Skip to content
GenDatabase
Sign in

Cape Council of Policy

325

1664-02-08

Back

Minute details

Entry number
325
Date
1664-02-08
Year
1664

English translation

Since then, we have experienced from time to time, and have become increasingly aware daily, that some freemen, both here at the fort and outside on the land, collect their accumulated surplus of bread grain, which is provided to them monthly by us for their needs and personal enjoyment. This is mainly due to ships mooring there, and they come back only for that reason to make the bread as light or heavy as they deem fit, and then to those in need, to sell it at as high a price as their excessive greed allows here in or around the area, just as we did last year when the returning fleet arrived here. It has been thoroughly demonstrated that some of their scrupulous people neither hesitated nor felt ashamed to demand and take from the general crew a round of baked rye bread, weighing barely three or four-and-a-half pounds, fifteen stuivers, as well as a guilder, a daelder, or thirty stuivers. Notwithstanding, in the presence of Commander Riebeeck here, such shameless, inconsiderate, and unjust bread usury has already been strictly interdicted and prohibited by public placard, with a heavy fine.

And in order that such irregularities and despicable bread profits may henceforth be abolished, and that proper regulations for bread baking and selling be reintroduced, for the common convenience and best of good residents, such as the people of the incoming ships here, it has been understood that the house-sitter alone would be appointed to bread baking and selling, as a preliminary experiment for a time to see whether it could also be applied to our grain, so that anyone who comes to it and desires it could obtain its benefit.

And since the freeman Thomas Christoffel Mulder has requested that this be granted to him, provided a suitable place in his house can be prepared and made for the bakery. It has further been deemed advisable to grant this, as his house and place, located close to the fort on the corner of the Zeestraet, are considered very suitable for this purpose.

Because no less weight should be provided, more money should be taken than we deem appropriate, a council has resolved to establish the following prices:

Rye bread.

Wheat bread.

White bread.

With the reservation, however, that this new baker will not be able to bake grains other than those he received from the E. Compe. will determine that the freemen are not given any incentive to violate the prohibition, namely that no grain may be delivered to anyone other than the E. Compe. respectively.2

The provisional provisions for bread baking having been established, it was further considered that a provisional beer inn should also be established, which, when at the E. Compe. brewed wort in abundance for everyone's convenience, which could be tapped in small doses. It was also understood that this was necessary, in principle for the people of the arriving ships, who often heartily desire a drink of brewed beer. But because there was not yet enough grain available here to satisfy everyone, both arriving and present on the land, all year round, this quenching was postponed until another time and for further progress in the supply of grain. However, in order to provide this expected return fleet with brewed beer, it was resolved that a freeman living here near the fort would be appointed to fetch brewed beer from the E. Company and tap it with a small measure as long as the aforementioned E. Company could supply.

To this end, freeman Jan Martensz de Wacht, at his request, who also built a new house, granted and permitted the brewing of beer from the E. Company. buys and sells wort brewed by her E. in the small size, namely a jug of 8 mutsies for 9 dimes or 10 stuijvers and a can of dun beer for 2 dimes or five stuijvers.

Thus done and resolved in 't Fort de Goede Hope on the day and last year.

[Signed:] Z. WAGENAER.

[Signed:] ABRAHAM GABBEMA. 1666(sic).

[Signed:] HENDR. LACUS.

Original Dutch transcription

Nademael van tijt tot tijt hebben ondervonden, ende noch dagelijcx meer en meer gewaer werden, dat sommige vrijelieden soo hier aen ‘t fort als buijten op het lant woonachtigh haer opgesamelt overschot van brootcoorn dat aen deselve maendelijcx tot haer nodruft en eygen genuth van ons verstreckt wort, doch voornamentlijck als er scheepen leggen, alleen daerom comen te verbacken om het broot soo licht off swaer te maken, als haer selven goet dunckt en daer na aen de geene die des benoodicht zijn, tot soo hoogen prijs uijtveijlen, en vercoopen als haere overgroote giericheijt hier in toelaet off gebied, gelijck ons sulcx selfs verleden jaer bij ‘t aenwesen van de retour-vlooth alhier, genouchsaem is gebleken, dat haer eenige schraepachtige lieden niet hebben ontsien noch geschaemt ‘t gemeene scheepsvolck voor een rondt gebacken roggenbrooth naeuwelijcx drie off vierde halff lb. swaer wegende vijffthien stuijvers oock wel een gulden, ja een daelder off dertigh stuijvers aff te voirderen en te nemen, niet jegenstaende voor desen bij ‘t aenwesen van de heer Commandeur Riebeeck alhier sulcke onbeschaemde inconcientieuse brootwoeckerije alreede bij openbaere placcaet op sware boete gansch ernstelijck is geinterdiceert ende verboden geweest.

Ende op dat van nu voortaen sulcke ongeregeltheden en verfoeijelijcke brootwinsten mogen wegh genomen, en daer voor een behoorlijcke reglement op ‘t broot backen en vercoopen van ‘t selve weder ingevoert werden, tot gemeen gerieff en best der goede ingesetenen als het volck der aencomende schepen alhier, is verstaen dat men den huijssittend man alleenigh tot de brooth bacq en vercoperij soude stellen, om voor eerst maer tot een proeff voor eenigen tijt te mogen weten, off ‘et oock met onse granen, soude connen gestrect werden dat ijder een die der om comt, ende des begeert sijn gerijff soude connen becomen.

Ende alsoo den vrijborger Thomas Christoffel Mulder heeft versocht dat hem dit mochte werden vergunt, mits een bequame plaets in zijn huijs tot de backerij te prepareren en te maecken, Soo is wijders geraden gevonden den selven sulcx toe te staen, alsoo sijn huijs en plaets hier dicht bij ‘t fort op de hoeck van de Zeestraet staende, daer toe seer bequaem geoordeelt wort.

Op dat dan niet min gewicht gelevert mochte meer gelt wort afgenomen als wij geraden vinden te behooren soo hebben eenparich geresolveert de navolgende prijsen daer op te stellen:

Roggenbrooth.

Tarruwenbrooth.

Wittebrooth.

Met die reserve nochtans dat desen nieuwen backer geen graenen sal vermogen te verbacken als die geene die hij van d’ E. Compe. sal halen op dat de vrijelieden geen spoor en wort gegeven tegens ‘t verboth te treden, te weten van dat geen graenen aen ymant anders mogen leveren, als [ae]n d’ E. Compe. respective.2

Het provisioneel gerieff dan van ‘t broot backen vast gestelt zijnde, is wijders in consid[e]ratie genomen off men niet en diende oock een provisionele bierherberge te stellen, die wanneer bij d’ E. Compe. abondant gebrouwen wort tot ijder mans gerieff met de cleijne maet mochte uijt tappen, Soo is mede verstaen dat sulcx wel diende te wesen, principaelijck voor het volcq van de aencomende schepen die na een dronck gebrouwen bier dickwils hartelijck verlangen, maer om dat hier ter plaetse noch soo veel quantiteijt van graenen niet gevonden worden dat men ‘t geheele jaer door en ijder soo wel de aencomende als hier aen lant wesende daermede soude connen gerieven, heeft men die quistingh tot een ander tijt en vorder progres van graenen uijtgestelt. Evenwel om dat dese te verwachten retourvloothe bij haer aenwesen van gebrouwen bier mochte gerieft worden is nochtans geresolveert dat men een hier bij ‘t fort woonende vrijborger, daer toe soude stellen omme gebrouwen bier bij d’ E. Compagnie te haelen ende deselve met de cleijne maet uijt te tappen soo lange als ‘et bij welgemelte E. Compe. kan gestrect worden.

Ten welcken eijnde dan den vrijborger Jan Martensz de Wacht op sijn versoeck die oock een nieuw huijs getimmert heeft alleenigh hebben vergunt ende toegestaen gebrouwen bier dat van de E. Compe. haelt en bij haer E. gebrouwen wort, met de cleijne maet te vercopen, te weten een kanne van 8 mutsies voor 9 dubbeltjes ofte 10 stuijvers ende een canne dun bier voor 2 dubbeltjes ofte vijff stuijvers.

Aldus gedaen ende geresolveert in ‘t Fort de Goede Hope ten dage ende jare voorsz.

[Signed:] Z. WAGENAER.

[Signed:] ABRAHAM GABBEMA. 1666(sic).

[Signed:] HENDR. LACUS.