wert denselven, om hier nogh te continueren in sijn gagie twee gulden verhoogt.
Jan Brital van Dantsick voor schiemansmaat en 14 gulden per mt. ao. twee-en-sestigh met ‘et Wapen van Amsterdam in India gecomen, en ao. sevenensestigh door den E. Commissaris Jan van Dam, vermits sijne bequaamhejt en goede kennisse der navigatie, met dertigh gulden ter mt. en de qualiteijt van onderstierman begiftigt, zeder ‘t69 welcken tijt ‘t jachtje de Voerman , so om de oost van dese Caap, als tot ‘et affhaelen der retouren van Mauritius , als schipper tot genoegen heeft gevoert, so wert denselven, ten aansien een wel ervaeren zeeman is, in de qualiteijt van stierman en veertig guldens per mt. onder een driejarig verband verhoogt, waervoor gehouden blijft zijn tijt alhier te voldoen.
Nicolaes Pieter Moor van Leem bossr. a ƒ10 per mt. sodaenigh ao. 1666 per ‘t schip de Beurs hier aangeland, wert, om dat zedert zijn aanwesen op ‘t jachtje de Voerman als andere cleijne vaertuijgen is gebruijckt, ende vermits ‘t uijteijnde van zijn tijt, de novo onder een driejarig verband en twaelff ƒ per maant wederom aangenomen, gagie ende verband dato aanvanck nemende.
Jan Adamse van Rotterdam voor matroos met ‘et Wapen van Rotterdam ao. 1668 a ƒ12 ter maant hier aangelant, wert uijt insigte dat zedert geduijrende als quartiermeester op de boot is g’emploijeert en die plaetse tot genoegen waerneemt, met do. qualiteijt, bij halvering van gagie, a dertien gulden per maant bevestigt, daervoor sijn tijt gehouden sal zijn uijt te dienen.
Jan Zacharias van Amsterdam corpl. van de adelborsten voor soldaet ao. 1654 met ‘et jacht de Gideon hier aangelant en jongst bij de Edlen. Hr. Zacharias Wagenaer saliger ao. 1666 als corpl. van de adelborsten met 18 gulden ter maant begiftig[t], hebbende meestendeels als gesaghebber op ‘t Robbeneijland gelegen, en den dienst der E. Compe. aldaer met goeden ijver en vigilantie behertigt, wert, vermits tijtsexpiratie, de qualiteijt van sergeant nevens een beloningh van twee en twintigh gulden ter maant, onder een driejaerig verband toegevoegt, gagie ende verbant dato ingaende.70
Pieter Walrand van Middelburgh chijrurgijn met ‘et schip ‘t Wapen van Zeeland ao. 1663 met 24 gulden ter maant in India gecomen, en bij Haer Edle. op Batavia ao. 1666 met vier gulden verbetert, hebbende geduijrende zijn aanwesen alhier die plaetse als oppermeester becleet, welcke bedieninge, door de veelvoudige aancomende sieken der passerende schepen geen geringe moeijte is medebrengende, en ten opsicht tot sodanigen dienst een ervaren persoon vereijscht wert, ende hij genugsame preuve van capaciteijt is gevende, mitsgaeders jegenwoordig desselfs tijt is verscheenen, wert denselven op zijn instantelijck versoeck met de qualiteijt van opperchijrurgijn a veertigh gulden per mt. onder een driejaerigh verbant begunstigt, qualiteijt ende gagie heden aanvanck nemende.
Joannes Schreijer van Louwestijn soldaet met 10 gulden per mt. ao. 1668 met d’ Eendracht hier aangelant, zijnde geduijrig met onse vee-ruijlders als chijrurgijn in ‘t land-gaan g’emploijeert, en bij gevolg mede als ondermeester in ‘t hospitael gebruijckt, waerinne sig soodaenig comt te comporteeren, dat die plaetse tot genoegen is waernemende, weshalven denselven dan op sijn nedrig versoeck de qualiteijt van onderchijrurgijn met achtien gulden ter maant toegevoegt.
Jan Arentse van Monnickendam71 voor constaepelsmaet en 14 gulden per mt. ao. 1669 met de Hollandse Thuijn hier aangelant, zedert tot genoegen de plaetse van constapel alhier heeft waergenomen, en oock ‘t equipagiehuijs, daer al vrij veel aan gelegen is, tot contentement bedient hebbende, wert hij als constapel met vier en twintigh gulden ter maant binnen verbant gevordert, waervoor sijn tijt gehouden blijft uijt te dienen.
Willem van der Hop matroos ao. 1669 per ‘t schip d’ Hollandsche Thuijn a ƒ12 ter maant hier aangelant, hebbende van die tijt aff altijts de plaets72 als provisioneel derde waeck73 op ‘t jachtje de Voerman bediend, daerinne dan goede preuve van kennisse is gevende, en aangesien een ervaeren zeeman is, wert denselven als derde waeck met twintigh gulden ter mt. toegevoegt, waervoor sijn tijt alhier sal moeten uijtdienen.
Jan Vet van Zweers ao. 1668 met de fluijt de Hasenbergh a ƒ10 per mt. hier aangecomen, en door d’ Edle. Hr. Jan Thijssen tot smits-cnecht van tien tot derthien guldens gevordert, wert, ten insigte jegenwoordig als baes in de smitswinckel sijn dienst tot contentement is waernemende, drie gulden tot verbeteringh toegeleijt, daervoor gehouden blijft zijn verbondene tijt alhier uijt te dienen.
Sijbert Jansz Boon van Enckhuijsen ao. 1661 met ‘et jachtje de Meijboom voor soldaet en ƒ9 ter mt. in ‘t land gecomen, en door Haer Edle. tot Batavia ao. 1668 met 20 gulden ter maant als baes kaertemaeker bevestigt, en nu hier met ‘et retourschip d’ Hollandsche Thuijn als onderstierman aangelant, wert jegenwoordig, vermits sijn tijt alreets is g’expireert, om dat sig heeft laeten bewegen, met den hoecker de Grundel om de noort- en oostcust van dese Caap, (tot ‘et beschrijven en affteijckenen der bhaeijen, so aldaer mochten uijtvinden) te vertrecken, de qualiteijt van onderstierman ende dertigh gulden ter mt. toegevoegt, gagie heden ingaende, sullende toecomende jaer, indien daertoe geinclineert is, naer ‘t vaederland74 mogen vertrecken.
Anthoni Philipsen van Rotterdam voor matroos a ƒ10 anno passado per ‘t Wapen van Middelburgh in India gecomen en nu met de hoecker de Zeelt van Batavia als kocksmaet hier aangelant, wert voor die dienst veertien gulden toegeleijt, daervoor sijn tijd sal moeten uijtdienen, gagie heden ingaende.
Leendert Laurensz van Lolmo ao. 1665 met de fluijt Loosduijnen voor bootsman a ƒ24 per mt. in ‘t land gecomen, ende ao. 1666, vermits bequaamheijt tot onderstiermanen dertigh guldens ter maant75 door de E. Hr. Balthasar Bort, Gouverneur op Malacca , gevordert, wert, omdat jegenwoordig op ‘t retourschip ‘t Wapen van Z. Zee 76 bij overlijden van d’ opperstierman, die plaetse is becledende, bij halveering van gagie metnegen en77 dertigh guldens per mt. in do. qualiteijt bevestigt, sullende hem voorn. gagie van ulto. Januarij, dat van de Hollandsche Thuijn in zee daerop is overgegaen, goet gedaan werden.
Dirck Harmense van Oldenburgh ao. 1661 met ‘et jacht de Achilles voor matroos a ƒ11 per mt. in India gecomen, en ao. 1669 door d’ Edle Hr. Rijkloff van Goens tot derdewaeck met 22 gulden ter mt. gevordert, wert vermits een goet ervaeren zeeman is, ende dat sedert ulto. Januarij bij overlijden van den onderstierman, op ‘t retourschip ‘t Wapen van Z. Zee , die plaetse tot genoegen heeft waergenomen, in do. qualiteijt bevestigt ende bij halveering van gagie ses-en twintigh guldens per maant toegevoegt, sullende die gagie aanvanck nemen van die tijt, dat genoemde plaetse heeft bedient.
Jan Jansz Smit van Amsterdam ao. 1663 voor bossr. a ƒ12 per mt. met ‘et jachtje de Caneelboom in India gecomen in 1666 bij Haer Edle. op Batavia tot constapel ende twintigh gulden ter maant gevordert, wert, om dat bij vacante plaetse, sijn dienst op ‘t retourschip ‘t Wapen van Zirkzee als derdewaeck tot genoegen heeft wae[r] genomen in do. qualiteijt met sijn presente gagie geconfirmeert.
Jurgen Vrijdagh van Worms soldaet a ƒ9 ter mt. ao. 1665 met ‘et schip Z. Poolsbroeck hier aangelandt, en geduijrig vermits sijn goede kennisse ende ommegang der wijngaerden, daerinne gebruijckt, wert, ten insigte alhier nootsaeckelijck tot voortsetten derselver vereijscht, en dat desselfs verbonden tijt is g’expireert, twee guldens sonder verband verhoogt in sijne voorn. gagie.
Carel Tetherode uijt Den Haegh ao. 1664 voor soldaet a ƒ9 ter maant met ‘t Sloth Honingen 78 hier aangeland en door d’ E. Hr. Commissaris Pieter de Bitter ao. 1665 vermits bequaamheijt tot huijs-timmerman gevordert, zedert welcken tijt meest als baes houtcapper in ‘t bos is geplaetst, wert, vermits ‘t uijteijnde van sijn tijt, en om sijn swaeren arbeijd so aldaer is doende, met een cleijne verbeteringh wat te versachten, achtien gulden ter maant onder een driejaerig verbant toegevoegt.
Jerigh Wallert van Bassa voor adelborst ende 10 gulden ter mt. ao. 1666 met ‘et schip de Tijger hier aangelant, tenselven jaere door de Edle. Hr. Commissaris Jacob Cauw tot houtcapper met een belooning van twaelff gulden gevordert, wordende jegenwoordig als prel.79 corpl. gebruijckt, welcke plaetse tot genoegen is waernemende, oversulcx hem do. qualiteijt met een belooning van veertien guldens ter mt. wert toegevoegt, mits gehouden blijft de E. Compe. naer ‘t expireren van sijn tijt, nogh drie jaeren te dienen, edog gagie dato ingaende.
Jan Corneiisz van Outbeijerland, zedert den jaere 1666 wanneer als matroos ende thien80 gulden ter mt. ‘et schip Walcheren hier aanlande, geduijrig in der vrijluijden dienst gebruijckt, jegenwoordig ootmoedig versoeckende, dat wederom van sijn vrijdom ontslaegen en in ‘s Comps. dienst mocht aangenomen werden, dat dan vermits een goet landbouwer onder een driejaerig verband ende dertien guldens ter maant is geschiet.
Cornelis Pietersz van Hoorn, derdewaeck op’t retourschip de Jonge Prins , soodaenig daermede ao. 1668 met twintig gulden ter maant in India gecomen ende nu op de t’ huijs reijse bij vacante plaets, sijn dienst als onderstierman tot genoegen waergenoomen, wort dierhalven als een wel ervaeren zeeman in die qualiteijt sonder verhoginge van gagie bevestigt.
Reijnier Martense van …81 voor hogebootsman en vierentwintigh gulden ter maant ao. 1668 met ‘et schip ‘t Sticht van Uijtrecht in India gecomen en jegenwoordigh op ‘t retourschip Damiata bij vacante plaets als derdewaeck bescheijden, in welcke bedieninghe sig soodaenig heeft gedraegen dat sonderling genoegen daerin is comen te geven, weshalven deselve in die qualiteijt wert geconfirmeert.
Daniël Dooren van d’ Cremp voor …82 met ƒ …83 ter maant en ‘t jacht Buijcksloot 1662 in India gecomen, jegenwoordig op ‘t schip Damiata om naer ‘t Patria te vertrecken, bescheijden, wert, ten insigte de plaets van constapel is becledende, bij halvering van gagie do. qualiteijt en twintigh gulden ter maent toegevoegt.
Jan Bleijdts van Brugge, soldaet, sodaenigh ao. 1666 met ‘et schip Nieuw Middelburgh a ƒ8 per mt. hier aangelant en zedert, om sijn neerstigheijdt van de E. Commandeur Quaelbergen tot ƒ11 in gagie verhoogt, wert, vermits een goet landbouwer, onder driejaerig verband, met een belooning van derthien gulden ‘s maents, de novo weder aangenomen, gagie en verband ingaende naer ‘t expireren van sijn tijt.
Gelijck dan mede is geresolveert,84 alle de ambachtslieden, die geene verbeteringe van gagie zijn hebbende, en echter tot timmerluijden, metselaers, smits, waegenmaekers, leerbereijders, landbouwers, steen- en pannebackers, en anders werden g’imploijeert, voor hun arbeijt en extraordinaerie diensten eeniger maeten te gemoet te komen, als moetende ‘s daegs swaeren arbeijt en daerbenevens ‘s nachts hun militaire dienst en schildwagten doen, gevolglijck goet gevonden de maximen voor dato bij den E. Zacharias Wagenaer saliger en Cornelis van Quaelbergen gebruijckelijck en bij den presenten Commandeur Jacob Borghorst, op zijn aencomste gans onbehoorlijck affgeschaft, weder op ‘t ootmoedigh versoeck van dat arme werckvolck te vernieuwen en plaets te laeten grijpen, namentlijck:
De soldaeten die als timmerl. hun dienst presteren, sullen, solange aen den arbeijd werden gehouden, drie gulden ‘s maents uijt ‘s Compes. cassa contant werden toegevoegt, ende daerbeneffen twee reaelen, daervan een halff op reecqe., tot kostgelt genieten, des haer eijgen gereetschap moeten besorgen, maer so drae weder hunne soldaetendienst waernemen, sal ‘t selve ophouden en sijl. hun ordinaerie gagie en tractement genieten; d’ andere soldaeten aan vasten arbeijt en daervoor niet verbetert sijnde, sullen mede, so lange extraordinarie diensten bewijsen, insgelijcks twee reaelen, daervan een halff op reecqe. tot kostgelt85 genieten en uijt ‘s Compes. cassa maandelijcks twee guldens voor hun arbeijdsloon ontvangen, verstaande niet langer als aan ‘t voors. arbeijt werden g’emploijeert.
Ende ten opsigte de E. Compes. lijffeijgene over hun sober onderhout mede als clagtig comen te vallen, ontstaende daeruijt, dat de rijs door de klander geheel van binnen uijtgegeten, en ingevolge schoon hun volle maet comen te erlangen, echter daermede, als maer bolster sijnde, niet en connen bestaen, oversulx is geresolveert ende vast gestelt om die slimme rijs, die nogh wel in 60 a 70 lasten bestaet niet ondeugender te doen werden, wat ruijmer so aan ‘t guarnisoensvolck als de genoemde lijffeijgene uijt te reijcken, zulx dat naer desen tot het eijnde van deselve in de plaetse van de ordinarie 40, nu 50 lb. ter maant aan ijder soldaet, matroos en slaaff zal uijtgedeelt werden; En om de vrijluijden oock recht ende gelijck te doen, sullen sijl. van die rijs copende deselve 50 ponden niet duijrder als tegen 40 lb. betaelen, edog, die uijtgegetene rijs geconsumeert sijnde, sal de goede en onbedorvene volgens gewoonte weder vercocht ende tot rantsoen verstreckt worden86 .
Maandagh den 10en Maart ao. 1670 in d’ Avondvergaderinghe.
Niet tegenstaende achtervolgens resolutie van den 2en deser vast gestelt hadde om met de kostelijcke retourvlooth op dato van hier te vertrecken, en de verdre reijse naer ‘t vaederlant te ondernemen, so sijn wij nogtans door ‘t geweldige harde weer dat nu eenige dagen herwaer[t]s seer heeft toegenomen, in ons goede voornemen sodaenig verachtert, dat genootsaeckt bennen ‘t selve nog een dag 2 a 3 uijt te stellen, als wanneer alle de schepenen besonderlijck de vijff laeste87 met hunne benodigtheden so van water, brandthout ende wes meer, tot de reijse vereijscht, behoorlijck connen zijn versien, sullende inmiddels de saecke van den gesuspendeerden ondercoopman Hendrick Lacus die als nog in mora is gebleven, immers so ‘t eenigsins mogelijck sij, cunnen affgedaan ende ten eijnde gebracht werden:
Gevolgelijck eenpaerlijck besloten op toecomende Donderdagh naer gewoonte affscheijtmael te houden ende ten uijttersten Vrijdag off Saturdag daeraanvolgende, sijnde den 15en deser, Gods weer en wind toelatende, de anckers te lichten, en in de naeme des Allerhoogsten de stevenen bhaeijwaert uijt, ad Patriam te wenden.
Aldus gedaen en geresolveert, als bij voorstaende resolutien, dato 4, 5, 6, en 10en Maert ao. 1670 in ‘t Fort de Goede Hoope aen Cabo de Boa Esperance.
[Signed:] MATTHS. VAN DEN BROUCK.
[Signed:] TIMAN SLOOT.
[Signed:] JACOB BORGHORST.
[Signed:] SIBRT. ABBEMA.
[Signed:] JOHANNES MASSIS.
[Signed:] JAN FERMENT.
[Signed:] JACOBS. THIERENS.
[Signed:] CORN. DE CRETSER.
[Signed:] JOHANNES COON.
[Signed:] J. GRANAAT.
[Signed:] D. J. SMIENDT